Ένα «σφυροκόπημα» μεταβλητότητας έχει χαρακτηρίσει τις αγορές τις πρώτες 100 ημέρες της νέας διακυβέρνησης Τραμπ, καθώς οι πολιτικές επιλογές του προέδρου των ΗΠΑ έχουν προκαλέσει κύμα αποεπένδυσης από αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία.
Ο δείκτης S&P 500 έχει υποχωρήσει πάνω από 8%, ενώ ο τεχνολογικά βαρύς Nasdaq έχει καταγράψει πτώση σχεδόν 15%. Η απογοήτευση για την πορεία της Wall Street συνοδεύεται από μια εντυπωσιακή άνοδο των αγορών εκτός ΗΠΑ.
Ξεχωρίζει η ελληνική αγορά
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Bloomberg, που επικαλείται και ο Economist, ο Γενικός Δείκτης του Χρηματιστηρίου Αθηνών συγκαταλέγεται στους μεγάλους κερδισμένους, με άνοδο σχεδόν 10% από τις 20 Ιανουαρίου ως τις 25 Απριλίου 2025. Η Ελλάδα βρίσκεται στην πέμπτη θέση μεταξύ των καλύτερων αποδόσεων παγκοσμίως, μετά την Πολωνία, τη Χιλή, το Μεξικό και την Ισπανία.
Το θετικό κλίμα αποδίδεται στον περιορισμένο βαθμό έκθεσης της ελληνικής οικονομίας στους δασμούς Τραμπ, στη σταθερή τουριστική κίνηση και στην ανθεκτικότητα του τραπεζικού κλάδου.
Παράλληλα, οι επενδυτές φαίνεται να αναζητούν τοποθετήσεις σε αγορές με ισχυρή εγχώρια ζήτηση και χαμηλό ρίσκο γεωπολιτικής σύγκρουσης με τις ΗΠΑ. Η μετακίνηση κεφαλαίων προς την Ευρώπη είναι εμφανής: τον Μάρτιο, περίπου 1 δισ. δολάρια αποσύρθηκαν από ETFs μετοχών ΗΠΑ, ενώ 9 δισ. κατευθύνθηκαν σε ευρωπαϊκά ETFs.
Aπό τη Μαδρίτη έως τη Βαρσοβία
Τα περισσότερα χρηματιστήρια που παρουσιάζουν κέρδη, όπως εξηγεί ο Economist, ωφελούνται από τις ισχυρές επιδόσεις της τοπικής οικονομίας (πχ υψηλή ανάπτυξη, σταθερά δημοσιονομικά) και την περιορισμένη έκθεση στους δασμούς Τραμπ.
Η Ισπανία, με άνοδο σχεδόν 11%, επωφελείται από ισχυρή τουριστική ζήτηση και περιορισμένη βιομηχανική έκθεση στους δασμούς. Η Πολωνία προηγείται όλων, με την αγορά της να εκτινάσσεται άνω του 20%, χάρη σε ταχεία ανάπτυξη και χαμηλή εξάρτηση από τις ΗΠΑ.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η περίπτωση του Μεξικού, που ενώ φαινομενικά απειλείται από την πολιτική Τραμπ, είδε την αγορά του να ανακάμπτει χάρη σε στρατηγικές εξαιρέσεις από τους νέους δασμούς.
Η ρητορική περί δασμών, το μέλλον του δολαρίου και η Fed
Οι επενδυτές δείχνουν να αμφιβάλλουν για τη μακροπρόθεσμη ισχύ της αμερικανικής οικονομίας, υπό το βάρος της εμπορικής επιθετικότητας Τραμπ. Το δολάριο έχει υποχωρήσει σχεδόν 9%, ενώ οι ανησυχίες για την ανεξαρτησία της Fed ενισχύθηκαν από τη δημόσια σύγκρουση του προέδρου με τον Τζερόμ Πάουελ. Η πίεση αυτή προκάλεσε φυγή από τα αμερικανικά ομόλογα, με την αγορά να ερμηνεύει τις κινήσεις της κυβέρνησης ως πιθανή απειλή για το κράτος δικαίου και τη νομισματική σταθερότητα.
Αν και ο Λευκός Οίκος υποστηρίζει ότι «οι δεσμεύσεις επενδύσεων ύψους τρισεκατομμυρίων αποδεικνύουν εμπιστοσύνη στην οικονομία και το δολάριο», αρκετοί διαχειριστές κεφαλαίων εξετάζουν πλέον σοβαρά εναλλακτικές. Η μείωση του ποσοστού του δολαρίου στα παγκόσμια συναλλαγματικά αποθέματα –από 66% πριν μια δεκαετία σε 57,8% στο τέλος του 2024– δείχνει πως η «αποδολαριοποίηση» είναι σε εξέλιξη.
Οι επενδυτές αλλάζουν προσανατολισμό – αλλά πόσο μόνιμα;
Σύμφωνα με την Oxford Economics, καταγράφεται σαφής μετακίνηση κεφαλαίων από τις ΗΠΑ προς πιο σταθερές αγορές. Ο Jens Nordvig της Exante Data σημειώνει ότι «βρισκόμαστε σε μια δομική στροφή κατανομής κεφαλαίων», με τους επενδυτές να αναζητούν εναλλακτικά αποθεματικά νομίσματα. Η δυναμική αυτή ίσως χρειαστεί χρόνια για να ολοκληρωθεί, αλλά το μήνυμα είναι σαφές: η ηγεμονία των αμερικανικών αγορών δεν είναι πλέον αυτονόητη.
