Το νέο μοντέλο ελέγχων θα αλλάξει τη φιλοσοφία της φορολογικής εποπτείας, μεταφέροντας το βάρος από τους δειγματοληπτικούς ελέγχους και τις καταγγελίες στη συνεχή, αυτοματοποιημένη ανάλυση δεδομένων.
Ειδικότερα, σε ελέγχους νέου τύπου, πλήρως αυτοματοποιημένους και με αξιοποίηση όλων των δυνατοτήτων που προσφέρει η τεχνητή νοημοσύνη, περνάει φέτος η εφορία, η οποία θα μπορεί να σκανάρει σε πραγματικό χρόνο –και όχι εκ των υστέρων ή όταν «προκύπτει λόγος»– τα εισοδήματα και τις συναλλαγές κάθε φορολογούμενου και να στήνει ψηφιακό φάκελο για φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις.
Στην πράξη, το σύστημα θα «τραβά» δεδομένα από όλες τις ψηφιακές πηγές της οικονομικής δραστηριότητας. Θα ελέγχει συναλλαγές μέσω POS, στοιχεία που θα διαβιβάζονται στο myDATA, δηλώσεις εισοδήματος και ΦΠΑ, παραστατικά, το σύστημα Εισροών-Εκροών για τα καύσιμα, αλλά και πληροφορίες από εξωτερικές βάσεις δεδομένων. Όλα αυτά θα συγκεντρώνονται σε μία ενιαία ψηφιακή δεξαμενή και θα αναλύονται σχεδόν σε μηδενικό χρόνο.
Η διαφορά δεν θα βρίσκεται απλώς στις διασταυρώσεις, αλλά στον τρόπο που θα «διαβάζονται» τα στοιχεία. Με εργαλεία προηγμένης επιχειρησιακής νοημοσύνης και data analytics, οι αλγόριθμοι θα αναγνωρίζουν μοτίβα συμπεριφοράς, θα συγκρίνουν δηλωμένα εισοδήματα με πραγματικές συναλλαγές και θα εντοπίζουν αποκλίσεις που δεν θα δικαιολογούνται από το προφίλ του φορολογούμενου. Όταν κάτι θα ξεφεύγει από τα συνήθη όρια, θα ενεργοποιείται αυτόματα ειδοποίηση προς τις ελεγκτικές υπηρεσίες για άμεση δράση.
Έτσι, μισθωτοί, ελεύθεροι επαγγελματίες, συνταξιούχοι, αγρότες και επιχειρήσεις θα περνούν σε καθεστώς διαρκούς ψηφιακής αξιολόγησης. Ο έλεγχος δεν θα έρχεται πλέον «τυχαία», αλλά θα ανοίγει όταν τα δεδομένα θα δείχνουν σαφή απόκλιση ανάμεσα σε δηλωμένα και πραγματικά μεγέθη. Κάθε φορολογούμενος θα αποκτά έναν δυναμικό ψηφιακό φάκελο, ο οποίος θα ενημερώνεται συνεχώς και θα αποτυπώνει εισοδήματα, συναλλαγές, συνέπεια στις δηλώσεις, σχέσεις με άλλους συναλλασσόμενους και συνολικό επίπεδο ρίσκου.
Παράλληλα, η real time ανάλυση θα δίνει στην εφορία τη δυνατότητα να χαρτογραφεί τη φοροδιαφυγή σε επίπεδο κλάδων και περιοχών, να εντοπίζει πού θα δημιουργείται φορολογικό κενό στο εισόδημα και στον ΦΠΑ και να κατευθύνει τους ελέγχους εκεί όπου θα υπάρχουν πραγματικές ενδείξεις παραβατικότητας. Οι παρεμβάσεις θα γίνονται στοχευμένες και όχι οριζόντιες.
Το νέο σύστημα θα βασίζεται σε ισχυρή αρχιτεκτονική δεδομένων, κοινό αποθετήριο μεταδεδομένων και προηγμένα εργαλεία ανάλυσης, πρόγνωσης και εξόρυξης πληροφορίας. Τα ιστορικά δεδομένα θα χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία μαθηματικών μοντέλων που θα αποτυπώνουν τάσεις και συμπεριφορές, ενώ τα τρέχοντα δεδομένα θα «τροφοδοτούν» το σύστημα ώστε να προβλέπει κινδύνους και να προτείνει άμεσες ελεγκτικές κινήσεις.
