Του Δημήτρη Γ. Παλούμπη*
- Το κράτος εξακολουθεί να προστατεύει τον πολίτη με όρους 2014,
αλλά του ζητά να ζει με τιμές 2026.
Το όριο του ακατάσχετου τραπεζικού λογαριασμού παραμένει στα 1.250 ευρώ εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία. Καθορίστηκε σε μια εντελώς διαφορετική οικονομική συγκυρία, με χαμηλότερο κόστος ζωής, διαφορετικές τιμές ενέργειας και ενοικίων και σαφώς μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη.
Σήμερα, με σωρευτική απώλεια αγοραστικής δύναμης που προσεγγίζει το 30-40%, το ίδιο αυτό όριο δεν λειτουργεί ως ουσιαστικό δίχτυ προστασίας. Λειτουργεί οριακά, και σε πολλές περιπτώσεις ανεπαρκώς.
Το ζήτημα δεν είναι τεχνικό. Είναι κοινωνικό και παραγωγικό.
- Εργαζόμενοι με οφειλές δυσκολεύονται να καλύψουν βασικές ανάγκες.
- Συνταξιούχοι χαμηλού εισοδήματος βρίσκονται σε καθεστώς οικονομικής ασφυξίας.
- Μικρομεσαίες επιχειρήσεις πιέζονται από στρεβλώσεις που δημιουργεί το ίδιο το πλαίσιο.
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι μια πρακτική που εμφανίζεται ολοένα και συχνότερα: εργαζόμενοι, προκειμένου να αποφύγουν κατασχέσεις, ζητούν τη διαφορά των αποδοχών τους σε μετρητά.
Δεν πρόκειται για ζήτημα «κακής πρόθεσης». Πρόκειται για αποτέλεσμα ενός ανεπαρκούς προστατευτικού πλαισίου.
Όμως το αποτέλεσμα είναι προβληματικό:
Επιχειρήσεις που θέλουν να παραμείνουν απολύτως νόμιμες βρίσκονται σε δύσκολη θέση.
Δεν επιθυμούν να απολύσουν προσωπικό, ούτε μπορούν εύκολα να βρουν αντικαταστάτες.
Και τελικά πιέζονται να αποδεχθούν άτυπες πρακτικές, ώστε να συνεχιστεί η ομαλή λειτουργία τους.
Έτσι, το παγωμένο ακατάσχετο δεν δημιουργεί μόνο κοινωνική πίεση.
Δημιουργεί και συνθήκες παραοικονομίας.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι συνταξιούχος με σύνταξη 400 ευρώ και ενοίκιο 300 ευρώ. Παρότι το συνολικό του εισόδημα υπολείπεται του ακατάσχετου ορίου, σε περίπτωση κατάσχεσης εις χείρας τρίτου το ενοίκιο μπορεί να αποδίδεται απευθείας στο Δημόσιο, αφήνοντάς τον με 400 ευρώ τον μήνα.
Το ερώτημα είναι απλό:
- αυτό θεωρείται ελάχιστο επίπεδο αξιοπρεπούς διαβίωσης;
Η πρόταση δεν αφορά τη διαγραφή οφειλών ούτε την αναστολή των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης. Το κράτος οφείλει να εισπράττει.
Αλλά ένα κράτος δικαίου οφείλει και να διασφαλίζει ότι ο πολίτης διατηρεί ένα πραγματικό ελάχιστο επίπεδο διαβίωσης, και ότι δεν δημιουργούνται έμμεσες στρεβλώσεις στην αγορά εργασίας.
Είναι εύλογο:
- Το ακατάσχετο να αναπροσαρμοστεί με βάση τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή.
- Να προστατεύεται το συνολικό εισόδημα διαβίωσης (μισθοί, συντάξεις, μικρά ενοίκια).
- Να θεσπιστεί μηχανισμός τακτικής επανεξέτασης ανά διετία.
Ήδη έχει εισηγηθεί σχετική κοινοβουλευτική παρέμβαση μέσω της Ελληνικής Λύσης, με στόχο την προσαρμογή του πλαισίου στις σημερινές οικονομικές συνθήκες.
Το 2014 δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμο σημείο αναφοράς για το 2026.
Αν το κράτος ζητά συνέπεια από τον πολίτη, οφείλει πρώτα να δείξει συνέπεια απέναντι στην πραγματικότητα.
Η κοινωνία δεν ζητά προνόμια.
Ζητά ισορροπία, διαφάνεια και πραγματική προστασία.
*Πτυχιούχος Πολιτικών Επιστημών | Διεθνών Σχέσεων & Πολιτικής Οικονομίας
Πρώην Πρόεδρος Συλλόγου Εμπόρων Ιστορικού Κέντρου Πάτρας
Πολιτευτής Ν. Αχαΐας – Ελληνική Λύση
