Σύμφωνα με ανάλυση του CNN, η νέα στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ για τη Μέση Ανατολή —η οποία επιχειρεί να συνδέσει μια πιθανή συμφωνία με το Ιράν με την επέκταση των Συμφωνιών του Αβραάμ— αντιμετωπίζεται με έντονο σκεπτικισμό και χαρακτηρίζεται από αναλυτές ως εξαιρετικά δύσκολο έως και «καταδικασμένο» να πετύχει.
Το βασικό επιχείρημα της ανάλυσης είναι ότι το σχέδιο επιχειρεί να ενώσει δύο ζητήματα που, στην πραγματικότητα, έχουν βαθιά αντικρουόμενα συμφέροντα και διαφορετική γεωπολιτική λογική: από τη μία πλευρά η προσπάθεια αποκλιμάκωσης με το Ιράν και από την άλλη η διεύρυνση μιας περιφερειακής συμμαχίας αραβικών κρατών με το Ισραήλ.
Η στρατηγική «δύο σε ένα» και οι αντιφάσεις της
Το σχέδιο που προωθεί ο Τραμπ, σύμφωνα με την ανάλυση, βασίζεται στην ιδέα ότι μια ευρύτερη περιφερειακή συμφωνία εξομάλυνσης σχέσεων με το Ισραήλ μπορεί να αποτελέσει πλαίσιο για μια συνολική ειρήνευση στη Μέση Ανατολή — συμπεριλαμβανομένου και του Ιράν.
Ωστόσο, εδώ εντοπίζεται και το βασικό πρόβλημα: το Ιράν αποτελεί ιστορικά τον βασικό αντίπαλο της αρχιτεκτονικής ασφαλείας που οικοδομούν οι Συμφωνίες του Αβραάμ. Η Τεχεράνη αντιμετωπίζει το συγκεκριμένο πλαίσιο ως μηχανισμό περικύκλωσης και απομόνωσής της, κάτι που καθιστά πολιτικά εξαιρετικά δύσκολη οποιαδήποτε ενσωμάτωσή της σε αυτό.
Οι Συμφωνίες του Αβραάμ και τα όριά τους
Οι Συμφωνίες του Αβραάμ, που ξεκίνησαν το 2020, αποτέλεσαν σημαντική διπλωματική τομή, καθώς οδήγησαν στην εξομάλυνση σχέσεων μεταξύ του Ισραήλ και αρκετών αραβικών κρατών, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν.
Όμως, σύμφωνα με την ανάλυση, η προσπάθεια επέκτασής τους σε χώρες με πολύ πιο σύνθετες γεωπολιτικές ισορροπίες —όπως η Σαουδική Αραβία, το Πακιστάν ή η Τουρκία— συναντά σοβαρά εμπόδια. Πολλές από αυτές τις χώρες συνδέουν οποιαδήποτε εξομάλυνση σχέσεων με το Ισραήλ με την επίλυση του παλαιστινιακού ζητήματος, γεγονός που περιπλέκει ακόμη περισσότερο το σχέδιο.
Ο παράγοντας Ιράν και η περιφερειακή αστάθεια
Η ανάλυση υπογραμμίζει ότι το Ιράν δεν αντιμετωπίζει τις αμερικανικές πρωτοβουλίες ως ευκαιρία ενσωμάτωσης, αλλά ως στρατηγική πίεσης και περιορισμού της επιρροής του. Αυτό δημιουργεί ένα περιβάλλον μόνιμης καχυποψίας, όπου κάθε διπλωματική κίνηση συνοδεύεται από στρατιωτικές ή πολιτικές αντιδράσεις.
Παράλληλα, η συνεχιζόμενη αστάθεια στην περιοχή —από τη Γάζα έως τα σύνορα Ισραήλ–Λιβάνου— καθιστά ακόμη πιο δύσκολη οποιαδήποτε συνολική συμφωνία, καθώς οι τοπικές συγκρούσεις επηρεάζουν άμεσα τις μεγάλες γεωπολιτικές διαπραγματεύσεις.
Γιατί το σχέδιο θεωρείται «καταδικασμένο»
Σύμφωνα με τους αναλυτές που επικαλείται το CNN, το σχέδιο παρουσιάζει τρεις βασικές αδυναμίες:
- Συνδέει δύο διαφορετικές και συγκρουόμενες διπλωματικές διαδικασίες
- Υποτιμά τις εσωτερικές πολιτικές αντιστάσεις στις αραβικές χώρες
- Αγνοεί τη βαθιά γεωπολιτική αντιπαλότητα Ιράν–ΗΠΑ–Ισραήλ
Αυτοί οι παράγοντες, όπως σημειώνεται, καθιστούν την υλοποίηση ενός ενιαίου πλαισίου ειρήνευσης εξαιρετικά δύσκολη.
Η ανάλυση του CNN καταλήγει ότι η προσπάθεια του Τραμπ να συνδέσει μια συμφωνία με το Ιράν με την επέκταση των Συμφωνιών του Αβραάμ αποτελεί μια φιλόδοξη αλλά γεμάτη αντιφάσεις στρατηγική. Παρά την πολιτική της λογική για μια «συνολική ειρήνη» στη Μέση Ανατολή, οι γεωπολιτικές πραγματικότητες της περιοχής καθιστούν την εφαρμογή της εξαιρετικά δύσκολη, αν όχι μη ρεαλιστική.
