Σε εφαρμογή τίθεται την Κυριακή 12 Οκτωβρίου 2025 στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έπειτα από πολλές καθυστερήσεις, το Σύστημα Εισόδου/Εξόδου (Entry Exit System – EES), το οποίο αντικαθιστά τις σφραγίδες στα διαβατήρια με δακτυλικά αποτυπώματα και φωτογραφίες προσώπου, χάρη σε μια σειρά από σαρωτές (σκάνερ) εγκατεστημένους σε αεροδρόμια, λιμάνια και σιδηροδρομικούς σταθμούς σε όλη την Ευρώπη.
Ο στόχος είναι να καταγράφονται όλες οι είσοδοι και οι έξοδοι προσώπων που δεν είναι πολίτες της ΕΕ και ταξιδεύουν για βραχυπρόθεσμη παραμονή, επιτρέποντας στις αρχές να εντοπίζουν αυτομάτως όσους υπερβαίνουν την άδεια παραμονής τους και αυτούς στους οποίους έχει απαγορευθεί η είσοδος.
«Θα βοηθήσει τους συνοριακούς φρουρούς να επιβεβαιώνουν ότι το πρόσωπο που έχει το διαβατήριο είναι αυτό που λέει ότι είναι και ότι το διαβατήριό του είναι πραγματικό, όχι πλαστό», ανέφερε η Ασίτα Κάνκο, ευρωβουλευτής της πολιτικής ομάδας των Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών, η οποία είχε διατελέσει εισηγήτρια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το EES.
Τι αλλάζει στις 12 Οκτωβρίου
Οι μη Ευρωπαίοι ταξιδιώτες που φθάνουν σε όλες τις χώρες της ΕΕ, με εξαίρεση την Κύπρο και την Ιρλανδία, οι οποίες δεν ανήκουν στη ζώνη Σένγκεν, θα πρέπει να παρουσιάζουν αριθμό διαβατηρίου, δακτυλικά αποτυπώματα και φωτογραφίες στα σημεία συνοριακού ελέγχου.
Οι πληροφορίες αυτές θα ζητούνται και κατά την άφιξη στην Ισλανδία, το Λιχτενστάιν, τη Νορβηγία και την Ελβετία και στις περισσότερες περιπτώσεις θα αποθηκεύονται για τρία χρόνια.
Θα συγκεντρώνονται την πρώτη φορά που κάποιος διέρχεται από μεθοριακό σημείο ελέγχου αφού τεθεί σε ισχύ το EES. Για τα επόμενα ταξίδια, οι υπεύθυνοι για τον έλεγχο των διαβατηρίων θα ελέγχουν μόνο τα δακτυλικά αποτυπώματα και τη φωτογραφία του ταξιδιώτη, κάτι που, σύμφωνα με την ΕΕ, θα απαιτεί λιγότερο χρόνο.
Το νέο σύστημα πρόκειται να εφαρμοσθεί σταδιακά σε περίοδο έξι μηνών μέχρι τις 10 Απριλίου 2026.
Οι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γαλλία και η Γερμανία, θα πραγματοποιούν αρχικά λίγους μόνο ελέγχους ώστε να αποφευχθούν οι τεράστιες ουρές στα αεροδρόμια.
Μερικές μικρότερες χώρες, όπως η Εσθονία και το Λουξεμβούργο, θα εφαρμόσουν πλήρως το σύστημα εξαρχής.
Άλλες χώρες θα έχουν μια μάλλον μικτή προσέγγιση. Στην Κροατία, από τις 12 Οκτωβρίου και μέχρι το τέλος του μήνα, τα βιομετρικά δεδομένα θα συγκεντρώνονται για τέσσερις ώρες την ημέρα, στη Νορβηγία για οκτώ ώρες και από το Δεκέμβριο για 12 ώρες την ημέρα.
Θα υπάρχουν καθυστερήσεις;
Εκφράζονται ανησυχίες ότι η συλλογή αυτών των νέων δεδομένων μπορεί να προκαλέσει την ερχόμενη εβδομάδα μεγάλες ουρές σε αεροδρόμια και σιδηροδρομικούς σταθμούς.
«Όπως πάντα, όταν εισάγονται νέα συστήματα πληροφορικής, μπορεί να υπάρξουν μερικά προβλήματα. Όμως γι’ αυτό το λόγο η εφαρμογή του συστήματος αρχίζει σε μια χαμηλή περίοδο για τα διεθνή ταξίδια. Επιπλέον η σταδιακή εφαρμογή συμφωνήθηκε ακριβώς για να αποφευχθούν μείζονα ζητήματα», δήλωσε η Κάνκο.
«Οι αρχές και οι ταξιδιώτες σε σημεία μεθοριακής διέλευσης θα έχουν τη δυνατότητα να συνηθίσουν βήμα-βήμα το σύστημα. Και σε περίπτωση απρόβλεπτων προβλημάτων ή υπερβολικών χρόνων αναμονής, οι τοπικοί συνοριακοί φρουροί μπορούν να αναστέλλουν προσωρινά τη χρήση του συστήματος ώστε να τα διαχειρισθούν», πρόσθεσε.
Το γαλλικό υπουργείο Εσωτερικών ανακοίνωσε πως περιμένει ότι στις 12 Οκτωβρίου «η κατάσταση θα είναι ομαλή, χωρίς προβλήματα συνωστισμού».
Ωστόσο πρόσθεσε πως η πλήρης εφαρμογή του συστήματος παραμένει «μείζων πρόκληση» για τη Γαλλία, η οποία είναι ένας από τους κορυφαίους τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως, έχοντας καταγράψει το 2024 100 εκατομμύρια ξένους επισκέπτες.
Οι νέοι κανόνες τίθενται σε εφαρμογή σχεδόν δέκα χρόνια αφότου είχαν προταθεί για πρώτη φορά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η Κομισιόν ανακοίνωσε ότι θα βοηθήσουν «να εμποδιστεί η παράτυπη μετανάστευση και να προστατευθεί η ασφάλεια όλων όσοι ζουν ή ταξιδεύουν στην Ευρώπη».
«Θα εξασφαλίσει ότι οι άνθρωποι που εισέρχονται στην περιοχή του Σένγκεν έχουν έγκυρα έγγραφα ταυτότητας», λέει η Κάνκο. «Όλοι οι άνθρωποι καλής θέλησης που ταξιδεύουν στην ΕΕ μπορούν να συνεχίσουν να έρχονται χωρίς να ανησυχούν για τίποτα» πρόσθεσε.
