Ευρεία σύσκεψη φορέων της Αχαΐας, στο πλαίσιο της συνέχειας της συντονισμένης προσπάθειας που έχει εκκινήσει από το 2025 για την κατάθεση ολοκληρωμένων και τεκμηριωμένων προτάσεων προς την κυβέρνηση, πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστήμιο Πατρών,με πρωτοβουλία του Επιμελητηρίου Αχαΐας.
Στην ανακοίνωση του Επιμελητηρίου, τονίζονται τα ακόλουθα:
“Στόχος παραμένει η διαμόρφωση ενός συνεκτικού σχεδίου δράσεων και παρεμβάσεων που θα ενισχύσουν και θα επιταχύνουν έγκαιρα και αποτελεσματικά τη διαδικασία σύγκλισης και ανάκαμψης του αναπτυξιακού επιπέδου του νομού.
Υπενθυμίζεται ότι το 2025 οι φορείς της Αχαΐας διαμόρφωσαν και απέστειλαν στην προεδρία τηςΚυβέρνησης τις προτάσεις τους στο πλαίσιο των Τοπικών Σχεδίων Ανάπτυξης (ΤΟΠΣΑ). Η κοινή αυτή διαδρομή εισέρχεται πλέον στο επόμενο στάδιο, με τη διαμόρφωση ενός Τοπικού Σχεδίου Ανασυγκρότησης, Ανάπτυξης και Σύγκλισης (ΤΣΑΑΣ), το οποίο φιλοδοξεί να αποτελέσει στρατηγικό πλαίσιο τοπικού αναπτυξιακού προσανατολισμούκαι μάλιστα στην κρίσιμητρέχουσα περίοδο της αναδιαμόρφωσης των εθνικών και ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων της περιφερειακής ανάπτυξης και συνοχής.
Η Ομάδα έργου του Επιμελητηρίου Αχαΐας προετοίμασε και παρουσίασε βάση μελέτης, δομημένη σε 6+1 πυλώνες: υποδομές και συνδεσιμότητα, παραγωγικός μετασχηματισμός, καινοτομία, ενεργειακή μετάβαση, κοινωνική συνοχή, κλιματική προσαρμογή, καθώς και έναν οριζόντιο μηχανισμό χρηματοδοτικής ωρίμανσης και υλοποίησης έργων.
Οι προτεινόμενοι πυλώνες παρέμβασης αναλυτικά είναι οι εξής:
1. Ολοκλήρωση αναγκαίων υποδομών μεταφορών και συγκοινωνιών (σιδηρόδρομος, αεροδρόμιο, υποδομές logistics, βελτιστοποίηση, συμπλήρωση κόμβων, και τοπικών διασυνδέσεων αυτοκινητοδρόμων).
2. Ενίσχυση ανταγωνιστικότητας επιχειρήσεων και ανασυγκρότηση του παραγωγικού πλέγματος γεωργίας-μεταποίησης-ψηφιακής οικονομίας-βιοοικονομίας.
2.1. Αναβάθμιση της προσφοράς υπηρεσιών στον κλάδο τουρισμού-φιλοξενίας και των ανερχόμενων μορφών τουρισμού.
2.2. Ενίσχυση περιφερειακού πόλου καινοτομίας, με έμφαση στους τομείς ψηφιακής οικονομίας, «deeptech» και τεχνητής νοημοσύνης.
2.3. Δημιουργία νέου αναπτυξιακού πλεονεκτήματος στην κλιματική προσαρμογή, στη βιοοικονομία και την κυκλική οικονομία.
3. Ενεργειακή μετάβαση: επιτάχυνση επένδυσης σε ενεργειακές κοινότητες ΑΠΕ, υδρογόνο και αποθήκευση, ταχεία σύνδεση πόλεων και ΒΙΠΕ στο δίκτυο φυσικού αερίου για μείωση του ενεργειακού κόστους και προώθηση κοιλάδας υδρογόνου.
4. Συντονισμένη δράση για την αναζωογόνηση της ορεινής Αχαΐας.
5. Παρεμβάσεις ενίσχυσης της λειτουργίας και προσβασιμότητας των αστικών συγκροτημάτων
6. Παρεμβάσεις για την υγεία, την κοινωνική συνοχή, την οικογένεια και το μετριασμό της δημογραφικής συρρίκνωσης.
Επί της βάσης αυτής καλούνται όλοι οι συμμετέχοντες φορείς να καταθέσουν προτάσεις και παρατηρήσεις το προσεχές διάστημα, ώστε να διαμορφωθεί το τελικό, ολοκληρωμένο Σχέδιο.
Στον χαιρετισμό του, ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας Νεκτάριος Φαρμάκης υπογράμμισε ότι «μόνο καλό μπορεί να κάνει ο προβληματισμός και ο διάλογος», σημειώνοντας πως τέτοιες πρωτοβουλίες ενώνουν κοινές αγωνίες. Χαιρέτισε την πρωτοβουλία και προσέφερε την εμπειρία του, τονίζοντας ότι στην αυτοδιοίκηση συχνά η συζήτηση περιορίζεται σε ζητήματα καθημερινότητας που είναι σημαντικά, αλλά δεν συνιστούν αναπτυξιακή στρατηγική.
Όπως ανέφερε, η υστέρηση της Δυτικής Ελλάδας δεν είναι απλώς ζήτημα ελλείμματος, αλλά μιας διαχρονικής πραγματικότητας, με τη χώρα ιστορικά να «γέρνει» αναπτυξιακά στα ανατολικά. Η ενίσχυση υποδομών στις ανατολικές περιοχές, σημείωσε, διαμόρφωσε αναπτυξιακή ανισορροπία, αφήνοντας τον δυτικό άξονα σε δεύτερη μοίρα ως εθνική στρατηγική.
Τόνισε ότι η Αχαΐα, με επίκεντρο την Πάτρα, αποτελεί το κέντρο του δυτικού άξονα της χώρας — από τα Ιωάννινα έως την Καλαμάτα — που αντιστοιχεί περίπου στη μισή χώρα σε έκταση και πληθυσμό. «Δεν πρέπει να είμαστε μόνο ο τρίτος πόλος, αλλά η πρώτη προτεραιότητα», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι ο σχεδιασμός δεν μπορεί να είναι πενταετίας, αλλά οφείλει να έχει ορίζοντα 20ετίας.
Ο οικοδεσπότης της σύσκεψης, Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πατρών Χρήστος Μπούρας, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στον θεσμικό ρόλο του Ιδρύματος ως πυλώνα γνώσης, τεκμηρίωσης και στρατηγικού σχεδιασμού. Όπως τόνισε, το Πανεπιστήμιο «δεν περιορίζεται στην εκπαιδευτική του αποστολή, αλλά λειτουργεί ως αναπτυξιακός πολλαπλασιαστής για την περιφέρεια», επισημαίνοντας ότι η επιστημονική κοινότητα μπορεί να συνεισφέρει με μελέτες σκοπιμότητας, τεχνική ωρίμανση έργων, αναπτυξιακά σενάρια και αξιολόγηση πολιτικών.
Αναφερόμενος στο δημογραφικό ζήτημα, σημείωσε ότι η πρόκληση βιωσιμότητας των 31 πανεπιστημίων της χώρας δεν είναι θεωρητική αλλά άμεσα μετρήσιμη: έως το 2040 εκτιμάται ότι θα υπάρχουν περίπου 35.000 εισακτέοι για 70.000 διαθέσιμες θέσεις. «Η βιωσιμότητα δεν είναι διοικητικός όρος αλλά στρατηγική επιλογή», υπογράμμισε, διευκρινίζοντας ότι κάθε νέα ακαδημαϊκή δομή οφείλει να εδράζεται σε τεκμηριωμένες προοπτικές και θεσμικές εγκρίσεις.
Παράλληλα, ανέδειξε τη διεθνοποίηση ως κεντρικό μοχλό ενίσχυσης της ανθεκτικότητας του Ιδρύματος και της τοπικής οικονομίας. Το Πανεπιστήμιο Πατρών λειτουργεί ήδη τρία τμήματα στην Κίνα και από τον Σεπτέμβριο θα προστεθεί και τέταρτο, με στόχο την αύξηση των ξένων φοιτητών από 100 σε περισσότερους από 500. Όπως επεσήμανε, η εξωστρέφεια δεν αποτελεί απλώς ακαδημαϊκή στρατηγική, αλλά εργαλείο ενίσχυσης της τοπικής ανάπτυξης, μέσω εισροής ανθρώπινου κεφαλαίου, πόρων και διεθνών συνεργασιών.
Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Αχαΐας Θεόδωρος Λουλούδης προσέδωσε σαφές πολιτικο-αναπτυξιακό στίγμα στην πρωτοβουλία. «Δεν παρουσιάζουμε μία ακόμη μελέτη», τόνισε, «αλλά ένα επικαιροποιημένο και τεκμηριωμένο οργανωτικό πλαίσιο για την υποστήριξη της τοπικής ανάπτυξης». Το ΤΣΑΑΣ, όπως ανέφερε, δεν είναι κατάλογος αιτημάτων, αλλά δομημένο σχέδιο με ιεράρχηση, μετρήσιμους στόχους και δυνατότητα διασύνδεσης με εθνικά και ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία.
Υπογράμμισε ότι η Αχαΐα αντιμετωπίζει διαρθρωτικό και θεσμικό αναπτυξιακό έλλειμμα, το οποίο δεν θεραπεύεται με αποσπασματικές παρεμβάσεις. «Το πρόβλημα δεν είναι η απουσία δυνατοτήτων, αλλά η έλλειψη οργανωμένου μηχανισμού συντονισμού και διεκδίκησης», σημείωσε, επισημαίνοντας ότι το Επιμελητήριο Αχαΐας αναλαμβάνει ρόλο επιταχυντή συνεργειών, χωρίς να υποκαθιστά θεσμούς, αλλά διαμορφώνοντας κοινό πλαίσιο ευθύνης και στρατηγικής σύμπραξης. Στο ίδιο πλαίσιο, τόνισε ότι η Αχαΐα και η Πάτρα αλλά και η Δυτ. Ελλάδα ευρύτερα, οφείλουν να διεκδικήσουν τον ρόλο του τρίτου στρατηγικού, αναπτυξιακού πόλου της χώρας, με διακριτή ταυτότητα και λειτουργική διασύνδεση με τον εθνικό σχεδιασμό, ώστε να αρθεί η ιστορική ανισορροπία και να ενισχυθεί ο δυτικός άξονας ως ισότιμος πυλώνας ανάπτυξης.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ανάγκη θεσμικής συνέχειας, ώστε το Σχέδιο να λειτουργεί ως διαχρονικό συμβόλαιο της τοπικής κοινωνίας με το κράτος για την οικονομική ανάπτυξη και ευημερία. «Η στήριξη της Αχαΐας και της Δυτικής Ελλάδας δεν αποτελεί τοπική διεκδίκηση, αλλά εθνική αναγκαιότητα», ανέφερε, τονίζοντας ότι η περιφερειακή σύγκλιση συνιστά όρο συνοχής και ανταγωνιστικότητας της χώρας.
Παρεμβάσεις έκαναν ο Αναπλ. περιφερειάρχης Χαράλαμπος Μπονάνος, ο Δήμαρχος Ερυμάνθου Θόδωρος Μπαρής, ο Πρόεδρος του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας Βαγγέλης Καραχάλιος, ο πρόεδρος ΣΕΒΠΔΕ Κλεομένης Μπάρλος, ο πρόεδρος του ΓΕΩΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας Αναστάσιος Τσάκωνας, οι Δημοτικοί και Περιφερειακοί Σύμβουλοι Βασίλης Αϊβαλής, Γεράσιμος Φεσσιάν, ο Αντιπρύτανης του ΕΑΠ Ευθύμιος Ζέρβας, η Αντιπεριφερειάρχης Δημόσιας Υγείας Αννα Μαστοράκου. Χαιρετισμό απηύθυνε ο εκπρόσωπος της Ι.Μ. Πατρών αρχιμ. π. Θεόκλητος Παντελίδης.
Οι συμμετέχοντες φορείς ανέδειξαν τον κρίσιμο ρόλο της συλλογικής εκπροσώπησης στη διαμόρφωση μιας κοινής αναπτυξιακής ατζέντας για την Αχαΐα, συμφωνώντας στην αναγκαιότητα, την οπτική και την προστιθέμενη αξία της πρωτοβουλίας του Επιμελητηρίου. Παράλληλα, δεσμεύτηκαν ότι, αφού ενημερωθούν διεξοδικά επί της προτεινόμενης βάσης μελέτης και των πυλώνων του ΤΣΑΑΣ, θα συνεισφέρουν οργανωμένα με τη δική τους οπτική, εμπειρία και τεχνογνωσία, καταθέτοντας προτάσεις και παρατηρήσεις, ώστε να συγκροτηθεί ένα πλήρως τεκμηριωμένο, ρεαλιστικό και συνεκτικό αναπτυξιακό σχέδιο που θα αποτυπώνει ολοκληρωμένα τις ανάγκες, τις προτεραιότητες και τις δυνατότητες του συνόλου της Αχαΐας.
Η σύσκεψη ολοκληρώθηκε με τη διατύπωση της κοινής προσδοκίας ότι η συνεργασία ΟΤΑ, φορέων, ακαδημαϊκής κοινότητας και επιχειρηματικού κόσμου θα καταλήξει στη συγκρότηση ενός ολοκληρωμένου αναπτυξιακού χάρτη για την Αχαΐα. Ενός χάρτη που δεν θα αποτυπώνει απλώς έργα, αλλά θα ιεραρχεί προτεραιότητες, θα τεκμηριώνει ωριμότητα και θα μετατρέπεται σε θεσμικό εργαλείο διεκδίκησης πόρων, πολιτικών αποφάσεων και στρατηγικών επενδύσεων. Ένα συνεκτικό πλαίσιο που θα επιτρέπει στην τοπική κοινωνία να διαπραγματεύεται με όρους σχεδίου, συνέπειας και τεκμηριωμένης αξίωσης για τη θέση που της αναλογεί στον εθνικό αναπτυξιακό σχεδιασμό”.
