Περικυκλωμένη από τζιχαντιστές και αντάρτες που έχουν συμμαχήσει μαζί τους είναι η Χάμα, πόλη στρατηγικής σημασίας για το καθεστώς του προέδρου της Συρίας, Μπασάρ αλ Άσαντ. Είχε προηγηθεί, πριν από μία εβδομάδα, η κεραυνοβόλα επίθεση που εξαπέλυσαν οι τζιχαντιστές με ορμητήριο τον βορρά, με τις συριακές ένοπλες δυνάμεις να προσπαθούν να τους απωθήσουν.
Προς γενική κατάπληξη, μέσα σε μία εβδομάδα οι αντικαθεστωτικοί κατέλαβαν το μεγαλύτερο μέρος του Χαλεπιού, του δεύτερου μεγαλύτερου αστικού κέντρου της χώρας, και συνέχισαν την προώθησή τους προς τη Χάμα, πόλη της κεντρικής Συρίας που απέχει μόλις 200 χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα Δαμασκό.
Αιματοχυσία με πάνω από 700 νεκρούς
Οι εχθροπραξίες, οι οποίες έχουν στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 704 ανθρώπους, ανάμεσά τους 110 αμάχους, σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, είναι οι πρώτες τέτοιου εύρους από το 2020 στη Συρία, όπου ξέσπασε εμφύλιος πόλεμος το 2011.
Όπως ανέφερε χθες η ΜΚΟ, με έδρα τη Βρετανία, που διαθέτει ευρύ δίκτυο πηγών στη Συρία, οι αντάρτες περικύκλωσαν χθες από «τρεις πλευρές» τη Χάμα. Έφθασαν «τρία ως τέσσερα χιλιόμετρα από την πόλη, έπειτα από σφοδρές συγκρούσεις» και πλέον οι κυβερνητικές δυνάμεις «δεν έχουν παρά μόνο μια οδό διαφυγής από τη Χομς, προς νότο», σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
«Την περασμένη νύχτα, οι κρότοι ήταν τρομακτικοί, ακούγαμε καθαρά τους ακατάπαυστους βομβαρδισμούς», ανέφερε ο Ουάσιμ, 36χρονος οδηγός, που ζει στη Χάμα. «Είμαστε στα πρόθυρα νευρικής κρίσης εδώ και τέσσερις μέρες», πρόσθεσε.
«Παρακολουθώ τις ειδήσεις μέρα-νύχτα, δεν αφήνω από τα χέρια μου το κινητό μου», δήλωσε φοιτήτρια 22 ετών, που έφυγε από το πανεπιστήμιο όπου σπουδάζει στη Δαμασκό και πήγε στην οικογένειά της στη Χάμα όταν άρχισε η επίθεση.
Σκληρές μάχες
Οι κυβερνητικές δυνάμεις διεξάγουν από προχθές αντεπίθεση, με αεροπορική υποστήριξη, κι έστειλαν «μεγάλες στρατιωτικές οχηματοπομπές» προς τη Χάμα και τα περίχωρά της, σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Χθες δίνονταν «σκληρές μάχες» ανάμεσα στον στρατό, με εκ του σύνεγγυς υποστήριξη συριακών και ρωσικών αεροσκαφών, και αντικαθεστωτικούς στο βόρειο τμήμα της ομώνυμης επαρχίας της Χάμας, δήλωσε στρατιωτική πηγή στο επίσημο πρακτορείο ειδήσεων SANA.
Υπάρχει κίνδυνος «σοβαρών παραβιάσεων» με θύματα αμάχους, προειδοποίησε παράλληλα η μη κυβερνητική οργάνωση Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Human Rights Watch, HRW). Κι οι δυο πλευρές έχουν κατηγορηθεί για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Φωτορεπόρτερ του Γερμανικού Πρακτορείο νεκρός από βομβαρδισμό
Το Γερμανικό Πρακτορείο ανακοίνωσε εξάλλου τον θάνατο βραβευμένου φωτοειδησεογράφου του, του Ανάς Αλχαρμπούτλι, σε αεροπορικό βομβαρδισμό κοντά στη Χάμα.
Στη Σουράν, περίπου 20 χιλιόμετρα βόρεια από την πόλη, πολίτες τράπηκαν σε φυγή, στοιβαγμένοι μέσα σε όποιο όχημα μπόρεσαν να βρουν, ενώ αντικαθεστωτικοί, κραδαίνοντας όπλα, έκαναν περιπολίες πάνω σε φορτηγάκια.
Η Χάμα υπήρξε πεδίο σφαγής που είχε διαπραχθεί από τον στρατό το 1982, επί των ημερών του πατέρα του νυν προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ στην εξουσία, για την κατάπνιξη εξέγερσης των Αδελφών Μουσουλμάνων. Εκεί εξάλλου έγιναν κάποιες από τις ογκωδέστερες διαδηλώσεις με αίτημα τον εκδημοκρατισμό της χώρας το 2011, η καταστολή των οποίων υπήρξε έναυσμα του πολέμου.
Χιλιάδες εκτοπισμένοι
Ο Ντέιβιντ Κάρντεν, βοηθός συντονιστής του ΟΗΕ για τις ανθρωπιστικές υποθέσεις στη Συρία, ανέφερε χθες πως έχουν εκτοπιστεί πάνω από 115.000 άνθρωποι σε μια εβδομάδα.
Οι κουρδικές αρχές, που ελέγχουν τομείς της βορειοανατολικής Συρίας, έκαναν χθες «επείγουσα» έκκληση να σταλεί ανθρωπιστική βοήθεια, καθώς φθάνει εκεί «μεγάλος αριθμός» εκτοπισμένων. «Η κατάστασή μας είναι πολύ δύσκολη. Φύγαμε χθες με τα παιδιά μας, είμαστε εξαντλημένοι, οι συνθήκες είναι πολύ δύσκολες», είπε ο Αμπντό, σύρος Κούρδος που εγκατέλειψε το Χαλέπι και προσέφυγε στην Τάμπκα, ανατολικότερα.
Η Ρωσία και το Ιράν, οι βασικοί σύμμαχοι της Δαμασκού, και η Τουρκία, βασικός υποστηρικτής κάποιων οργανώσεων ανταρτών, βρίσκονται σε «στενή επαφή» για να σταθεροποιηθεί η κατάσταση, ανέφερε η ρωσική διπλωματία. Η Συρία, όπου ο πόλεμος έχει στοιχίσει τη ζωή σε πάνω από μισό εκατομμύριο ανθρώπους, παραμένει σήμερα κατατμημένη σε ζώνες επιρροής, όπου οι αντιμαχόμενοι υποστηρίζονται από διάφορες ξένες δυνάμεις.
Η επίθεση που εξαπέλυσε την 27η Νοεμβρίου η συμμαχία με κυρίαρχο στοιχείο τη ριζοσπαστική ισλαμιστική οργάνωση Χαγιάτ Ταχρίρ ας Σαμ (ΧΤΣ, ο πρώην συριακός βραχίονας της Αλ Κάιντα), έβαλε τέλος στην σχετική ηρεμία στη βορειοδυτική Συρία από το 2020. Για πρώτη φορά από το ξέσπασμα του πολέμου, η Δαμασκός έχασε εντελώς τον έλεγχο του Χαλεπιού, πόλης που αποτελούσε άλλοτε τον πνεύμονα της συριακής οικονομίας. Η ήττα αυτή χαρακτηρίστηκε εξαιρετικά οδυνηρή για το καθεστώς του προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ. Ο ηγέτης της ΧΤΣ Αμπού Μοχάμαντ αλ Τζολάνι μετέβη χθες στο φρούριο του Χαλεπιού, όπως ανακοινώθηκε από τη συμμαχία του μέσω Telegram. Εικόνες τον απαθανατίζουν να χαιρετά οπαδούς του από αυτοκίνητο. Στο μεταξύ, ο πρόεδρος Άσαντ ανακοίνωσε πως αυξάνονται κατά 50% οι απολαβές των στρατιωτικών καριέρας.
Χάρη κυρίως στη στρατιωτική υποστήριξη της Μόσχας και της Τεχεράνης, η Δαμασκός εξαπέλυσε το 2015 αντεπίθεση που της επέτρεψε να ανακτήσει προοδευτικά τον έλεγχο του μεγαλύτερου μέρους της χώρας και το 2016 τον πλήρη έλεγχο του Χαλεπιού, τμήμα του οποίου είχαν στα χέρια τους αντικαθεστωτικοί από το 2012.
Για τη Ριμ Τουρκμάνι, ερευνήτρια του London School of Economics, η προέλαση των αντικαθεστωτικών με ραγδαίους ρυθμούς δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη πως θα μπορέσουν να διατηρήσουν τον έλεγχο των εδαφών που κυρίευσαν. «Νομίζω πως θα συνειδητοποιήσουν πολύ γρήγορα πως βρίσκονται πέραν των δυνατοτήτων τους να κρατήσουν τις περιοχές αυτές και, κάτι ακόμη σημαντικότερο, να τις κυβερνήσουν», τόνισε.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Άντονι Μπλίνκεν από την πλευρά του προειδοποίησε χθες εναντίον επανεμφάνισης του Ισλαμικού Κράτους (ΙΚ), της τζιχαντιστικής οργάνωσης που είχε ανακηρύξει την ίδρυση «χαλιφάτου» σε αχανείς εκτάσεις της Συρίας και του Ιράκ το 2014 και χρειάστηκαν χρόνια στρατιωτικών επιχειρήσεων για να ηττηθεί.
