Μαύρες σημαίες κυματίζουν στους δρόμους της Δυτικής Όχθης από την αρχή της εβδομάδας μνήμης, για τα εβδομήντα επτά χρόνια μετά τη “Νάκμπα”, τη μαζική έξοδο που συνδέεται με την ίδρυση του κράτους του Ισραήλ.
Και όμως ακόμα και τώρα οι Παλαιστίνιοι καταγγέλλουν νέες απόπειρες εκδίωξής τους από τη γη τους, καθώς το Ισραήλ δηλώνει τη βούλησή του να κατακτήσει τη Γάζα και διεξάγει στρατιωτικές επιχειρήσεις στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη οι οποίες άδειασαν τους προσφυγικούς καταυλισμούς.
Τίποτα επίσημο δεν προγραμματίστηκε στη Λωρίδα της Γάζας όπου συνεχίζονται οι ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις εδώ και πάνω από 19 μήνες.
Φέτος είναι η 77η επέτειος της “Νάκμπα”, “καταστροφή” στα αραβικά, η περίοδος κατά την οποία περίπου 760.000 Άραβες της Παλαιστίνης έφυγαν ή εκδιώχθηκαν από τα σπίτια τους όταν ιδρύθηκε το Ισραήλ.
“Η ημέρα της Νάκμπα δεν είναι πλέον μια ανάμνηση, σήμερα”, δηλώνει η Μάλακ Ραντουάν, της οποίας το σπίτι καταστράφηκε στη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα. Έναυσμα για την έναρξη των ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων αποτέλεσε η άνευ προηγουμένου επίθεση της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023.
“Έχει γίνει καθημερινή πραγματικότητα ότι ζούμε στη Γάζα”, εξηγεί αυτή η Παλαιστίνια, χήρα ήδη στα 36 της. Εδώ και περισσότερο από ενάμιση χρόνο, η Μάλακ λέει ότι ζει χωρίς “ασφάλεια”, και μετακινείται από σκηνή σε σκηνή με τα παιδιά της.
Όπως το μεγαλύτερο μέρος των 2,4 εκατομμυρίων, η οικογένειά της εκτοπίστηκε από τους καταστροφικούς βομβαρδισμούς του ισραηλινού στρατού.
Το φάντασμα της οριστικής εξόδου διαφαίνεται από τότε που ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ πρότεινε η Γάζα να εκκενωθεί από ένα μέρος του πληθυσμού της, με στόχο να μετατραπεί σε “Ριβιέρα της Μέσης Ανατολής”, μια ιδέα που επανέλαβε εν μέρει ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου.
“Η Νάκμπα δεν περιορίζεται στον εκτοπισμό”, συνεχίζει η Μάλακ. “Η Νάκμπα είναι να βλέπεις το παιδί σου να αδυνατίζει και να χάνει βάρος μπροστά στα μάτια σου χωρίς να μπορείς να κάνεις τίποτα”.
“Κάθε μέρα, πρέπει να μιλάμε για τη χώρα μας, να λέμε τι απέγιναν οι πρόγονοί μας, τι ακριβώς τους συνέβη. Είναι καθήκον, γιατί αν ξεχάσουμε την αιτία, αυτή θα χαθεί”, λέει η Λίνα Αμπού Κουουέικ, η οποία μετέχει στις εκδηλώσεις μνήμης στη Ραμάλα.
“Ζούμε κάθε μέρα μια νέα Νάκμπα, μέσα από τις ισραηλινές επιθέσεις κατά των καταυλισμών”, δηλώνει ο Νάιλ Νάκλεχ, απόγονος προσφύγων.
Στο Τελ Αβίβ, συγκεντρώθηκαν διαδηλωτές, παρά τις καταγγελίες μελών της κυβέρνησης για τις εκδηλώσεις μνήμης στο Ισραήλ.
“Η γενοκτονία που διαπράττει σήμερα το Ισραήλ στη Γάζα είναι κάτι που δεν μπορούμε πλέον να ανεχτούμε, δεν μπορούμε πλέον να μένουμε σιωπηλοί”, εξηγεί ο Νάτζι Ελάλι Αμπου Σεχαντέχ, παλαιστινιακής καταγωγής φοιτητής Κοινωνιολογίας.
Μετά το 1948, οι Παλαιστίνιοι που παρέμειναν στην περιοχή αποκαλούνται “Άραβες πολίτες του Ισραήλ”, αν και πολλοί αυτοπροσδιορίζονται Παλαιστίνιοι.
Στις σημαίες ή τις φωτογραφίες, το “κλειδί της επιστροφής” έχει κεντρική θέση σε όλες τις τελετές μνήμης: συμβολίζει τα κλειδιά των σπιτιών που εγκαταλείφθηκαν το 1948 και σημαίνει για τους Παλαιστίνιους το δικαίωμα επιστροφής σε αυτά τα μέρη που βρίσκονται σήμερα στο Ισραήλ.
