Η απόπειρα του Ντόναλντ Τραμπ να απομακρύνει τη Λίζα Κουκ από το Διοικητικό Συμβούλιο της Federal Reserve μπορεί να αποδειχθεί ιστορική καμπή για τις αγορές και τη νομισματική πολιτική των ΗΠΑ.
Όπως σχολιάζει η Wall Street Journal, αν αυτή η κίνηση πετύχει —και ίσως ακόμη κι αν δεν πετύχει— θα μπορούσε να σηματοδοτήσει το τέλος της ανεξαρτησίας της Fed από τον Λευκό Οίκο, ανεξαρτησία που ουσιαστικά εδραιώθηκε το 1951.
Η «σιωπηλή» αγορά και το μεγάλο ρίσκο
Αν και οι αντιδράσεις των αγορών ήταν συγκρατημένες, η WSJ προειδοποιεί ότι οι επενδυτές ίσως υποτιμούν τη σημασία της εξέλιξης. Σε περίπτωση που ο πρόεδρος αποκτήσει τον έλεγχο της κεντρικής τράπεζας, ο κίνδυνος για πιο υψηλό και ασταθές πληθωρισμό στο μέλλον είναι ορατός.
Μέχρι στιγμής, οι αγορές θεωρούν ότι οι αποφάσεις για τα επιτόκια θα συνεχίσουν να βασίζονται στα οικονομικά δεδομένα, όμως η εφημερίδα επισημαίνει ότι πλέον πρέπει να υπολογίζουν πως μέσα στους επόμενους εννέα μήνες η Fed ενδέχεται να ορίζει τα επιτόκια με βάση τις πολιτικές προτιμήσεις του Τραμπ.
Η τακτική του «βατράχου»
Όπως εξηγεί η αμερικανική εφημερίδα, ο Τραμπ ακολουθεί μια τακτική σταδιακών κινήσεων που θυμίζει «βράσιμο βατράχου»: προχωρά βήμα-βήμα ώστε οι αγορές να εφησυχάζουν.
Το ίδιο έκανε με τους δασμούς: μετά τις αρχικές αντιδράσεις, τους αποκατέστησε σταδιακά χωρίς ουσιαστική αναταραχή. Τώρα επιχειρεί κάτι ανάλογο με τη Fed, ξεκινώντας με την Κουκ.
Αν τελικά αντικαταστήσει τη Λίζα Κουκ, ο Τραμπ θα έχει ορίσει τέσσερις από τους επτά κυβερνήτες της Fed. «Θα έχουμε πλειοψηφία πολύ σύντομα», είπε χαρακτηριστικά, υπονοώντας ότι έτσι θα κατευθύνει τη νομισματική πολιτική προς μαζικές μειώσεις επιτοκίων. Η WSJ υπογραμμίζει ότι κάτι τέτοιο θα ήταν πρωτοφανές, καθώς ποτέ στην 111χρονη ιστορία της Fed δεν έχει επιχειρηθεί απομάκρυνση κυβερνήτη από τον Λευκό Οίκο.
Επικίνδυνη ρήξη με τις θεσμικές ισορροπίες
Η εφημερίδα επισημαίνει ότι αν τα δικαστήρια δώσουν στον πρόεδρο τη δυνατότητα να ορίζει κατά το δοκούν τι σημαίνει «λόγος απομάκρυνσης», τότε καταρρέει στην πράξη η προστασία που είχε αναγνωριστεί στους κυβερνήτες της Fed από το Ανώτατο Δικαστήριο.
Ακόμη και αν χάσει τη μάχη με την Κουκ, ο Τραμπ θα μπορούσε να στοχοποιήσει άλλους, στέλνοντας το μήνυμα ότι όποιος δεν συντάσσεται με τις επιθυμίες του κινδυνεύει.
Όλα αυτά την ώρα που στην οικονομία έχουμε ένα εκρηκτικό μείγμα: οι υψηλότεροι δασμοί από τη Μεγάλη Ύφεση, επεκτατική δημοσιονομική πολιτική, στασιμότητα στο εργατικό δυναμικό και συνεχείς πιέσεις στην ανεξαρτησία της Fed. Το αποτέλεσμα, προειδοποιούν οι αναλυτές, μπορεί να είναι ένα περιβάλλον διαρκούς πληθωρισμού πάνω από τον στόχο.
Η προσπάθεια του Τραμπ να υποτάξει τη Fed δεν είναι απλώς μια πολιτική κίνηση, αλλά μια απειλή που μπορεί να αλλάξει τη νομισματική αρχιτεκτονική των ΗΠΑ και, όπως τονίζει η Wall Street Journal, να αποτελέσει σημείο καμπής για τις παγκόσμιες αγορές.
Το τέλος της ανεξαρτησίας της κεντρικής τράπεζας μπορεί να μην έχει έρθει ακόμη, αλλά η πορεία προς αυτό μοιάζει πιο κοντινή από ποτέ.
