Το φιλοκουρδικό κόμμα της Τουρκίας (DEM) δήλωσε ότι η κυβερνητική συμμαχία του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν πρότεινε σαφή βήματα κατά τη διάρκεια των συνομιλιών – κεκλεισμένων των θυρών – τη Δευτέρα με σκοπό την προώθηση μιας ειρηνευτικής διαδικασίας, αφού οι Κούρδοι μαχητές δεσμεύτηκαν να αφοπλιστούν.
Σε συνέντευξή του αργά τη Δευτέρα, η Γκιουλιστάν Κιλίτς Κοτσιγιγκίτ, αναπληρώτρια πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του Κόμματος DEM, είπε ότι κυβερνητικοί αξιωματούχοι περιέγραψαν τη στάση τους σε γενικές γραμμές, αλλά παρέμειναν ασαφείς ως προς την αντιμετώπιση των δημοκρατικών αιτημάτων του κόμματος.
Οι δηλώσεις της έγιναν αφότου το DEM, το τρίτο μεγαλύτερο κόμμα της Τουρκίας, συναντήθηκε τη Δευτέρα με το κυβερνών Κόμμα του Ερντογάν (AKP) και ξεχωριστά με τον εθνικιστικό σύμμαχό του, MHP.
Η πρόταση Οτσαλάν για αφοπλισμό του PKK
Οι συνομιλίες προσπάθησαν να προωθήσουν βήματα προς τον τερματισμό μιας 40ετούς σύγκρουσης μεταξύ του κράτους και του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (PKK), το οποίο κήρυξε τον περασμένο μήνα κατάπαυση του πυρός ως απάντηση στην έκκληση του φυλακισμένου ηγέτη Αμπντουλάχ Οτσαλάν για αφοπλισμό.
Αν και η υπόσχεση του PKK σηματοδοτεί ένα μεγάλο βήμα προς τον τερματισμό μιας εξέγερσης που έχει αφήσει περισσότερους από 40.000 νεκρούς, κυρίως μαχητές, η κυβέρνηση έχει πει ότι η ομάδα πρέπει να δράσει πρώτα πριν από οποιαδήποτε συζήτηση για την ενίσχυση των δικαιωμάτων των Κούρδων.
«Χρησιμοποιούσαν φράσεις όπως ‘’μια Τουρκία χωρίς τρόμο’’ και ‘’η χώρα πρέπει να απαλλαγεί γρήγορα από αυτό το ζήτημα’’. Πρότειναν ότι εάν τα όπλα σωπάσουν και το PKK διαλυθεί, ο δημοκρατικός χώρος στην Τουρκία θα επεκταθεί», είπε η Κοτσιγιγκίτ.
«Αλλά δεν υπήρχε συγκεκριμένος οδικός χάρτης ή σαφής δέσμευση για τα βήματα που είναι διατεθειμένοι να λάβουν», είπε στο Reuters.
Η κυβέρνηση, το DEM και το MHP υποστηρίζουν το ειρηνευτικό κάλεσμα, το οποίο δίνει στον Ερντογάν μια ιστορική ευκαιρία να φέρει ασφάλεια και ανάπτυξη στη νοτιοανατολική Τουρκία και έχει ευρείες επιπτώσεις για τη γειτονική Συρία και το Ιράκ, όπου εδρεύει τώρα το PKK.
Αλλά ο Ερντογάν έχει επίσης προειδοποιήσει ότι οι διασυνοριακές στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του PKK – το οποίο η Τουρκία και οι δυτικοί σύμμαχοί της θεωρούν τρομοκρατική ομάδα – θα επαναληφθούν εάν δεν τηρηθούν οι υποσχέσεις.
Οι προηγούμενες ειρηνευτικές προσπάθειες έχουν υποχωρήσει, κυρίως η κατάπαυση του πυρός το 2013-2015 που κατέρρευσε σε νέα βία. Οι τελευταίες συζητήσεις έρχονται καθώς, στη Συρία, οι κουρδικές δυνάμεις και η διοίκηση στη Δαμασκό επιδιώκουν να εδραιωθούν.
Οι όροι του DEM
Το Κόμμα DEM διαδραμάτισε βασικό ρόλο στη διευκόλυνση της πρότασης από τον Οτσαλάν, ο οποίος εκτίει ποινή ισόβιας κάθειρξης σε φυλακή του νησιού και έχει αποκλειστεί από νόμιμες επισκέψεις εδώ και χρόνια.
Η Κοτσιγιγκίτ είπε ότι η DEM μετέφερε τις προτεραιότητές της στις αρχές, συμπεριλαμβανομένων των εκκλήσεων για μεταρρυθμίσεις στον αντιτρομοκρατικό νόμο, τον ποινικό κώδικα και τις δικαστικές πρακτικές, καθώς και να τερματιστεί η πρακτική του διορισμού διαχειριστών για την αντικατάσταση των εκλεγμένων δημάρχων της αντιπολίτευσης.
Πρόσθεσε ότι τα βήματα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, όπως η διακοπή των στρατιωτικών επιχειρήσεων και η βελτίωση των συνθηκών φυλακής του Οτσαλάν, είναι απαραίτητα.
«Η κυβέρνηση δεν το βλέπει αυτό ως ζήτημα πολιτικής ώθησης», είπε και πρότεινε ότι θα εξετάσει τα μέτρα μόνο αφού δράσει το PKK.
Είπε ότι οι συνομιλίες στην Άγκυρα θα συνεχιστούν παρά την έλλειψη χρονοδιαγράμματος μέχρι στιγμής. Ξεχωριστά, στο βόρειο Ιράκ, το PKK αναμένεται να πραγματοποιήσει συνεδρίαση του Κογκρέσου τις επόμενες εβδομάδες ή μήνες για να ψηφίσει για τον αφοπλισμό.
Αφού παρευρέθηκε στις συναντήσεις με το DEM στο κοινοβούλιο, ο εκπρόσωπος του AKP Ομέρ Τσελίκ είπε ότι το κυβερνών κόμμα «δεν εμπλέκεται σε διαπραγματεύσεις ή δούναι – λαβείν», προσθέτοντας ότι στο παρελθόν έχει συζητήσει την αύξηση των προτύπων εκδημοκρατισμού της Τουρκίας.
«Προτεραιότητά μας σε αυτό το θέμα είναι το PKK να καταθέσει εντελώς τα όπλα», είπε στους δημοσιογράφους τη Δευτέρα.
