Μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς, η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία αποφάσισαν να συνεργαστούν επίσημα σε επίπεδο μυστικών υπηρεσιών.
Η συμμαχία, που στην ουσία πρόκειται για ένα περίτεχνο ιστό ανταλλαγής πληροφοριών, είναι γνωστή ως τα «Πέντε Μάτια». Είναι η «σημαντικότερη συμφωνία ανταλλαγής πληροφοριών στην ιστορία», σύμφωνα με τον Calder Walton, ιστορικό που ειδικεύεται στην εθνική ασφάλεια και τις υπηρεσίες πληροφοριών στη Σχολή Διακυβέρνησης Κένεντι του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ.
Αυτή η συμμαχία για την ανταλλαγή πληροφοριών θα μπορούσε όμως να απειληθεί από τον Ντόναλντ Τραμπ.
Μέσα σε λίγες μέρες, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και οι αξιωματούχοι του διατάραξαν την τάξη που κυριαρχεί εδώ και 80 χρόνια.
Κάνοντας σημαντική στροφή στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, επιβάλλοντας δασμούς και δείχνοντας την πλάτη σε σταθερούς τους συμμάχους της Αμερικής, οι ενέργειες της νέας κυβέρνησης δημιουργούν το εύλογο ερώτημα: μπορούν οι σύμμαχοι να συνεχίσουν να εμπιστεύονται τις ΗΠΑ για την παροχή ευαίσθητων πληροφοριών;
Πλέον, δεδομένων των αποστάσεων που φαίνεται να παίρνει ο Τραμπ από τους παραδοσιακούς συμμάχους της Αμερικής, υπάρχει η ανησυχία ότι ο Τραμπ θα αποσύρει τις ΗΠΑ από τη συμμαχία, γεγονός που δημιουργεί το ενδεχόμενο να μην μπορεί να επιβιώσουν τα «Πέντε Μάτια».
Ένα πιθανό σενάριο είναι ότι ο Λευκός Οίκος θα σταματήσει να μοιράζεται τις πληροφορίες που διαθέτει με τους συμμάχους. Πιθανό είναι επίσης το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς, η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία να μην θεωρούν πλέον τις ΗΠΑ αξιόπιστο εταίρο και να προσπαθήσουν να περιορίσουν τις πληροφορίες που μοιράζονται με την Ουάσιγκτον.
Ορισμένοι συζητούν ενεργά το «μπλόκο» στις πληροφορίες που μοιράζονται με τις ΗΠΑ λόγω της στάσης της αμερικανικής κυβέρνησης ως προς τη Ρωσία, ανέφερε το NBC την Πέμπτη, επικαλούμενο τέσσερις ανώνυμες πηγές με γνώση των συζητήσεων.
«Όσο ο Τραμπ είναι πρόεδρος, τα Πέντε Μάτια δεν έχουν αξία», όπως το έθεσε ένας αξιωματούχος του αμερικανικού στρατού στο Newsweek.
Τι κάνουν τα «Πέντε Μάτια»
Τα «Πέντε Μάτια» συγκεντρώνουν τις υπηρεσίες πληροφοριών, σχηματίζοντας μια κυλιόμενη 24ωρη επιχείρηση. Η συμμαχία καλύπτει διάφορους τύπους πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων πληροφοριών που καθοδηγούνται από τη συνεργασία μεταξύ της Υπηρεσίας Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ (NSA), της βρετανικής GCHQ, της Διεύθυνσης Αυστραλιανών Σημάτων, του Ιδρύματος Ασφάλειας Επικοινωνιών του Καναδά (CSE) και του Κυβερνητικού Γραφείου Ασφάλειας Επικοινωνιών, με έδρα το Ουέλινγκτον.
Τα «Πέντε Μάτια» μπορούν επίσης να μεταδώσουν φιλτραρισμένες ή κωδικοποιημένες πληροφορίες στους συμμάχους, και υπήρχε συζήτηση για τη διεύρυνση της συμμαχίας ώστε να συμπεριλάβει άλλες χώρες που έχουν εξειδικευμένες γνώσεις για την Κίνα, όπως η Νότια Κορέα ή η Ιαπωνία, αν και πρώην αξιωματούχοι των υπηρεσιών πληροφοριών εμφανίστηκαν δύσπιστοι σχετικά με αυτή την κίνηση.
Η συμμαχία είναι «απολύτως εξαιρετική στην ιστορία των πληροφοριών και της εθνικής ασφάλειας» και πιστώνεται ότι βοήθησε να απομακρυνθεί ο κόσμος από την πιθανότητα πυρηνικής σύγκρουσης καθ’ όλη τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, δήλωσε ο Walton στο Newsweek. «Είμαστε πραγματικά στην κόψη του μαχαιριού εδώ».
Η NSA και το GCHQ είναι τόσο αλληλένδετα, είπε, που μπορούν να λειτουργήσουν εφεδρικά το ένα για το άλλο. «Οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς, η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία είναι κυριολεκτικά συνδεδεμένες μεταξύ τους», είπε. «Αποτελούν μέρος του ίδιου συστήματος».
