Σοσιαλιστές και Φιλελεύθεροι κατηγορούν την πρόεδρο της Κομισιόν ότι συμμαχεί με την ακροδεξιά και παρακάμπτει τη νομοθετική διαδικασία, προκαλώντας θεσμική κρίση στην καρδιά της ΕΕ, με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να αντιμετωπίζει τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα πρόκληση στην εξουσία της ως πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μετά την απόφασή της να ακυρώσει νομοθεσία υπέρ του κλίματος.
«Βρισκόμαστε στο χείλος μιας θεσμικής κρίσης», δήλωσε η Βαλερί Χαγέρ, πρόεδρος της φιλελεύθερης ομάδας Renew Europe, στο Politico.
Η φον ντερ Λάιεν προέρχεται από το κεντροδεξιό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ), το οποίο είναι μεν η μεγαλύτερη ομάδα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αλλά εξαρτάται από τις ψήφους των Σοσιαλιστών και των Φιλελεύθερων για να προωθεί τις θέσεις του. Η ικανότητα της Επιτροπής να προτείνει ευρωπαϊκή νομοθεσία κινδυνεύει να παραλύσει, αν οι ομάδες αυτές αρνηθούν να συνεργαστούν.
Η Επιτροπή ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι αποσύρει την οδηγία για τους «πράσινους ισχυρισμούς» (Green Claims) ― έναν κομβικό νόμο που θα υποχρέωνε τις εταιρείες να αποδεικνύουν τους περιβαλλοντικούς τους ισχυρισμούς ― παρότι είχε ήδη προχωρήσει σε πολλά στάδια της νομοθετικής διαδικασίας.
Η κίνηση αυτή, που είχε ζητηθεί από το ΕΛΚ την Τετάρτη, χαιρετίστηκε από τους δεξιούς Ευρωπαίους Συντηρητικούς και Μεταρρυθμιστές καθώς και από την ακροδεξιά ομάδα «Πατριώτες για την Ευρώπη» της Μαρίν Λεπέν και του Βίκτορ Όρμπαν.
«Αν η Επιτροπή αποσύρει το κείμενο, εμείς στη Renew θεωρούμε αυτή την ενέργεια ως σοβαρό πλήγμα στην πλατφόρμα της φιλοευρωπαϊκής πλειοψηφίας», δήλωσε η Χαγέρ.
Οι Σοσιαλιστές και οι Φιλελεύθεροι κατηγορούν τη φον ντερ Λάιεν ότι συμμαχεί με τις δυνάμεις της ακροδεξιάς – που απαιτούν την πλήρη εγκατάλειψη των πράσινων πολιτικών της ΕΕ – αγνοώντας τη βούληση των ομάδων που την εξέλεξαν στη θέση της.
Παρόλο που δεν υπάρχουν επίσημοι κυβερνητικοί συνασπισμοί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το ΕΛΚ, οι Σοσιαλιστές και οι Φιλελεύθεροι – ο παραδοσιακός φιλοευρωπαϊκός πυρήνας – βασίζονται μεταξύ τους και υπέγραψαν συμφωνία συνεργασίας τον Νοέμβριο.
Ωστόσο, το ΕΛΚ έχει επανειλημμένα συνταχθεί με δεξιές και ακροδεξιές ομάδες του Κοινοβουλίου για να προωθήσει μέτρα, να διαμορφώσει την ατζέντα ή να απορρίψει περιβαλλοντικά σχέδια. Αυτό έγινε και αυτή την εβδομάδα, όταν καταψήφισαν έκθεση για τη χρηματοδότηση αναπτυξιακών έργων, δύο νομοσχέδια για την τεχνητή νοημοσύνη και τις πατέντες, και δημιούργησαν νέο όργανο για τον έλεγχο της χρηματοδότησης ΜΚΟ.
«Θα σταματήσουμε να την προστατεύουμε»
Η απόσυρση του νομοσχεδίου για την καταπολέμηση του greenwashing ίσως αποδειχθεί η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι για τους Σοσιαλιστές και τους Φιλελεύθερους, που έχουν εξοργιστεί και από άλλες ενέργειες της φον ντερ Λάιεν, όπως η υπόθεση «Pfizergate». Στην υπόθεση αυτή, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αποφάνθηκε κατά της Επιτροπής επειδή αρνήθηκε να δημοσιοποιήσει μηνύματα της προέδρου με τον επικεφαλής της Pfizer κατά την πανδημία Covid.
«Στη συζήτηση για το Pfizergate, την προστατεύσαμε. Αν όμως συνεχίσει έτσι, θα σταματήσουμε να την προστατεύουμε», δήλωσε υψηλόβαθμο στέλεχος της Renew. Οι Σοσιαλιστές και οι Φιλελεύθεροι ενδέχεται να «σταματήσουν να παίζουν το παιχνίδι και να κάνουν συμφωνίες σε άλλους φακέλους με το ΕΛΚ», κάτι που θα μπλόκαρε ουσιαστικά τη νομοθετική διαδικασία της ΕΕ.
«Το πρόβλημα τώρα είναι ότι η Επιτροπή απευθύνεται και στην εναλλακτική δεξιά πλειοψηφία, όχι στην κεντρώα πλατφόρμα», πρόσθεσε ο ίδιος αξιωματούχος.
Εκπρόσωπος του ΕΛΚ καλωσόρισε την ανακοίνωση της Επιτροπής, υποστηρίζοντας ότι το υφιστάμενο κείμενο θα οδηγούσε «σε έναν γραφειοκρατικό εφιάλτη για τις επιχειρήσεις».
Εκτός από την οργή για την ίδια την ακύρωση της προτεινόμενης νομοθεσίας, τα δύο κεντρώα κόμματα κατηγορούν το ΕΛΚ και την πρόεδρο της Επιτροπής για καταστρατήγηση της ευρωπαϊκής νομοθετικής διαδικασίας. Το νομοσχέδιο κατά του greenwashing είχε ήδη φτάσει στο στάδιο των διαπραγματεύσεων μεταξύ Κοινοβουλίου και Συμβουλίου – που εκπροσωπεί τις εθνικές κυβερνήσεις – αφότου και τα δύο όργανα είχαν εγκρίνει τις θέσεις τους έπειτα από μήνες εργασίας.
Στέλεχος των Σοσιαλιστών πρόσθεσε ότι η κατάσταση τους οδηγεί να αμφισβητούν «τη συνολική βάση της στήριξης προς τη φον ντερ Λάιεν» και αν προχωρήσει σε αυτή την απόσυρση, «θα θεωρηθεί παραβίαση της πλατφόρμας – δεν θα υπάρχει πλέον πλατφόρμα».
«Η Επιτροπή πρέπει να συνειδητοποιήσει τη σημασία της συμμαχίας και των δεσμεύσεων», δήλωσε η πρόεδρος της ομάδας των Σοσιαλιστών & Δημοκρατών, Ιράτσε Γκαρσία.
Ο νόμος για το greenwashing, με την μορφή που είχαν πάρει οι διαπραγματεύσεις, «αντιβαίνει στην ατζέντα της Επιτροπής για απλούστευση», δήλωσε ο εκπρόσωπος της Επιτροπής Στέφαν ντε Κερσμάεκερ. «Στόχος μας ήταν η επίτευξη συμφωνίας για μια νομοθετική πρόταση που θα μείωνε τη διοικητική επιβάρυνση και την πολυπλοκότητα για τις επιχειρήσεις, ιδιαίτερα τις μικρότερες».
Πρόσθεσε: «Η Επιτροπή παραμένει πλήρως δεσμευμένη στην καταπολέμηση του greenwashing και στη διασφάλιση ότι οι καταναλωτές θα είναι σωστά ενημερωμένοι και θα συνεχίσει να εργάζεται προς αυτό τον στόχο».
