Το Ισλαμικό Κράτος έχει εκμεταλλευτεί την οργή μουσουλμάνων για τις ισραηλινές επιχειρήσεις, υποδαυλίζοντας βία μέσω διαδικτυακών κειμένων και οι ύποπτοι για την επίθεση στο Σίδνεϊ είχαν ταξιδέψει στο Μιντανάο των Φιλιππίνων, όπου δραστηριοποιείται τοπικός βραχίονας του Ισλαμικού Κράτους.
Έτσι η επίθεση στο Σίδνεϊ δείχνει πως το Ισλαμικό Κράτος εξακολουθεί να εμπνέει βία σε παγκόσμια κλίμακα και μάλιστα με μεγαλύτερη συχνότητα από άλλες τρομοκρατικές οργανώσεις.
Καθώς οι αυστραλιανές αρχές άρχισαν να αποτιμούν την έκταση της σφαγής και να αναζητούν στοιχεία μετά την τρομοκρατική επίθεση της περασμένης Κυριακής, εντόπισαν ένα γνώριμο σύμβολο, που έχει εμφανιστεί επανειλημμένα τα τελευταία χρόνια σε σκηνές φρικτής βίας.
Η μαύρη σημαία του Ισλαμικού Κράτους, γνωστού και ως ISIS, δεν συνδέεται πλέον με το εκτεταμένο εδαφικό «χαλιφάτο» που η οργάνωση έλεγχε κάποτε στη συριακή έρημο. Δεν λειτουργεί πια ως λάβαρο που προσέλκυε ισλαμιστές μαχητές από όλο τον κόσμο ούτε ως σύμβολο μιας οργάνωσης με σφιχτό επιχειρησιακό έλεγχο των τρομοκρατικών της σχεδίων και του επικοινωνιακού της μηχανισμού.
Ωστόσο, η εύρεση σημαιών του Ισλαμικού Κράτους στον τόπο της ένοπλης επίθεσης κατά εορτασμού της Χάνουκα στο Σίδνεϊ -σύμφωνα με Αυστραλιανούς αξιωματούχους και βίντεο από το σημείο- λειτούργησε ως υπενθύμιση ότι η οργάνωση εξακολουθεί να εμπνέει βία παγκοσμίως, με μεγαλύτερη συχνότητα και επιμονή από άλλες τρομοκρατικές ομάδες.
Το Ισλαμικό Κράτος έχει περάσει από το να είναι «μια κυβερνητική αρχή που σόκαρε τον κόσμο» στο να «επιστρέψει στο DNA του ως τρομοκρατική οργάνωση που δεν ελέγχει έδαφος αλλά εξακολουθεί να αριθμεί χιλιάδες μέλη».
Από τότε που οι δυνάμεις υπό την ηγεσία των ΗΠΑ ανακοίνωσαν την ήττα του χαλιφάτου του ISIS το 2019, το Ισλαμικό Κράτος «γλίστρησε από το μυαλό και το βλέμμα μας», αλλά σε καμία περίπτωση δεν έχει εγκαταλείψει τους στόχους και τον σκοπό του.
Η επίθεση από την οποία έχασαν την ζωή τους 15 άνθρωποι στο Μπόνταϊ Μπιτς του Σίδνεϊ ήταν η πιο πρόσφατη σε μια αλυσίδα επιθέσεων τα τελευταία χρόνια, όπου οι αρχές εντόπισαν μαύρες σημαίες ή άλλα σύμβολα πίστης στο Ισλαμικό Κράτος, ακόμη κι όταν δεν προέκυψαν σαφείς ενδείξεις άμεσης εμπλοκής της κεντρικής ηγεσίας της οργάνωσης στη στρατολόγηση, ριζοσπαστικοποίηση ή καθοδήγηση των δραστών.
Ο πρωθυπουργός της Αυστραλίας, Άντονι Αλμπανέζι, δήλωσε ότι δεν υπάρχει «καμία ένδειξη συνεργασίας», υποδηλώνοντας ότι οι αρχές δεν έχουν εντοπίσει επιχειρησιακούς δεσμούς με ηγετικά στελέχη του Ισλαμικού Κράτους. Ωστόσο, αυστραλιανές και φιλιππινέζικες αρχές επιβεβαίωσαν την Τρίτη ότι οι ύποπτοι -ο 50χρονος Σατζίντ Άκραμ και ο 24χρονος γιος του Ναβίντ Άκραμ- είχαν ταξιδέψει τον προηγούμενο μήνα στο νησί Μιντανάο των Φιλιππίνων, όπου δραστηριοποιείται εδώ και χρόνια τοπικός βραχίονας του Ισλαμικού Κράτους.
«Φαίνεται ότι υπάρχουν στοιχεία πως η επίθεση αυτή ήταν εμπνευσμένη από μια τρομοκρατική οργάνωση, από το ISIS», δήλωσε ο Αλμπανέζι σε συνέντευξη Τύπου την Τρίτη, επικαλούμενος τις σημαίες του Ισλαμικού Κράτους που βρέθηκαν στο όχημα καταχωρημένο στο όνομα του νεότερου υπόπτου.
Είχε προηγηθεί η επίθεση στη Συρία με τους νεκρούς Αμερικανούς στρατιώτες
Η οργάνωση υπενθύμισε την παρουσία της και στη Συρία, με επίθεση το Σάββατο που σκότωσε δύο στρατιώτες του αμερικανικού στρατού και έναν Αμερικανό διερμηνέα-πολίτη. Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η επίθεση στην Παλμύρα διαπράχθηκε από μέλος των συριακών δυνάμεων ασφαλείας, το οποίο ερευνάται για φερόμενη σύνδεση με το Ισλαμικό Κράτος.
Η επίθεση σημειώθηκε κατά τη διάρκεια συνάντησης με τη συμμετοχή αμερικανικών δυνάμεων από την Εθνοφρουρά της Αϊόβα, που συνεργάζονταν με συριακές δυνάμεις, οι οποίες εντάσσονται στο υπουργείο Εσωτερικών της χώρας, σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει τον ρόλο των ΗΠΑ. Η απειλή του Ισλαμικού Κράτους προέρχεται κυρίως από μαχητές συνδεδεμένους με το ISIS, που κρύβονται στον άμαχο πληθυσμό. Παράλληλα, περίπου 26.000 άνθρωποι -κυρίως γυναίκες και παιδιά- βρίσκονται σε προσφυγικούς καταυλισμούς και ενδέχεται να είναι ευάλωτοι σε μελλοντική επιρροή και στρατολόγηση, ανέφερε το ίδιο πρόσωπο, ζητώντας ανωνυμία.
Σε πολλές περιπτώσεις, πάντως, η επίθεση στη Συρία θεωρείται εξαίρεση – μια σπάνια επιχείρηση στη γεωγραφική «καρδιά» του Ισλαμικού Κράτους – σε αντίθεση με το ευρύτερο μοτίβο επιθέσεων που αποδίδονται σε άτομα τα οποία φέρονται να έχουν αυτο-ριζοσπαστικοποιηθεί, σύμφωνα με αξιωματούχους και ειδικούς.
Μετά τη Μόσχα και τη Νέα Ορλεάνη, το Σίδνεϊ
Η επίθεση στο Σίδνεϊ σημειώθηκε σχεδόν έναν χρόνο μετά την επίθεση στη Νέα Ορλεάνη, όπου δράστης, φερόμενος ως εμπνευσμένος από το Ισλαμικό Κράτος, σκότωσε 14 ανθρώπους και τραυμάτισε δεκάδες άλλους, ρίχνοντας φορτηγό σε πλήθος την παραμονή της Πρωτοχρονιάς στην Μπέρμπον Στριτ. Ο ύποπτος, ο 42χρονος βετεράνος του αμερικανικού στρατού Σαμσούντ-Ντιν Τζαμπάρ, είχε αναρτήσει βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δηλώνοντας πίστη στο Ισλαμικό Κράτος και, όπως και οι δράστες στο Σίδνεϊ, είχε αφήσει σημαία του ISIS στο όχημά του.
Πέρυσι, το Ισλαμικό Κράτος ανέλαβε την ευθύνη για επίθεση σε συναυλιακό χώρο στη Μόσχα, όπου σκοτώθηκαν τουλάχιστον 143 άνθρωποι. Επίσης το 2024, η CIA βοήθησε να αποτραπεί παρόμοιο σχέδιο, ειδοποιώντας τις αρχές στην Αυστρία για φερόμενη επιχείρηση του Ισλαμικού Κράτους με στόχο τη δολοφονία εκατοντάδων ανθρώπων σε συναυλία της Τέιλορ Σουίφτ στη Βιέννη. Άλλες επιθέσεις και συλλήψεις που συνδέονται με το Ισλαμικό Κράτος έχουν στοχεύσει περιοχές τόσο διαφορετικές όσο το Στόκτον της Καλιφόρνιας και η Σρι Λάνκα.
Η ακολουθία αυτή έχει εντείνει τις ανησυχίες για αναζωπύρωση μιας οργάνωσης που, πριν από μια δεκαετία, είχε πραγματοποιήσει τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι, στη νότια Γαλλία και στο Σαν Μπερναρντίνο της Καλιφόρνια, αλλά θεωρήθηκε αποδυναμωμένη μετά την απώλεια του εδαφικού της χαλιφάτου.
Η οργή των μουσουλμάνων από τις ισραηλινές επιχειρήσεις
Στην προσπάθειά του να ανακτήσει τη σημασία του, το Ισλαμικό Κράτος έχει εκμεταλλευτεί την οργή μουσουλμάνων για τις ισραηλινές επιχειρήσεις κατά των ένοπλων οργανώσεων Χεζμπολάχ και Χαμάς, μετά την επίθεση της τελευταίας στις 7 Οκτωβρίου 2023, κατά την οποία σκοτώθηκαν ή αιχμαλωτίστηκαν εκατοντάδες Ισραηλινοί, σύμφωνα με Ευρωπαίους και Άραβες αξιωματούχους ασφαλείας.
Το Ισλαμικό Κράτος δεν διαθέτει πλέον τη διαδικτυακή παρουσία και την επικοινωνιακή ισχύ που είχε πριν από μια δεκαετία, όταν προέβαλλε εκτελέσεις δυτικών δημοσιογράφων και προκαλούσε παγκόσμιους ηγέτες. Ωστόσο, αξιωματούχοι σημειώνουν ότι εξακολουθεί να υποδαυλίζει τη βία μέσω ευκαιριακών διαδικτυακών κειμένων που καλούν σε επιθέσεις κατά δυτικών στόχων με κάθε διαθέσιμο μέσο. Όταν ξέσπασαν οι πυρκαγιές στη Νότια Καλιφόρνια πέρυσι, ανέφερε ο Χόφμαν, κανάλια του Ισλαμικού Κράτους άρχισαν γρήγορα να καλούν σε επιθέσεις εμπρησμού-μιμητές.
Οι πατέρας και γιος που κατηγορούνται για την επίθεση στο Σίδνεϊ δεν είναι γνωστό ότι είχαν ταξιδέψει στη Συρία ή αλλού. Η νοτιοασιατική καταγωγή της οικογένειας προκάλεσε επίσης υποψίες σε ειδικούς της τρομοκρατίας για πιθανή σύνδεση με το ISIS-K, το Ισλαμικό Κράτος του Χορασάν, παρακλάδι με βάση το Πακιστάν.
Ο μεγαλύτερος Άκραμ σκοτώθηκε σε ανταλλαγή πυροβολισμών με την αστυνομία, σύμφωνα με τις αρχές, ενώ ο γιος του τραυματίστηκε και νοσηλεύεται. Ο Αλμπανέζι αναγνώρισε ότι ο νεότερος Άκραμ είχε τεθεί υπό την προσοχή των αυστραλιανών υπηρεσιών ασφαλείας το 2019, αναφορά που συνδέεται με έρευνα για ύποπτες επαφές του με άλλους οπαδούς του Ισλαμικού Κράτους, σύμφωνα με αυστραλιανά μέσα ενημέρωσης. Η έρευνα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «δεν υπήρχε ένδειξη συνεχιζόμενης απειλής για εμπλοκή του σε βίαιες πράξεις», είπε ο Αλμπανέζι.
