Η μπροστινή και η πίσω όψη του μαρμάρινου ανθεμίου του 4ου αιώνα π.Χ., το οποίο βρισκόταν στον κατάλογο του οίκου Sotheby’s. Ο Χρήστος Τσιρογιάννης το ταύτισε με μια αρχαιότητα που εμφανίζεται στο κατασχεθέν υλικό του Ιταλού εμπόρου αρχαιοτήτων Τζανφράνκο Μπεκίνα.
Η δημοπρασία του οίκου Sotheby’s διεξήχθη χθες στο Λονδίνο, μια θέση όμως στον ηλεκτρονικό κατάλογο έμεινε κενή. Το νούμερο 408 δεν ήταν πλέον διαθέσιμο για τους επίδοξους αγοραστές. Εκεί θα βρισκόταν κανονικά ένα μαρμάρινο ανθέμιο του 4ου αιώνα π.Χ., η αξία του οποίου είχε εκτιμηθεί μεταξύ 30.000 και 50.000 λιρών. Το αντικείμενο τελικά αποσύρθηκε έπειτα από δημοσίευμα της «Κ» (1/12/2024) το οποίο φώτιζε το ύποπτο παρελθόν του.
Οπως είχε παρουσιάσει η «Κ» λίγα 24ωρα πριν από τη δημοπρασία, ο ερευνητής παράνομων αρχαιοτήτων και διεθνών αρχαιοκαπηλικών κυκλωμάτων Χρήστος Τσιρογιάννης είχε στη διάθεσή του στοιχεία βάσει των οποίων το γλυπτό φέρεται να είχε περάσει από τα χέρια του Ιταλού αρχαιοκαπήλου Αντόνιο «Νίνο» Σαβόκα. Ο ερευνητής είχε ταυτίσει το υπό δημοπράτηση αντικείμενο με μια αρχαιότητα που εμφανίζεται στο κατασχεθέν υλικό του Ιταλού εμπόρου αρχαιοτήτων Τζανφράνκο Μπεκίνα. Αυτό το αρχειακό υλικό έχει αξιοποιηθεί από τις Αρχές στην Ελλάδα και στην Ιταλία για τον επαναπατρισμό αρχαιοτήτων που είχαν εξαχθεί παράνομα.
Η ανακοίνωση
«Βάσει των πληροφοριών που παρείχε ο δρ Τσιρογιάννης στην “Καθημερινή” –δυστυχώς όχι απευθείας σε εμάς– αποσύραμε το διπλής όψης μαρμάρινο ανθέμιο από τη δημοπρασία», αναφέρει σε δήλωσή του προς την «Κ» εκπρόσωπος του Sotheby’s. «Καταβάλλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για να ερευνήσουμε πλήρως τα είδη που προσφέρουμε προς πώληση, προκειμένου να διασφαλίσουμε μια υγιή και προσεκτικά μελετημένη αγορά, η οποία βασίζεται στη δέσμευση για δέουσα επιμέλεια και διαφάνεια. Λυπούμαστε, ωστόσο, που σε περιπτώσεις οι οποίες σχετίζονται με το αρχείο Μπεκίνα στερούμαστε τις απαραίτητες πληροφορίες για να γίνει αυτό δυνατό», προσθέτει.
Στο παρελθόν, σε παρόμοια αιτήματα πρόσβασης στο αρχείο Μπεκίνα τόσο του Sotheby’s όσο και άλλων διεθνών οίκων, ο δρ Τσιρογιάννης έχει επισημάνει ότι μπορούν από μόνοι τους να ελέγχουν την προέλευση των αντικειμένων προτού προχωρήσουν σε κάποια δημοπρασία. Οπως έχει τονίσει ο αρχαιολόγος, οι διεθνείς οίκοι μπορούν να μοιράζονται τις φωτογραφίες αντικειμένων με τις αρμόδιες κρατικές αρχές στην Ελλάδα και στην Ιταλία προτού αυτά τεθούν προς πώληση, ώστε να γίνεται η απαραίτητη αντιπαραβολή. Το ανθέμιο εικονίζεται στο αρχείο Μπεκίνα πλάι στη φωτογραφία μιας επιτύμβιας στήλης, η οποία επρόκειτο να δημοπρατηθεί από τον οίκο Sotheby’s το 2017 και τελικά επαναπατρίστηκε στην Ελλάδα το 2018 ως παρανόμως εξαχθείσα από τη χώρα.
Ποιος είναι
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε ο δρ Τσιρογιάννης, φωτογραφίες του ανθεμίου καθώς και έγγραφα στα οποία γίνεται αναφορά στο αντικείμενο και στις διαστάσεις του εμφανίζονται σε φάκελο με δοσοληψίες που είχε ο Μπεκίνα με τον Αντόνιο «Νίνο» Σαβόκα. Ο «Νίνο» πέθανε το 1998. Ωστόσο, επί χρόνια ήταν γνωστός στις ελληνικές αστυνομικές αρχές για εμπλοκή του σε υποθέσεις αρχαιοκαπηλίας. Το όνομά του εμφανιζόταν σε σχετικές δικογραφίες της εποχής ήδη από το 1975, ενώ το 1994 διοργανώθηκε επιδρομή στη βίλα του σε προάστιο του Μονάχου έπειτα από αίτημα δικαστικής συνδρομής των Ελλήνων προς τις γερμανικές αρχές.
