Διπλασίασε τους δασμούς στις εισαγωγές χάλυβα και αλουμινίου ο Ντόναλντ Τραμπ, προκαλώντας παγκόσμιες αντιδράσεις και φόβους για εμπορικό πόλεμο, ακυρώσεις παραγγελιών και αυξήσεις τιμών στις ΗΠΑ, από το 25% στο 50%.
Η κυβέρνηση Τραμπ δηλώνει πως η απόφαση αποσκοπεί στην προστασία της αμερικανικής χαλυβουργίας, την οποία ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε «κρίσιμη για την εθνική ασφάλεια». Ωστόσο, η σκληρή γραμμή του Λευκού Οίκου ήδη προκαλεί κύμα αντιδράσεων: από ακυρώσεις παραγγελιών και αύξηση του κόστους για τις αμερικανικές επιχειρήσεις, μέχρι τον κίνδυνο εμπορικών αντιποίνων από σημαντικούς εμπορικούς εταίρους.
Αν και ο Τραμπ διακηρύσσει ότι στόχος είναι η ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής, τα στοιχεία δείχνουν ότι οι εισαγωγές χάλυβα μειώθηκαν μόλις 17% τον Απρίλιο – πριν από τη νέα αύξηση – ενώ η συνολική παραγωγή παρέμεινε στάσιμη.
Οικονομολόγοι προειδοποιούν για σημαντικότερες απώλειες αυτή τη φορά. Μια ανάλυση του 2020 έδειξε ότι οι δασμοί της πρώτης θητείας Τραμπ δημιούργησαν περίπου 1.000 θέσεις εργασίας στη βιομηχανία χάλυβα, αλλά προκάλεσαν την απώλεια 75.000 θέσεων σε άλλους κλάδους, όπως η μεταποίηση και η κατασκευή.
«Είναι πολύ απερίσκεπτο να επιμένεις σε αυτού του τύπου τα μέτρα, ειδικά όταν πρόκειται για ενδιάμεσα βιομηχανικά προϊόντα που αυξάνουν το κόστος παραγωγής σε όλη την αλυσίδα», δήλωσε η Ερικα Γιορκ, αντιπρόεδρος φορολογικής πολιτικής του Tax Foundation.
Πίεση και αναταραχή σε μικρές επιχειρήσεις
Η απόφαση του Τραμπ έχει ήδη προκαλέσει σοκ σε πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Ο Τσαντ Μπαρτούσεκ, διευθυντής αλυσίδας εφοδιασμού στην οικογενειακή βιοτεχνία Drill Rod & Tool Steels στο Ιλινόι, εισάγει κάθε χρόνο περίπου 800.000 λίβρες αυστριακού χάλυβα – υλικό που, όπως λέει, δεν παράγεται στις ΗΠΑ στις ίδιες προδιαγραφές.
Μόλις το Σάββατο, ο Μπαρτούσεκ είδε τον εκτιμώμενο δασμό για τις νέες εισαγωγές του να διπλασιάζεται από 72.000 σε 145.000 δολάρια. «Ένιωσα σαν να έφαγα γροθιά στο στομάχι. Δεν μπορούσα να το πιστέψω», δήλωσε. Η επιχείρησή του ήδη αναγκάστηκε να αυξήσει τιμές και να μειώσει ώρες εργασίας.
Διεθνείς εντάσεις και επιλεκτικές εξαιρέσεις
Παρότι οι περισσότεροι εμπορικοί εταίροι των ΗΠΑ πλήττονται από την αύξηση, το Ηνωμένο Βασίλειο εξαιρέθηκε – προσωρινά – από το νέο καθεστώς, διατηρώντας τους δασμούς στα επίπεδα του 25%. Ο Τραμπ απέδωσε την εξαίρεση στις εν εξελίξει εμπορικές διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ηνωμένου Βασιλείου.
Στο Λονδίνο, η ανακοίνωση αύξησης των δασμών προκάλεσε νέα πίεση στην κυβέρνηση να ολοκληρώσει τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με τις ΗΠΑ. Ο υπουργός Εμπορίου Τζόναθαν Ρέινολντς δήλωσε «ικανοποιημένος» που τα βρετανικά προϊόντα χάλυβα προστατεύονται προς το παρόν, ενώ δεσμεύτηκε να συνεχιστούν οι συνομιλίες.
Η ΕΕ και ο Καναδάς έχουν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο εμπορικών αντιποίνων. Ο Όλοφ Γκιλ, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θέματα εμπορίου, δήλωσε πως οι δύο πλευρές βρίσκονται σε «εντατικές διαπραγματεύσεις», εκφράζοντας την ελπίδα ότι οι ΗΠΑ θα ανακαλέσουν το νέο μέτρο.
Ο Τραμπ, ωστόσο, δεν δείχνει διάθεση υποχώρησης. Από εργοστάσιο της US Steel, σε ομιλία του την Παρασκευή, δήλωσε πως σκοπός του είναι να καταστήσει τις εισαγωγές τόσο ασύμφορες, ώστε οι επιχειρήσεις να μην έχουν άλλη επιλογή από το να στραφούν σε εγχώριους προμηθευτές.
