Η απόφαση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) για τις αναπροσαρμοσμένες Χρεώσεις Χρήσης Συστήματος (ΧΧΣ) του Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας, δημοσιεύθηκε τελικά στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Πρόκειται για την ετήσια ρυθμιστική απόφαση που καθορίζει το κόστος χρήσης του Συστήματος Μεταφοράς, βάσει των επενδύσεων που υλοποιεί ο ΑΔΜΗΕ στο πλαίσιο της ενεργειακής μετάβασης της χώρας.
Η απόφαση (Ε-189/2025) ενεργοποιεί ρυθμιστικά μια διαδικασία που είχε ουσιαστικά δρομολογηθεί ήδη από το περασμένο καλοκαίρι, καθώς η ΡΑΑΕΥ είχε εγκρίνει από τον Ιούλιο το απαιτούμενο έσοδο και τη μεθοδολογία υπολογισμού των νέων χρεώσεων ωστόσο μέχρι πρόσφατα η απόφαση αυτή δεν είχε εφαρμοστεί καθώς εκκρεμούσε η δημοσίευση της στο ΦΕΚ ενσωματώνοντας τόσο τα κόστη για το καλώδιο Κρήτης -Αττικής όσο και για το GSI.
Οι χρεώσεις ανά κατηγορία
Έτσι για τους καταναλωτές Υψηλής Τάσης, η χρέωση διαμορφώνεται σε 4.391 ευρώ ανά MW ισχύος τον μήνα, χωρίς πρόσθετη χρέωση ενέργειας. Στη Μέση Τάση, η αντίστοιχη χρέωση ανέρχεται σε 4.592 ευρώ ανά MW τον μήνα, ενώ για τους τηλεμετρούμενους καταναλωτές Χαμηλής Τάσης η χρέωση ισχύος ορίζεται σε 5.482 ευρώ ανά MW τον μήνα.
Για τους μη τηλεμετρούμενους καταναλωτές Χαμηλής Τάσης, στους οποίους εντάσσονται κυρίως τα νοικοκυριά και οι μικρές επιχειρήσεις, οι χρεώσεις υπολογίζονται με βάση την κατανάλωση ενέργειας. Οι βιομηχανικοί μη τηλεμετρούμενοι καταναλωτές επιβαρύνονται με 0,788 λεπτά του ευρώ ανά κιλοβατώρα, οι εμπορικοί με 0,918 λεπτά ανά κιλοβατώρα, οι Φορείς Οδοφωτισμού και Παροχών (ΦΟΠ) με 1,065 λεπτά ανά κιλοβατώρα, ενώ για τους λοιπούς καταναλωτές, που περιλαμβάνουν τα οικιακά τιμολόγια, η χρέωση διαμορφώνεται σε 1,151 λεπτά του ευρώ ανά κιλοβατώρα.
Ήπιο σενάριο για την ανάκτηση των εσόδων
Σύμφωνα με τη ΡΑΑΕΥ, το απαιτούμενο έσοδο του ΑΔΜΗΕ για το 2025 διαμορφώνεται σε περίπου 411 εκατ. ευρώ. Μέχρι τον Αύγουστο του έτους είχε ήδη ανακτηθεί ποσό της τάξης των 238 εκατ. ευρώ, γεγονός που κατέστησε αναγκαία την αναπροσαρμογή των χρεώσεων για να καλυφθεί και το υπόλοιπο.
Στο πλαίσιο αυτό, η Ρυθμιστική Αρχή εξέτασε εναλλακτικά σενάρια ανάκτησης του εσόδου, απορρίπτοντας εκείνα που θα οδηγούσαν σε απότομες αυξήσεις σε σύντομο χρονικό διάστημα, κρίνοντας ότι θα συνεπάγονταν υπέρμετρη επιβάρυνση για τους καταναλωτές. Για παράδειγμα με βάση το σενάριο ανάκτησης εσόδου σε 4 μήνες αντί για 12 μήνες, θα είχαμε μια μέση αύξηση των χρεώσεων 45,6% και σε ορισμένες κατηγορίες άνω του 70%.
Η επιλογή της ανάκτησης σε ετήσια βάση οδηγεί σε μέση αύξηση των χρεώσεων της τάξης του 15%, με διαφοροποιήσεις ανά κατηγορία καταναλωτών που δημιουργούν σε κάποιες περιπτώσεις αυξήσεις έως και 35%. Οι μεγαλύτερες αναπροσαρμογές καταγράφονται στην Υψηλή και τη Μέση Τάση, ενώ πιο περιορισμένες είναι οι επιβαρύνσεις στη Χαμηλή Τάση, ιδίως για τους μη τηλεμετρούμενους καταναλωτές.
Ειδικότερα, οι μεγάλες και ενεργοβόρες καταναλώσεις, χρεώνονται κυρίως με βάση την ισχύ που δεσμεύουν στο δίκτυο και όχι τις κιλοβατώρες που καταναλώνουν. Αντίθετα, για τα νοικοκυριά και τις μικρές επιχειρήσεις που δεν διαθέτουν τηλεμέτρηση, το κόστος του Συστήματος ενσωματώνεται στη χρέωση ανά κιλοβατώρα, γεγονός που κάνει την επιβάρυνση λιγότερο αισθητή σε μηνιαία βάση.
Οι επενδύσεις του ΑΔΜΗΕ
Σύμφωνα με κύκλους τους ΑΔΜΗΕ οι αυξήσεις στις Χρεώσεις Χρήσης Συστήματος μεταφράζονται σε επιβάρυνση μικρότερη του 1% στους τελικούς λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, λαμβάνοντας υπόψη το συνολικό ενεργειακό κόστος. Οι χρεώσεις συνδέονται άμεσα με τις επενδύσεις που πραγματοποιεί ο ΑΔΜΗΕ σε έργα στρατηγικής σημασίας, με αιχμή τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις, οι οποίες έχουν ήδη αποφέρει σημαντικά οφέλη για τους καταναλωτές.
Το αντιστάθμισμα των επενδύσεων επέκτασης του ηλεκτρικού δικτύου έναντι της περιορισμένης αύξησης των ΧΧΣ έχει ήδη αποτυπωθεί στους λογαριασμούς ρεύματος.
Η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης–Πελοποννήσου, που τέθηκε σε λειτουργία το 2021, έχει οδηγήσει μέχρι σήμερα σε εξοικονόμηση άνω των 700 εκατ. ευρώ, αντικαθιστώντας σε μεγάλο βαθμό την ακριβή και ρυπογόνα τοπική ηλεκτροπαραγωγή. Αντίστοιχα, η διασύνδεση των Κυκλάδων εκτιμάται ότι έχει αποφέρει πρόσθετα οφέλη της τάξης των 150 εκατ. ευρώ.
Η ενεργοποίηση της διασύνδεσης Κρήτης Αττικής σε συνδυασμό με την τοπική ηλεκτροπαραγωγή από την διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο νησί, εκτιμάται ότι θα ενισχύσει το συνολικό οικονομικό όφελος για τους καταναλωτές στα 400 έως 600 εκατ. ευρώ ετησίως έως το 2035, ακόμη και αν ληφθούν υπόψη οι επιβαρύνσεις από την απόσβεση του κόστους των διασυνδέσεων μέσω των Χρεώσεων Χρήσης Συστήματος.
Σε επίπεδο νοικοκυριών, για τους μη τηλεμετρούμενους καταναλωτές χαμηλής τάσης –δηλαδή τη μεγάλη πλειονότητα των οικιακών παροχών– η μοναδιαία χρέωση διαμορφώνεται σε 11,51 ευρώ ανά MWh, από 9,99 ευρώ ανά MWh προηγουμένως. Για ένα μέσο νοικοκυριό με ετήσια κατανάλωση 4 έως 4,5 MWh, η επιβάρυνση αντιστοιχεί σε περίπου μισό ευρώ τον μήνα, ποσό που θεωρείται οριακό σε σχέση με το συνολικό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα, οι καταναλωτές επωφελούνται από τη σταδιακή μείωση των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας, καθώς οι διασυνδέσεις περιορίζουν σημαντικά το κόστος της αυτόνομης ηλεκτροπαραγωγής στα νησιά.
Κρίσιμη η άρση της ρυθμιστικής εκκρεμότητας για τον Διαχειριστή
Η επίλυση της εκκρεμότητας με τη δημοσίευση της απόφασης στο ΦΕΚ ήταν ιδιαίτερης σημασίας για τον ΑΔΜΗΕ, καθώς η έγκαιρη ενεργοποίηση των Χρεώσεων Χρήσης Συστήματος συνδέεται άμεσα με τη ρευστότητα και τον οικονομικό προγραμματισμό του Διαχειριστή. Σε μια περίοδο αυξημένων κεφαλαιακών αναγκών, λόγω της υλοποίησης μεγάλων έργων διασύνδεσης και της ενίσχυσης του Συστήματος Μεταφοράς, η παρατεταμένη καθυστέρηση δημιουργούσε αβεβαιότητα ως προς τον χρόνο και τον βαθμό ανάκτησης των ρυθμιζόμενων εσόδων. Η αβεβαιότητα αυτή δεν επηρέαζε μόνο τον εσωτερικό σχεδιασμό του ΑΔΜΗΕ, αλλά είχε και ευρύτερη σημασία, καθώς η σταθερότητα και η προβλεψιμότητα του ρυθμιστικού πλαισίου αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους για τη χρηματοδότηση των επενδύσεων και την αξιοπιστία του Διαχειριστή απέναντι σε τράπεζες και αγορές.
Σημειώνεται ότι οι νέες χρεώσεις δεν έχουν αναδρομική ισχύ και θα εφαρμοστούν από την πρώτη ημέρα του μεθεπόμενου μήνα από τη δημοσίευση της απόφασης στο ΦΕΚ. Παράλληλα, η ΡΑΑΕΥ διατηρεί ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικού χειρισμού τυχόν υποανακτήσεων, προκειμένου να διασφαλιστεί η χρηματοοικονομική σταθερότητα του ΑΔΜΗΕ και η απρόσκοπτη υλοποίηση του εκτεταμένου επενδυτικού του προγράμματος.
