Η νέα καταγγελία των εργαζομένων στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν» για έξαρση γαστρεντερίτιδας από νοροϊό επαναφέρει με δραματικό τρόπο στο προσκήνιο τα διαχρονικά προβλήματα του Εθνικού Συστήματος Υγείας. Σύμφωνα με το Σωματείο Εργαζομένων του νοσοκομείου, τουλάχιστον 25 υγειονομικοί αλλά και δεκάδες ασθενείς και συνοδοί έχουν ήδη νοσήσει, προκαλώντας έντονη ανησυχία για ενδονοσοκομειακή διασπορά ενός ιδιαίτερα μεταδοτικού ιού.
Η υπόθεση δεν αντιμετωπίζεται από τους εργαζόμενους ως ένα μεμονωμένο υγειονομικό περιστατικό. Αντίθετα, συνδέεται άμεσα με την υπερπληρότητα, τις σοβαρές ελλείψεις προσωπικού και τις συνθήκες ασφυκτικής λειτουργίας που επικρατούν εδώ και χρόνια στα μεγάλα δημόσια νοσοκομεία της χώρας.
Ο νοροϊός και η ταχύτητα διασποράς μέσα στα νοσοκομεία
Ο νοροϊός θεωρείται ένας από τους πιο μεταδοτικούς ιούς που προκαλούν γαστρεντερίτιδα. Μεταδίδεται εύκολα μέσω επαφής με μολυσμένες επιφάνειες, τροφές, υγρά ή ανθρώπους που έχουν ήδη νοσήσει. Σε κλειστούς χώρους όπως τα νοσοκομεία, οι οίκοι ευγηρίας και τα πλοία, η εξάπλωσή του μπορεί να είναι εξαιρετικά γρήγορη.
Τα βασικά συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- έντονους εμετούς
- διάρροια
- κοιλιακό άλγος
- πυρετό
- αφυδάτωση
- έντονη αδυναμία
Για τους περισσότερους υγιείς ανθρώπους η λοίμωξη υποχωρεί σε λίγες ημέρες. Ωστόσο, για ηλικιωμένους, ανοσοκατεσταλμένους ή ήδη νοσηλευόμενους ασθενείς, μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή απειλή για την υγεία.
Αυτός είναι και ο λόγος που οι εργαζόμενοι στο «Αττικόν» μιλούν για ιδιαίτερα επικίνδυνη κατάσταση, καθώς ο συνωστισμός ασθενών σε διαδρόμους και ράντζα δυσκολεύει δραματικά την εφαρμογή αποτελεσματικών μέτρων απομόνωσης.
Οι καταγγελίες για «νοσοκομείο πάνω από τα όριά του»
Στην ανακοίνωσή του, το Σωματείο Εργαζομένων περιγράφει ένα νοσοκομείο που λειτουργεί επί χρόνια σε καθεστώς μόνιμης υπερφόρτωσης. Οι εργαζόμενοι υποστηρίζουν ότι οι διάδρομοι γεμάτοι ράντζα, οι συνεχείς υπεράριθμες νοσηλείες και η εξουθένωση του προσωπικού δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου οι ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις είναι σχεδόν αναπόφευκτες.
Η κατάσταση στο «Αττικόν» δεν είναι καινούργια. Τα τελευταία χρόνια έχουν επανειλημμένα καταγραφεί εικόνες ακραίας πίεσης κατά τις εφημερίες, με δεκάδες ασθενείς να περιμένουν επί ώρες σε φορεία και με τις παθολογικές κλινικές να λειτουργούν πέρα από τη δυναμικότητά τους.
Μόλις πριν από λίγες εβδομάδες είχαν καταγγελθεί περισσότερα από 150 ράντζα σε μία μόνο εφημερία, με εργαζόμενους να κάνουν λόγο για δημιουργία ενός «δεύτερου νοσοκομείου» μέσα στους διαδρόμους. Παρόμοιες εικόνες έχουν καταγραφεί επανειλημμένα και σε προηγούμενα κύματα ιώσεων και αναπνευστικών λοιμώξεων.
Η σύνδεση της υποστελέχωσης με τις νοσοκομειακές λοιμώξεις
Οι ειδικοί στη δημόσια υγεία επισημαίνουν εδώ και χρόνια ότι η υποστελέχωση δεν επηρεάζει μόνο την ποιότητα περίθαλψης αλλά και την ασφάλεια των ασθενών. Όταν ένας νοσηλευτής καλείται να εξυπηρετήσει υπερβολικά μεγάλο αριθμό ασθενών, η τήρηση των πρωτοκόλλων υγιεινής γίνεται δυσκολότερη.
Η συχνή έλλειψη διαθέσιμων θαλάμων απομόνωσης, οι κοινόχρηστοι χώροι και η συνεχής μετακίνηση ασθενών αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο διασποράς λοιμώξεων.
Παράλληλα, η σωματική και ψυχική εξάντληση του προσωπικού δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις σε ένα ήδη επιβαρυμένο σύστημα. Οι εργαζόμενοι στο «Αττικόν» ζητούν να ληφθούν άμεσα μέτρα αποσυμφόρησης, ακόμη και προσωρινή αποδέσμευση του νοσοκομείου από επόμενες εφημερίες ώστε να περιοριστεί η εξάπλωση του ιού.
Το ευρύτερο πρόβλημα του ΕΣΥ
Η νέα κρίση στο «Αττικόν» λειτουργεί ως σύμπτωμα ενός ευρύτερου προβλήματος που αφορά τη λειτουργία του δημόσιου συστήματος υγείας στην Ελλάδα. Τα μεγάλα νοσοκομεία της Αττικής δέχονται τεράστιο όγκο περιστατικών, όχι μόνο λόγω πληθυσμιακής πίεσης αλλά και επειδή πολλοί πολίτες θεωρούν ότι στα περιφερειακά νοσοκομεία δεν μπορούν να λάβουν επαρκή φροντίδα.
Το αποτέλεσμα είναι ένα διαρκές ντόμινο υπερφόρτωσης:
- αυξημένοι χρόνοι αναμονής
- εξάντληση προσωπικού
- υπεράριθμες νοσηλείες
- ράντζα σε διαδρόμους
- αυξημένος κίνδυνος λοιμώξεων
- δυσκολία αποτελεσματικής διαχείρισης επειγόντων περιστατικών
Η πανδημία ανέδειξε αυτές τις αδυναμίες, όμως πολλές από τις παθογένειες παραμένουν άλυτες.
Τι θα κρίνει τις επόμενες ημέρες
Οι επόμενες ημέρες θεωρούνται κρίσιμες για τον περιορισμό της διασποράς. Η εφαρμογή αυστηρών μέτρων υγιεινής, η απομόνωση κρουσμάτων και η αποσυμφόρηση των κλινικών αποτελούν βασικές προϋποθέσεις ώστε να αποφευχθεί περαιτέρω επιβάρυνση.
Παράλληλα, το περιστατικό ανοίγει ξανά τη συζήτηση για τη μακροχρόνια βιωσιμότητα του ΕΣΥ και για το κατά πόσο τα μεγάλα δημόσια νοσοκομεία μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν υπό καθεστώς μόνιμης υπερπληρότητας χωρίς σοβαρές συνέπειες για ασθενείς και προσωπικό.
Η έξαρση γαστρεντερίτιδας στο «Αττικόν» δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη υγειονομικό συμβάν. Αντανακλά τις δομικές πιέσεις που αντιμετωπίζει το δημόσιο σύστημα υγείας και αναδεικνύει τους κινδύνους που δημιουργούνται όταν ένα νοσοκομείο λειτουργεί συνεχώς στα όρια των δυνατοτήτων του.
Η συζήτηση πλέον δεν αφορά μόνο τη διαχείριση ενός ιού, αλλά συνολικά την ανθεκτικότητα του ΕΣΥ απέναντι σε κρίσεις καθημερινής λειτουργίας που τείνουν να γίνουν μόνιμη πραγματικότητα.
