Στην τραγωδία των Τεμπών αναφέρθηκε το βράδυ της Πέμπτης (29/2) ο Κυριάκος Μητσοτάκης, καθώς με τη συμπλήρωση -χθες- ενός έτους από το τραγικό δυστύχημα, ο πρωθυπουργός ρωτήθηκε σχετικά στο συνέδριο «Μεταπολίτευση: 50 Χρόνια μετά». Ο ίδιος τόνισε ότι δεν σκέφτηκε ποτέ να εργαλειοποιήσει μια τραγωδία: «Να σκύψουμε το κεφάλι με σεβασμό απέναντι στον πόνο των ανθρώπων που δεν ξαναείδαν ποτέ τα παιδιά τους», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σε ερώτηση για την μοιραία νύχτα της 28ης Φεβρουαρίου και τη σύγκρουση των τρένων στα Τέμπη, ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε αρχικά: «Δεν υπήρξε για εμένα πιο δύσκολη στιγμή από τα Τέμπη, για λόγους που όλοι σας μπορείτε να αντιληφθείτε. Και γιατί εκεί συσσωρεύτηκαν ίσως όλες οι κακές πτυχές του τρόπου λειτουργίας του κράτους και των αντιλήψεων.
«Θα μιλήσει η δικαιοσύνη»
Τις τελικές απαντήσεις μπορεί να τις δώσει μόνο η δικαιοσύνη. Από τη στιγμή που το ζήτημα αυτό μπαίνει στη μυλόπετρα της αντιπαράθεσης, μόνο η δικαιοσύνη μπορεί να δώσει την απάντηση», εξηγώντας πως χρειάζεται χρόνος για να δοθούν απαντήσεις στα ερωτήματα.
«Και η δικαιοσύνη έχει μια βαριά ευθύνη και πιστεύω ότι θα σταθεί στο ύψος των περιστάσεων, ακόμα και αν χρειάζεται να πάρει λίγο παραπάνω χρόνο, για να απαντηθούν οι φήμες που κυκλοφορούν. Που μπορεί να είναι τοξικές και διαβρωτικές και να μην πιστεύει στο τέλος κανείς τίποτα. Πρέπει να διαλυθεί η φήμη από την αλήθεια», συμπλήρωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
«Εξοργιστική η κομματική εργαλειοποίηση»
Ερωτηθείς για το τι συνέβη εκείνο το βράδυ, τόνισε πως συγκρούστηκαν λάθη και χρόνιες παθογένειες της ελληνικής δημόσιας διοίκησης, προσθέτοντας πως δεν είναι πρέπον να πει κάτι άλλο όσο είναι ανοιχτή η έρευνα της δικαιοσύνης. «Συγκρούστηκαν στα Τέμπη ανθρώπινα λάθη με χρόνια παθογένειες της δημόσιας διοίκησης που όλοι γνωρίζαμε ότι ήταν το πιο προβληματικό κομμάτι των ελληνικών δημόσιων οργανισμών. Δεν ήταν πρέπον να πω κάτι περισσότερο, όσο είναι ανοιχτή η έρευνα της δικαιοσύνης για την υπόθεση. Να σκύψουμε το κεφάλι με σεβασμό απέναντι στον πόνο των ανθρώπων που δεν ξαναείδαν ποτέ τα παιδιά τους. Και αυτό είναι πολύ βαρύ για να το προσπεράσει κανείς και να μην προσπαθήσει κανείς να συντονιστεί με αυτόν τον πόνο» είπε χαρακτηριστικά.
Καταλήγοντας αναφορικά με τα Τέμπη, χαρακτήρισε εξοργιστική την κομματική εργαλειοποίηση της τραγωδίας: «Η κομματική εργαλειοποίηση αυτής της τραγωδίας είναι εξοργιστική. Λυπάμαι που θα το πω έτσι. Είχαμε και άλλες τραγωδίες με νεκρούς, με ευθύνες του κρατικού μηχανισμού. Δεν διανοήθηκα ποτέ να τις εργαλειοποιήσω ποτέ με αυτόν τον τρόπο για οιανδήποτε πρόσκαιρα κομματικά οφέλη. Οπότε, ας πάρουμε όλοι μια απόσταση από τα τεκταινόμενα, ας αφήσουμε τη δικαιοσύνη να κάνει τη δουλειά της και να της έχουμε εμπιστοσύνη».
Μεταπολίτευση: Η ευθύνη του Ανδρέα
«Ο Ανδρέας Παπανδρέου ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για την επιδείνωση της δημοσιονομικής θέσης της χώρας και για την καλλιέργεια μιας νοοτροπίας που έδωσε μεγαλύτερη έμφαση στα δικαιώματα έναντι των υποχρεώσεων. Για εμένα η ιστορική παρακαταθήκη του Κωνσταντίνου Καραμανλή, δεν μπορεί αν συγκριθεί με του Ανδρέα Παπανδρέου, αν και σε κοινωνικό επίπεδο, όπως οι μεταρρυθμίσεις στο οικογενειακό δίκαιο, η παρακαταθήκη του Ανδρέα Παπανδρέου ήταν αναντίρρητα σημαντική».
Η κατάκτηση κόντρα στην Τουρκία
Σχετικά με την εξωτερική πολιτική, ο πρωθυπουργό σημείωσε: «Η αναμέτρηση με την ευθύνη της εξουσίας υποχρέωσε τους κυβερνώντες να αντιμετωπίσουν τα ζητήματα με μεγάλες δόσεις ρεαλισμού. Η διαχείριση της Τουρκίας, χωρίς να φτάσουμε στο επίπεδο ενός θερμού επεισοδίου, η επέκταση της επιρροής της Ελλάδας εκτός του παραδοσιακού πλαισίου, είναι δείγμα ρεαλισμού.
Θα το δείξει ο χρόνος. Σίγουρα οι τελευταίοι μήνες έχουν δείξει ότι η Τουρκία πιεσμένη ενδεχομένως και από κινήσεις που έχουμε κάνει έχει προσαρμόσει την επιθετικότητά της σε σημείο να μην έχουμε παραβιάσεις του εναερίου χώρου. Αυτό είναι μια κατάκτηση.
Είναι και προς όφελος της Τουρκίας να διερευνήσει σοβαρά αν μπορούμε να επιλύσουμε αυτή τη μεγάλη διαφορά, κάτι που δεν θα είναι εύκολο γιατί η Τουρκία θα πρέπει να υποχωρήσει από μια μαξιμαλιστική τοποθέτηση. Η Τουρκία πρέπει να αλλάξει την πολιτική της. Αλλά στο παρελθόν έχει επιδείξει μεγάλη ευελιξία και ικανότητα προσαρμογής της πολιτικής της. Δείτε τα ανοίγματα που κάνει στον αραβικό κόσμο.
Κρατώ μικρό καλάθι, αξιολογώ από μόνη της ως σημαντική τη μείωση της έντασης που μας επιτρέπει να δρομολογήσουμε και άλλες συμφωνίες, όπως η συμφωνία για τη μετανάστευση και τη βίζα στα 10 νησιά».
Οι μεταρρυθμίσεις
Αναφορικά με τις μεταρρυθμίσεις που δεσμεύτηκε πως θα «τρέξει» μέσα στη δεύτερη τετραετία της κυβέρνησής του, τόνισε: «Θα γίνουν τελικά τα μη κρατικά πανεπιστήμια. Υπήρχε πάντα ο φόβος για το πολιτικό κόστος. Απέδειξε η κοινωνία ότι είναι έτοιμη για μεγάλες αλλαγές που η κυβέρνηση μπορεί να υλοποιήσει. Άμα με ρωτάτε αν είχα πρότυπο από τους πρωθυπουργούς της μεταπολίτευσης, θα πήγαινα ίσως λίγο πιο πίσω εστιάζοντας πιο πολύ στην εγχώρια μεταρρυθμιστική προσπάθεια του Ελευθερίου Βενιζέλου και ειδικά στην περίοδο από το 1010 ως το 1912 και μετά από το 1928 ως το 1932».
«Η αγορά ανταποκρίνεται»
Για την οικονομία και την ανάκαμψη της ανάπτυξης στη χώρα, σημείωσε: «Στον τουρισμό υπάρχει μια σημαντική μετατόπιση για υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας. Η αγορά ανταποκρίνεται γιατί εκεί είναι η ζήτηση και τα περισσότερα χρήματα. Δεν έχει νόημα να μετράμε με τον αριθμό των επισκεπτών, αλλά με τα έσοδα.
Η Ελλάδα εξάγει το 50% του ΑΕΠ της σε προϊόντα και υπηρεσίες. Ο τομέας της υψηλής τεχνολογίας αναπτύσσεται με γρήγορα βήματα στην Ελλάδα και δημιουργεί δουλειές υψηλής αμοιβής και προϊόντα προστιθέμενης αξίας.
Υπάρχει και ένα μεγάλο κομμάτι μικρής επιχειρηματικότητας που δυσκολεύεται να ανταποκριθείς στις νέες εξελίξεις. Αυτό δεν μας αφήνει αδιάφορους.
Μονόδρομος η μετατόπιση της ελληνικής οικονομίας σε οικονομία εξωστρέφειας, έχουμε πολύ δρόμο ακόμα να διανύσουμε. Πολλές μεταρρυθμίσεις εκεί κατατείνουν. Και τελική κατάληξη θα είναι οι υψηλότεροι ονομαστικοί μισθοί. Ο μέσος μισθός αυξάνεται με πιο γρήγορους ρυθμούς από ότι και εμείς θα περίμενα, γιατί η ανεργία μειώνεται, γιατί οι επιχειρήσεις πάνε καλά και γιατί έχουν υποχρέωση να πληρώσουν τους εργαζόμενους τους.
«Τα Πανεπιστήμια είναι χώρος διαλόγου»
Για τα Πανεπιστήμια και τις πράξεις βίας, σημείωσε: «Το πρόβλημα υπάρχει αλλά δεν είναι τόσο εκτεταμένο όσο μπορεί μερικές φορές να παρουσιάζεται. Και οι πρυτάνεις έχουν την ευθύνη τους, πολλές δεν βρήκαμε το επίπεδο συνεργασίας που θα θέλαμε για τα ζητήματα ασφαλείας. Και νομίζω ότι είναι και ευθύνη των ίδιων των πανεπιστημίων να επιβάλλουν τον δικό τους εσωτερικό κανονισμό. Μην κοροϊδευόμαστε, για πηγαίνατε να τα κάνετε σε ένα πανεπιστήμιο στο εξωτερικό. Άλλο να διαδηλώνεις, το είδαμε και σε πανεπιστήμια στις ΗΠΑ, αλλά δεν είδαμε βία και χτισίματα. Όμως ποιο πανεπιστήμιο και ποιος πρύτανης έχει διαγράψει έναν φοιτητή από τα μητρώα του; Να λέμε και μερικές αλήθειες σε αυτές τις επετείους. Τα πανεπιστήμια είναι χώρος διαλόγου, αλλά δεν είναι χώρος βία. Και η πολιτεία δεν μπορεί το θέμα να το λύσει μόνη της.
Η χρηματοδότηση των κομμάτων
«Τα κόμματα έχουν υποχρεώσεις δημοσίευσης οικονομικών αποτελεσμάτων και το πλαίσιο είναι πολύ συγκεκριμένο. Μεγάλος κανιβαλισμός σε όποιον μπλέκει με την πολιτική από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Για την οικογένεια και τα παιδιά του. Οπότε σου λέει κάποιος, γιατί να μπλέξω; Έκανα προσπάθεια να φέρω στη ΝΔ κόσμο έξω από τον τρόπο ανάδειξης των παραδοσιακών στελεχών, έβαλα το δικό μου προσωπικό κύρος στο τραπέζι στην προσπάθεια να επιστρατεύσω μια αίσθηση πατριωτισμού, αλλά σας διαβεβαιώνω ότι είναι μια δουλειά πολύ δύσκολη. Αν κάνουμε τις μεταρρυθμίσεις όπως πχ. Με τους διοικητές των δημοσίων οργανισμών, θα έχουμε κάνει μια καλή αρχή να σπάσουμε την αίσθηση ότι η πολιτική είναι ένα κλειστό κλαμπ».
Για το «κράτος δικαίου»
«Είμαι ο πρώτος που έχω αναγνωρίσει λάθη και έχουμε προσπαθήσει να τα διορθώσουμε με νομοθετικές παρεμβάσεις που διορθώναν αδυναμίες. Όμως το να παρουσιάζουμε μια Ελλάδα που προσομοιάζει με άλλα αυταρχικά καθεστώτα είναι αστείο, άδικο και δεν ανταποκρίνεται καθόλου στην πραγματικότητα.
Ο Economist μας αναβάθμισε. Άμα διαβάσετε το ψήφισμα του Ευρωκοινοβουλίου νομίζετε ότι μιλάμε για άλλη χώρα. Για την ελευθερία του Τύπου ας είμαστε σοβαροί, ο καθένας μπορεί να γράψει ό,τι θέλει, όπου θέλει, όπως θέλει. Το ζήτημα ίσως είναι η άμυνα κάποιου. Κάποιες εφημερίδες που τυπώνονται δεν θα τυπώνονταν αλλού.
Η αντιπολίτευση και οι ευρωεκλογές
«Το ότι η αντιπολίτευση δεν μπορεί να βάλει σε τάξη τα του οίκου της, δεν είναι δικό μου πρόβλημα. Για να προχωρήσουμε σε μεταρρυθμίσεις, η πολιτική μας ισχύς μας δίνει τη δυνατότητα να το κάνουμε. Αυτή η πολιτική ισχύς έστω βραχυπρόθεσμα είναι ευκαιρία να προχωρήσουμε σε μεταρρυθμίσεις.
Ο κομματικός αστερισμός είναι μια ακόμα μεγαλύτερη ευκαιρία να προχωρήσουμε και από εκεί και πέρα το πώς το πολιτικό σύστημα θα ισορροπήσει, θα ισορροπήσει, όλα τα κενά γεμίζουν. Για εμένα, η ευθύνη μου είναι να καταστήσω τις αλλαγές μη αναστρέψιμες. Και αυτό έχει να κάνει και με νοοτροπίες, με αντιλήψεις, το πώς αντιλαμβανόμαστε τη σχέση μας με το κράτος. Τη βαθιά ανισορροπία μεταξύ δικαιωμάτων και υποχρεώσεων. Αν με ρωτάτε τι θα ήθελα να αφήσω πίσω μου είναι αλλαγές που δεν μπορούν να ξεριζωθούν από τον επόμενο. Δεν μπορούμε στα 50 χρόνια να είμαστε ικανοποιημένοι με την οικονομική πρόοδο.
Έχω μια συγκεκριμένη ιδεολογική ματιά: βαθιά φιλελεύθερη στην οικονομία, αναγνωρίζοντας την ανάγκη το κράτος να παρεμβαίνει με τον ρυθμιστικό του ρόλο-το κάνουμε με τα ζητήματα των τροφίμων με τρόπο αρκετά δραστικό-στα ζητήματα της εξωτερικής πολιτικής και της ασφάλειας, ζητήματα που αποκαλώ υπεύθυνο πατριωτισμό-μια χώρα με ισχυρές συμμαχίες που μπορεί να αξιοποιεί τον γεωπολιτικό της ρόλο και μεγάλη ευαισθησία στην κοινωνική πολιτική για τις ανισότητες. Μια πολιτική που θα τη χαρακτήριζε κανείς πιο προοδευτική. Σε αυτό το τρίγωνο που σας περιέγραψα μπορούν να συναντηθούν ευρύτερες δυνάμεις και συμμαχίες.
Εκφράζουμε τις προσδοκίες ενός σημαντικού ποσοστού της ελληνικής κοινωνίας και νομίζω ότι σε έναν βαθμό σίγουρα δυσκολεύουμε τους αντιπάλους μας γιατί εξακολουθούν να μας βλέπουν από τα παραμορφωτικά γυαλιά μιας άλλης εποχής».
Να ευχηθώ καλή τύχη στην αντιπολίτευση, καλά μυαλά, αλλά δεν είναι δικό μου πρόβλημα. Η δική μου έννοια είναι να προχωρήσω στην υλοποίηση μεγάλων αλλαγών για τις οποίες έχω λάβει εντολή.
Και κατέληξε αναφερόμενος στις ευρωεκλογές: «Υπήρξε μια πολύ γρήγορη μετάβαση, βάλαμε μεγάλες πιέσεις στους αγρότες και τους κτηνοτρόφους. Είχε πίεση από Σοσιαλιστές και Πράσινους και πρέπει αυτό να το αναθεωρήσουμε. Όταν σκεφτούμε ποιες δυνάμεις να την αναθεωρήσουν, θα πρέπει οι πολίτες και ειδικά οι αγρότες μας θα πρέπει να τα συνυπολογίσουν».
