Την ολοένα και αυξανόμενη τσιμεντοποίηση των ελληνικών ακτών αναδεικνύει έρευνα του Τμήματος Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας υπογραμμίζοντας ότι αυτή «χρεώνεται» την καταστροφή των παράκτιων οικοσυστημάτων και συμβάλλει στην κλιματική αλλαγή.
Η καταγραφή της αστικής επέκτασης στον παράκτιο χώρο έγινε μέσα από δορυφορικές εικόνες από την υπηρεσία Copernicus και με τη χρήση της μεθοδολογίας του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος «αναλύθηκε» μια ζώνη βάθους έως 2 χλμ. σε όλη την ελληνική ακτογραμμή.
Υψηλά επίπεδα αδιαπέραστων επιφανειών εντοπίστηκαν και στις ακτές των τουριστικών περιοχών, αλλά και άλλων πυκνοκατοικημένων παραθαλάσσιων πόλεων.
Τα υψηλότερα ποσοστά (άνω του 20% κάλυψη από αδιαπέραστες/τεχνητές επιφάνειες) στην παράκτια ζώνη εντοπίζονται όπως είναι αναμενόμενο στο σύνολο σχεδόν του παράκτιου μετώπου της Αττικής, αλλά και στις περιοχές των παράκτιων αστικών κέντρων της ηπειρωτικής χώρας όπως η Πάτρα, η Ναύπακτος, το Αίγιο.
Ειδικότερα η Δυτική Ελλάδα, σύμφωνα με την έρευνα, καταγράφει το τέταρτο μεγαλύτερο ποσοστό ανθρωπογενούς επίδρασης στις παράκτιες περιοχές με 3,2% αυτών να καλύπτεται από αδιαπέραστες επιφάνειες.
Το πρόβλημα εντοπίζεται σε μεγαλύτερο βαθμό σε όλο το παράκτιο μέτωπο της Πάτρας μέχρι τη Λακκόπετρα, στο παραλιακό μέτωπο του κόλπου της Ναυπάκτου και στην περιοχή του Αιγίου.
Ωστόσο το ενδιαφέρον είναι ότι αυξητικές τάσεις στην τσιμεντοποίηση καταγράφεται και σε πολλές εξωαστικές περιοχές, μεταξύ των οποίων και το μεγαλύτερο μέρος των παραλίων της Αιτωλοακαρνανίας, από τα δυτικά του Αντιρρίου μέχρι και την περιοχή της Παλαίρου.
Όλος αυτός ο «άξονας» παρουσιάζει υψηλά επίπεδα αδιαπερατότητας (μεταξύ 10%-20%). Το ίδιο ισχύει και για το μεγαλύτερο μέρος του Αμβρακικού Κόλπου.
Πως συνδέεται η τσιμεντοποίηση με τη διάβρωση των ακτών
Δεκάδες επιστημονικές μελέτες αποδεικνύουν ότι η τσιμεντοποίηση των παραλιών και των ρεμάτων αποτελεί βασική παράμετρο της παράκτιας διάβρωσης, αφού δεν επιτρέπει την ομαλή συνέχιση των φυσικών διεργασιών απόθεσης φερτών υλικών στην παράκτια ζώνη.
Το φαινόμενο της διάβρωση των ακτών έχει εμφανιστεί σε διάφορες περιοχές του Κορινθιακού και του Πατραϊκού Κόλπου και υπενθυμίζεται πως στην Αιτωλοακαρνανία η ακτογραμμή Αντιρρίου – Μακύνειας – Ρίζας αντιμετωπίζει ήδη προβλήματα.
Η διάβρωση σε συνδυασμό με την κλιματική αλλαγή και την αναμενόμενη άνοδο της στάθμης της θάλασσας στις επόμενες δεκαετίες ουσιαστικά απειλεί να «εξαφανίσει» ένα μεγάλο μέρος των ακτών και να επηρεάσει και την οικονομική δραστηριότητα ιδίως στις τουριστικές περιοχές.
Χρησιμοποιώντας διαφορετικά σενάρια δριμύτητας της κλιματικής αλλαγής, η έρευνα κατέληξε στις πιο ευάλωτες παράκτιες περιοχές του ελλαδικού χώρου, μεταξύ των οποίων εντοπίζονται η περιοχή Αμβρακικού – Λούρου-Αράχθου, η περιοχή του Μεσολογγίου μέχρι τις εκβολές του Αχελώου και περιοχές της Ηλείας (Πύργου – Βώλακος και Λεχαινά).
Κουβέντα για την ελάχιστη απόσταση δόμησης από τον αιγιαλό
Όπως επισημαίνουν οι περιβαλλοντικές οργανώσεις, στην Ελλάδα δεν εφαρμόζεται το Πρωτόκολλο για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση των Παράκτιων Ζωνών της Μεσογείου (ΟΔΠΖ), γνωστό και ως Πρωτόκολλο της Βαρκελώνης, το οποίο έχει ισχύ νόμου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Εκεί, προβλέπεται «αδόμητη ζώνη» 100 μέτρων από τη γραμμή του αιγιαλού, η οποία όμως μπορεί να προσαρμοστεί για κοινωφελή έργα, εξαιτίας ιδιαίτερων γεωγραφικών και τοπικών συνθηκών.
Αυτό που ισχύει σήμερα στην Ελλάδα ως ελάχιστη απόσταση δόμησης από τη γραμμή του αιγιαλού είναι τα 50 μέτρα για κτίρια τουριστικών καταλυμάτων και τα 30 μέτρα για κατοικίες εκτός σχεδίου και ορίων οικισμών.
Ωστόσο η ελάχιστη απόσταση πέφτει στα 15 μέτρα για κατοικίες εντός οικισμών υφιστάμενων προ του 1923, όπως και για κατοικίες εντός οικισμών με λιγότερους από 2.000 κατοίκους.
Μοιραία λοιπόν η συζήτηση για αναθεώρηση προς τα πάνω της ελάχιστης απόστασης της δόμησης από τον αιγιαλό πρέπει να ανοίξει…
