Ο μεταβατικός πρόεδρος της Συρίας Αχμέντ αλ-Σάρα είπε ότι οι μαζικές δολοφονίες μελών της μειονοτικής αίρεσης του ανατραπέντος προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ αποτελούν απειλή για την αποστολή του να ενώσει τη χώρα και υποσχέθηκε να τιμωρήσει τους υπεύθυνους, συμπεριλαμβανομένων των συμμάχων του, εάν χρειαστεί.
Στην πρώτη του συνέντευξη σε παγκόσμιο πρακτορείο ειδήσεων, που πραγματοποιήθηκε μετά από εκατοντάδες νεκρούς σε τέσσερις ημέρες συγκρούσεων μεταξύ Αλαουιτών Μουσουλμάνων και των νέων σουνιτικών ισλαμιστικών αρχών της Συρίας, ο Sharaa κατηγόρησε τις ομάδες υπέρ του Άσαντ που υποστηρίζονται από ξένους για την πυροδότηση της αιματοχυσίας, αλλά αναγνώρισε ότι ακολούθησαν δολοφονίες εκδίκησης.
«Κράτος δικαίου η Συρία»
«Η Συρία είναι ένα κράτος δικαίου. Ο νόμος θα ακολουθήσει την πορεία του για όλους», είπε στο Reuters από το προεδρικό μέγαρο της Δαμασκού, όπου διέμενε ο Άσαντ έως ότου οι δυνάμεις του Σαράα τον ανέτρεψαν στις 8 Δεκεμβρίου, αναγκάζοντας τον έκπτωτο ηγέτη να καταφύγει στη Μόσχα.
«Πολεμήσαμε για να υπερασπιστούμε τους καταπιεσμένους και δεν θα δεχθούμε να χυθεί άδικα οποιοδήποτε αίμα ή να μην τιμωρηθεί ή να λογοδοτήσει, ακόμη και μεταξύ των πιο κοντινών μας ατόμων», είπε ο Sharaa.
Σε μια ευρεία συνέντευξη, ο Sharaa είπε επίσης ότι η κυβέρνησή του δεν είχε επαφές με τις Ηνωμένες Πολιτείες από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ. Επανέλαβε εκκλήσεις προς την Ουάσιγκτον να άρει τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν στην εποχή του Άσαντ.
Διατήρησε επίσης την προοπτική της αποκατάστασης των σχέσεων με τη Μόσχα, τον υποστηρικτή του Άσαντ σε όλη τη διάρκεια του πολέμου, η οποία προσπαθεί να διατηρήσει δύο μεγάλες στρατιωτικές βάσεις στη Συρία.
Απέρριψε την κριτική του Ισραήλ, το οποίο έχει καταλάβει εδάφη στη νότια Συρία μετά την ανατροπή του Άσαντ. Και είπε ότι στόχευε να επιλύσει τις διαφορές με τους Κούρδους, μεταξύ άλλων με τη συνάντηση με τον επικεφαλής μιας ομάδας υπό την ηγεσία των Κούρδων που υποστηρίζεται από καιρό από την Ουάσιγκτον.
Ενώ κατηγόρησε για το ξέσπασμα της βίας τις τελευταίες ημέρες μια πρώην στρατιωτική μονάδα πιστή στον αδερφό του Άσαντ και μια απροσδιόριστη ξένη δύναμη, αναγνώρισε ότι ως απάντηση «πολλά μέρη εισήλθαν στη συριακή ακτή και σημειώθηκαν πολλές παραβιάσεις».
«Έγινε μια ευκαιρία για εκδίκηση» για χρόνια παραπόνων, είπε, αν και είπε ότι έκτοτε η κατάσταση είχε περιοριστεί σε μεγάλο βαθμό.
Ο αλ-Σάρα είπε ότι 200 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας σκοτώθηκαν στις ταραχές, ενώ αρνήθηκε να πει τον συνολικό αριθμό των νεκρών εν αναμονή της έρευνας, η οποία θα διεξαχθεί από μια ανεξάρτητη επιτροπή που ανακοινώθηκε την Κυριακή πριν από τη συνέντευξή του.
Μια ομάδα παρακολούθησης πολέμου που εδρεύει στο Ηνωμένο Βασίλειο, το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, δήλωσε ότι μέχρι το βράδυ της Κυριακής 973 Αλαουίτες άμαχοι σκοτώθηκαν σε επιθέσεις εκδίκησης, μετά από μάχες στις οποίες σκοτώθηκαν περισσότεροι από 250 Αλαουίτες μαχητές και περισσότερα από 230 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας.
Μετά από χρόνια στο πεδίο και στην ηγεσία ενός αντάρτικου κινήματος που αποσχίστηκε από την Αλ Κάιντα, ο 42χρονος γιος ενός Άραβα εθνικιστή εμφανίστηκε ως ήπιος. Η φωνή του μερικές φορές μόλις και μετά βίας καταγραφόταν πάνω από έναν ψίθυρο κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, που πραγματοποιήθηκε μετά τα μεσάνυχτα της Δευτέρας κατά τη διάρκεια του ιερού μήνα του Ραμαζανιού, όταν οι εργασίες γίνονται συχνά αργά.
Η συνοδεία του από νέους, γενειοφόρους άνδρες φαινόταν να προσαρμόζεται ακόμη στο πρωτόκολλο στην πολυτελή έδρα της εξουσίας.
Το «βάρος» του παλατιού
«Για να είμαι ειλικρινής, το στήθος μου σφίγγει σε αυτό το παλάτι. Είμαι έκπληκτος με το πόσο κακό εναντίον της κοινωνίας προήλθε από κάθε γωνιά», είπε ο αλ-Σάρα.
Η αναταραχή των τελευταίων ημερών, η πιο αιματηρή από την ανατροπή του Άσαντ, ήταν η μεγαλύτερη οπισθοδρόμησή του καθώς αναζητά διεθνή νομιμότητα, για να άρει πλήρως τις αμερικανικές και άλλες δυτικές κυρώσεις και να επιβάλει την κυριαρχία του σε μια χώρα που έχει σπάσει από 14 χρόνια πολέμου.
Οι δυνάμεις του έφτασαν στην πρωτεύουσα υποσχόμενοι να κυβερνήσουν όλες τις κοινότητες της Συρίας -Σουνίτες, Αλαουίτες, Δρούζους, Χριστιανούς, Σιίτες, Κούρδους και Αρμένιους- ενώ προσπαθούσαν να κατευνάσουν την εγχώρια και ξένη ανησυχία για το εξτρεμιστικό ισλαμιστικό υπόβαθρό του.
Γρήγορα καλωσόρισε μια σειρά από ξένους αξιωματούχους και, μαζί με το στενό του περιβάλλον, περιόδευσε την περιοχή για να συμπαρασταθεί στα δικαστήρια. Ωστόσο, τρεις μήνες μετά, η χαρά για την ανατροπή του Άσαντ έχει αντικατασταθεί σε μεγάλο βαθμό από την ανησυχία για τις τρομερές προκλήσεις στο εσωτερικό.
Η οικονομία παραμένει σε ρήξη, μεγάλα τμήματα της χώρας, συμπεριλαμβανομένης της πλούσιας σε πετρέλαιο βορειοανατολικά της, είναι εκτός κρατικού ελέγχου και το Ισραήλ έχει χτυπήσει έναν ολοένα και πιο απειλητικό τόνο που υποστηρίζεται από αεροπορικές επιδρομές, εισβολές και κατάληψη εδαφών.
Ο αλ-Σάρα αναγνώρισε τη βία των τελευταίων ημερών που απειλούσε να εκτροχιάσει την προσπάθειά του να ενώσει τη Συρία.
«Θα επηρεάσει αυτή η εξέλιξη», είπε ο αλ-Σάρα, αλλά υποσχέθηκε να «διορθώσει την κατάσταση όσο περισσότερο μπορεί».
Για να το κάνει αυτό, ο αλ-Σάραέχει συστήσει μια ανεξάρτητη επιτροπή – το πρώτο όργανο που δημιούργησε ο ίδιος που περιλαμβάνει Αλαουίτες – για να ερευνήσει τις δολοφονίες εντός 30 ημερών και να φέρει τους δράστες σε λογοδοσία.
Μια δεύτερη επιτροπή συστάθηκε «για τη διατήρηση της ειρήνης και της συμφιλίωσης των πολιτών, γιατί το αίμα γεννά περισσότερο αίμα», πρόσθεσε.
Ο αλ-Σάρα αρνήθηκε να απαντήσει εάν ξένοι τζιχαντιστές μαχητές και άλλες συμμαχικές ισλαμιστικές φατρίες ή οι δικές του δυνάμεις ασφαλείας συμμετείχαν στις μαζικές δολοφονίες, λέγοντας ότι αυτά ήταν θέματα για την έρευνα.
Οι Σύροι έχουν κυκλοφορήσει γραφικά βίντεο με εκτελέσεις από μαχητές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μερικά από τα οποία έχουν επαληθευτεί από το Reuters, συμπεριλαμβανομένου ενός που δείχνει τουλάχιστον 20 νεκρούς άνδρες σε μια πόλη. Ο Sharaa είπε ότι η εξεταστική επιτροπή θα εξετάσει το βίντεο.
Οι δολοφονίες έχουν κλονιστεί στον πυρήνα των παράκτιων κωμοπόλεων και πόλεων της Συρίας, τη Λατάκια, το Μπάνιας και την Τζάμπλε, αναγκάζοντας χιλιάδες Αλαουίτες να καταφύγουν σε ορεινά χωριά ή να περάσουν τα σύνορα με τον Λίβανο.
Ο αλ-Σάρα είπε ότι πιστοί του Άσαντ που ανήκουν στην 4η Μεραρχία του αδερφού του Άσαντ, Μάχερ, και μια συμμαχική ξένη δύναμη είχαν πυροδοτήσει τις συγκρούσεις την Πέμπτη “για να υποδαυλίσουν αναταραχές και να δημιουργήσουν κοινοτική διχόνοια”.
Δεν προσδιόρισε την ξένη δύναμη, αλλά επεσήμανε «τα κόμματα που είχαν χάσει από τη νέα πραγματικότητα στη Συρία», μια προφανής αναφορά στο μακροχρόνιο σύμμαχο του Άσαντ Ιράν, του οποίου η πρεσβεία στη Δαμασκό είναι ακόμα κλειστή. Η Τεχεράνη έχει απορρίψει κάθε υπόδειξη ότι εμπλέκεται στη βία.
Η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και η Τουρκία έχουν υποστηρίξει σθεναρά τη Σαράα εν μέσω της βίας, ενώ η Ρωσία, πρώην σύμμαχος του Άσαντ, εξέφρασε βαθιά ανησυχία και το Ιράν είπε ότι καμία ομάδα δεν πρέπει να «καταπιέζεται».
Η Ουάσιγκτον κατηγόρησε «ριζοσπάστες ισλαμιστές τρομοκράτες, συμπεριλαμβανομένων ξένων τζιχαντιστών».
«Η πόρτα μας είναι ανοιχτή» στην κυβέρνηση Τραμπ
Ο αλ-Σάρα είπε ότι η ασφάλεια και η οικονομική ευημερία συνδέονται άμεσα με την άρση των κυρώσεων που επιβλήθηκαν από τις ΗΠΑ κατά του Άσαντ.
«Δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε ασφάλεια στη χώρα με κυρώσεις που εξακολουθούν να ισχύουν εναντίον μας».
Ωστόσο, δεν υπήρξε καμία άμεση επαφή με την κυβέρνηση του Τραμπ τους σχεδόν δύο μήνες από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του, εν μέσω σκεπτικισμού σχετικά με τους πρώην δεσμούς του Σαράα με την Αλ Κάιντα.
Όταν ρωτήθηκε γιατί, είπε: «Ο φάκελος της Συρίας δεν βρίσκεται στη λίστα των προτεραιοτήτων των ΗΠΑ. Θα πρέπει να τους κάνετε αυτή την ερώτηση. Η πόρτα της Συρίας είναι ανοιχτή».
Εν τω μεταξύ, συνεχίζονται οι συνομιλίες με τη Μόσχα για τη στρατιωτική της παρουσία στις δύο στρατηγικές στρατιωτικές βάσεις της Μεσογείου, τη ναυτική βάση Ταρτούς και την αεροπορική βάση Χουμαγμίμ.
Ο αλ-Σάρα είπε ότι η Μόσχα και η Δαμασκός συμφώνησαν να επανεξετάσουν όλες τις προηγούμενες συμφωνίες, αλλά δεν είχε υπάρξει ακόμη αρκετός χρόνος για να μπουν σε λεπτομέρειες.
«Δεν θέλουμε να υπάρξει ρήξη μεταξύ Συρίας και Ρωσίας και δεν θέλουμε η ρωσική παρουσία στη Συρία να αποτελεί κίνδυνο ή απειλή για καμία χώρα στον κόσμο και θέλουμε να διατηρήσουμε αυτές τις βαθιές στρατηγικές σχέσεις», πρόσθεσε.
Οι δεσμοί με τη Μόσχα ήταν τόσο βασικοί που «ανεχθήκαμε τους (ρωσικούς) βομβαρδισμούς και δεν τους στοχοποιήσαμε άμεσα για να δώσουμε χώρο για συναντήσεις και διάλογο μεταξύ μας και αυτών μετά την απελευθέρωση», είπε.
Οι σχέσεις με Ρωσία και Ισραήλ
Αρνήθηκε να επιβεβαιώσει εάν είχε ζητήσει από τη Μόσχα να παραδώσει τον Άσαντ. Η Ρωσία είναι σύμμαχος της Συρίας για δεκαετίες και βασικός προμηθευτής καυσίμων και σιτηρών. Το Reuters ανέφερε την περασμένη εβδομάδα ότι η Μόσχα έστειλε ένα δεξαμενόπλοιο γεμάτο ντίζελ στη Συρία, παρά τις κυρώσεις των ΗΠΑ.
Εκατοντάδες χιλιάδες πέθαναν στον εμφύλιο πόλεμο της Συρίας και ο μισός πληθυσμός εκτοπίστηκε. Οι δυτικές χώρες, τα αραβικά κράτη και η Τουρκία υποστήριξαν αρχικά τους αντάρτες, ενώ η Ρωσία, το Ιράν και οι πολιτοφυλακές πιστές στην Τεχεράνη υποστήριξαν τον Άσαντ σε ένα θέατρο για συγκρούσεις αντιπροσώπων.
Από την ανατροπή του Άσαντ, οι ομάδες που υποστηρίζονται από την Τουρκία έχουν συγκρουστεί με τις κουρδικές δυνάμεις που ελέγχουν μεγάλο μέρος της πλούσιας σε πετρέλαιο βορειοανατολικής Συρίας. Η Δαμασκός δεν έχει ακόμη επιβάλει την εξουσία της εκεί εν μέσω συνεχιζόμενων συνομιλιών με τον διοικητή των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων που υποστηρίζονται από τις ΗΠΑ, Μαζλούμ Άμπντι, ο οποίος είπε ότι η πρόσφατη βία δικαιολογεί τις ανησυχίες τους για την ένταξη.
Ο αλ-Σάρα είπε ότι ήθελε μια λύση κατόπιν διαπραγματεύσεων και θα συναντηθεί με τον Αμπντί.
Ο κυβερνητικός έλεγχος είναι επίσης αδύναμος στο νότο της Συρίας, όπου το Ισραήλ κήρυξε αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη και απείλησε να στοχεύσει τις δυνάμεις του Σαράα εάν αναπτυχθούν.
Ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ισραήλ Κατς χαρακτήρισε τη Δευτέρα τον αλ Σάρα «τζιχαντιστή τρομοκράτη του σχολείου της Αλ Κάιντα που διαπράττει φρικτές πράξεις εναντίον αμάχου πληθυσμού».
Ο αλ-Σάρα απέρριψε τις ολοένα και πιο πολεμικές ισραηλινές απειλές και τα σχόλια του Katz ως «ανοησίες».
«Είναι οι τελευταίοι που μπορούν να μιλήσουν», είπε, σημειώνοντας την ισραηλινή δολοφονία δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων στη Γάζα και τον Λίβανο τους τελευταίους 18 μήνες.
