Σε ετήσια κλίμακα, αναφέρονται περίπου 740.000 αυτοκτονίες ανά την υφήλιο: δηλαδή ένας θάνατος κατά μέσο όρο κάθε 43 δευτερόλεπτα, ένα από τα πολλά ανησυχητικά ευρήματα της πιο πρόσφατης και ολοκληρωμένης ανάλυσης που δημοσιεύεται στο “The Lancet Public Health”.
Οι ερευνητές του Ινστιτούτου Μετρήσεων και Αξιολόγησης της Υγείας (IHME) της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον στο Σιάτλ, πραγματοποίησαν μια βαθιά κατάδυση στα δεδομένα της Παγκόσμιας Επιβάρυνσης των Ασθενειών ανά περιοχή, χώρα, έτος, ηλικία, φύλο και αυτοκτονία από πυροβόλα όπλα από το 1990 έως το 2021.
Ο γεωγραφικός χάρτης της αυτοκτονίας
Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, ο παγκόσμιος ηλικιακά τυποποιημένος δείκτης θνησιμότητας από αυτοκτονία μειώθηκε κατά σχεδόν 40%, από περίπου 15 θανάτους ανά 100.000 σε 9 θανάτους ανά 100.000, γεγονός που δείχνει ότι η παρέμβαση και η πρόληψη αποδίδουν. Για τις γυναίκες, το ποσοστό μειώθηκε κατά περισσότερο από 50%, ενώ για τους άνδρες μειώθηκε κατά σχεδόν 34%. Σε περιφερειακό επίπεδο, η Ανατολική Ασία κατέγραψε τη μεγαλύτερη μείωση κατά 66%, με την Κίνα να αναφέρει τη μεγαλύτερη μείωση στην περιοχή.
Βέβαια, αυτά τα νέα δεν είναι καθολικώς ευοίωνα, δεδομένης της αύξησης των «ζοφερών» ποσοστών σε 4 περιφέρειες και για τα δύο φύλα κατά την ίδια περίοδο. Συγκεκριμένα, η Κεντρική Λατινική Αμερική σημείωσε το μεγαλύτερο άλμα κατά 39%, με το Μεξικό να βρίσκεται στην κορυφή της λίστας της περιοχής με αύξηση 123% μόνο για τις γυναίκες. Η Λατινική Αμερική των Άνδεων είχε τη δεύτερη υψηλότερη αύξηση κατά 13%, με τον Ισημερινό να καταγράφει τη μεγαλύτερη αύξηση και για τα δύο φύλα μαζί στην περιοχή. Η τροπική Λατινική Αμερική ήταν τρίτη με αύξηση 9%, και η Παραγουάη ήταν στην κορυφή της λίστας της περιοχής και για τα δύο φύλα μαζί. Στη Βόρεια Αμερική– περιοχή υψηλής εισοδηματικής τάξης- καταγράφηκε αύξηση 7%, με τις ΗΠΑ να βρίσκονται στην κορυφή της λίστας με άλμα 23% μόνο για τις γυναίκες.
Μεταξύ των παγκόσμιων αιτιών θανάτου του 2021, η αυτοκτονία κατέλαβε την 21η θέση (υψηλότερη από το HIV/AIDS) και για τα δύο φύλα συγχρόνως. Σε περιφερειακό επίπεδο, τα υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας από αυτοκτονία σημειώθηκαν στην Ανατολική Ευρώπη, τη νότια υποσαχάρια Αφρική και την κεντρική υποσαχάρια Αφρική. Για τους άνδρες, η αυτοκτονία ήταν η 19η αιτία θανάτου παγκοσμίως, με την Ανατολική Ευρώπη να καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό θανάτου. Για τις γυναίκες, η αυτοκτονία κατέλαβε την 27η θέση παγκοσμίως, με τη Νότια Ασία να έχει το υψηλότερο ποσοστό για τις γυναίκες.
Οι αιτίες πίσω από το βιαστικό «τέλος»
Βάσει επιστημονικών παρατηρήσεων, οι εξηγήσεις πίσω από την απόφαση αυτοκτονίας είναι:
- η άρση του στίγματος των αυτοκτονιών
- τα εμπόδια πρόσβασης στα συστήματα υποστήριξης της ψυχικής υγείας, ιδίως μεταξύ των ατόμων με ψυχικές διαταραχές και διαταραχές κατάχρησης ουσιών
- η αύξηση σεξουαλικών επιθέσεων και παιδικών τραυμάτων
- πρόσβαση σε θανατηφόρα μέσα, όπως όπλα και φυτοφάρμακα
- η ανέχεια και η κοινωνική αποστέρηση
Το μέσο της αυτοκτονίας και οι φυλετικές διαφορές
Το πορτρέτο της αυτοκτονίας καθρεφτίζει μια οξύμωρη και τραγική διαφορά: οι άνδρες έχουν υπερδιπλάσιες πιθανότητες να χάσουν τη ζωή τους από το δικό τους χέρι σε σύγκριση με τις γυναίκες, αλλά οι γυναίκες έχουν 49% περισσότερες πιθανότητες να καταφύγουν στην αυτοκτονία. Κάθε λεπτό, 4 άνδρες και 6 γυναίκες χρειάζονται ενδονοσοκομειακή θεραπεία λόγω απόπειρας αυτοκτονίας. Συνολικά, το ποσοστό θνησιμότητας λόγω αυτοκτονίας είναι 12,8 ανά 100.000 κατοίκους για τους άνδρες και 5,4 ανά 100.000 κατοίκους για τις γυναίκες. Η συχνότητα των αποπειρών αυτοκτονίας που απαιτούσαν ιατρική περίθαλψη και δεν κατέληξαν σε θάνατο ήταν τριπλάσια για τις γυναίκες σε σύγκριση με τους άνδρες.
Παγκόσμια, το 10% των αυτοκτονιών από άνδρες αναπαριστά την αυτοκατευθυνόμενη βία με όπλα, ενώ μόνο το 3% των αυτοκτονιών από γυναίκες τελείται με τον ίδιο τρόπο. Οι ΗΠΑ κατέγραψαν την πλειοψηφία των αυτοκτονιών με πυροβόλο όπλο: σχεδόν 22.000 ή το 55% των αυτοκτονιών από άνδρες ήταν με τη χρήση όπλου, ενώ περισσότερες από 3.000 ή σχεδόν το 31% των αυτοκτονιών από γυναίκες τελούνταν με όπλο.
«Οι άνδρες τείνουν να επιλέγουν πιο βίαιες και θανατηφόρες μεθόδους αυτοκτονίας, όπως τα όπλα, ενώ οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να επιλέξουν λιγότερο θανατηφόρα μέσα, όπως η δηλητηρίαση και η υπερβολική δόση, τα οποία έχουν υψηλότερο ποσοστό επιβίωσης», δήλωσε η Emily Rosenblad, δεύτερη συγγραφέας της μελέτης και υπεύθυνη έργου στο IHME.
