Για πρώτη φορά το Επιμελητήριο Αχαίας καταγράφει με πλήθος στοιχείων την οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα σε Πάτρα και Αχαία και παρουσιάζει μια πλήρη πρόταση ανασυγκρότησης του νομού μας μέσα από τις ισχυρές δυνατότητες που έχουμε αλλά ποτέ δεν αξιοποιούμε. Πρόκειται για την συμβολή – πρόταση του Επιμελητηρίου Αχαίας στην κυβερνητική πρωτοβουλία για την σύνταξη «Τοπικού Σχεδίου Ανάπτυξης του Νομού Αχαίας».
Η Αχαία είναι ίσως ο πρώτος νομός που ανταποκρίθηκε άμεσα στην κυβερνητική πρωτοβουλία. Είναι δε σημαντικό να τονισθεί ότι εδώ δεν έχουμε μια Έκθεση Ιδεών, αλλά μια ισχυρή και πλήρη στοιχείων πρόταση,
Όπως αναφέρει η μελέτη – πρόταση που δημοσιοποίησε ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Θεόδωρος Λουλούδης, η Αχαΐα αποτελεί περιοχή της Ελλάδας με σημαντικό αναπτυξιακό δυναμικό, χάρη στην παρουσία του τρίτου σε μέγεθος αστικού κέντρου της χώρας, της Πάτρας, καθώς και σε ένα σύνολο παραγωγικών δυνατοτήτων, γεωγραφικών πλεονεκτημάτων και ανθρώπινου κεφαλαίου.
Ωστόσο, σχεδόν τις τελευταίες τρείς δεκαετίες, καταγράφεται μια επίμονη στασιμότητα στην τοπική οικονομία, ως αποτέλεσμα της σωρευτικής επίδρασης της οικονομικής κρίσης, της αποβιομηχάνισης, των ελλείψεων σε κρίσιμες υποδομές και της αδυναμίας προσέλκυσης επενδύσεων σε ανερχόμενους κλάδους. Μετά την πανδημία παρά την ισχυρή ανάκαμψη της εθνικής οικονομίας, η Αχαΐα δεν κατάφερε να επωφεληθεί ισόρροπα και παραμένει καθηλωμένη σε όρους παραγωγικότητας, απασχόλησης και εισοδήματος.
Ο μόνος τρόπος να αντιμετωπισθεί η χρόνια αρνητική εικόνα του Νομού Αχαiας είναι να θεσπιστεί ειδικό αναπτυξιακό οικονομικό πρόγραμμα, με στόχο την αντιμετώπιση της αναπτυξιακής υστέρησης και την αποτροπή του κινδύνου αναπτυξιακής παγίδευσης σε τροχιά μέτριου εισοδήματος (developmenttrap), μέσω στοχευμένης παραγωγικής ανασυγκρότησης.
Το πρόγραμμα πρέπει να κινηθεί τόσο σε μεσοπρόθεσμο, όσο και σε βραχυπρόθεσμο πλαίσιο. Να κινητοποιήσει τις αναγκαίες δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις, να εστιάσει στην άρση των αδυναμιών και στην ενίσχυση της όποιας αναπτυξιακής δυναμικής.
Εξάλλου, η τρέχουσα κατάσταση ύπαρξης διαφορετικών αναπτυξιακών ταχυτήτων εντός της χώρας μεταξύ των νομών (όμιλοι σύγκλισης clubconvergence), defactoπεριορίζει την αποτελεσματικότητα της όποιας ενιαίας οριζόντιας πολιτικής περιφερειακής ανάπτυξης. Αναφέρει ο κ. Λουλούδης:
“Προτείνoυμε μια δέσμη 10 σημείων (άξονες αναπτυξιακών παρεμβάσεων) με ορίζοντα το 2031, τα οποία αντιμετωπίζουν τα υφιστάμενα ελλείμματα σε υποδομές, την ανάγκη ενίσχυσης της παραγωγικής και οργανωσιακής ικανότητας και εστιάζουν στη δημιουργία νέων τομέων οικονομικού πλεονεκτήματος αλλά και στην οικονομική-παραγωγική διαφοροποίηση για την περιοχή.
Προτάσσουμε παρεμβάσεις με υψηλό πολλαπλασιαστικό όφελος για την τοπική οικονομία: έργα που δεν εξυπηρετούν μόνο υφιστάμενες ανάγκες, αλλά ενεργοποιούν ευρύτερα συστήματα — μεταποίησης, εξαγωγών, τουρισμού, έρευνας, αγροδιατροφής. Οι άξονες είναι:
1. Νέο οργανωτικό πλαίσιο και στρατηγική προσέγγιση για την οικονομική ανάπτυξη της Αχαΐας.
2. Ολοκλήρωση αναγκαίων υποδομών μεταφορών και συγκοινωνιών.
3. Ενίσχυση ανταγωνιστικότητας επιχειρήσεων και ανασυγκρότηση του αγροδιατροφικού παραγωγικού πλέγματος.
4. Αναβάθμιση της προσφοράς υπηρεσιών στον κλάδο τουρισμού-φιλοξενίας – κίνητρα για την κατασκευή νέων ποιοτικών ξενοδοχειακών μονάδων και την αναβάθμιση των υφιστάμενων.
5. Δημιουργία περιφερειακού πόλου καινοτομίας, «deeptech» και τεχνητής νοημοσύνης.
6. Επένδυση σε ενεργειακές κοινότητες, ΑΠΕ & ταχεία σύνδεση πόλεων και ΒΙΠΕ στο δίκτυο φυσικού αερίου για μείωση του ενεργειακού κόστους.
7. Δημιουργία νέου αναπτυξιακού πλεονεκτήματος στην κλιματική προσαρμογή, στη βιοοικονομία και την κυκλική οικονομία.
8. Συντονισμένη δράση για την αναζωογόνηση της ορεινής Αχαΐας.
9. Παρεμβάσεις ενίσχυσης της λειτουργίας του αστικού συγκροτήματος της Πάτρας και του Αιγίου
10. Παρεμβάσεις για την κοινωνική συνοχή και το μετριασμό της δημογραφικής συρρίκνωσης.
Επιπλέον αυτών προτείνουμε την υλοποίηση 16 άμεσων και σχετικά χαμηλού κόστους αλλά υψηλής απόδοσης, έργων και παρεμβάσεων (quickwins) που θα δώσουν άμεσο θετικό σήμα στην οικονομία, ενισχύοντας την ανάκαμψη της Αχαΐας και την οικονομική συνοχή”.
Σε άλλο σημείο της μελέτης – πρότασης αναφέρεται πως η οικονομία της Αχαΐας, κατά τα δέκα έτη που ακολούθησαν την κρίση του 2008 μπήκε σε μεγάλη ύφεση και σημείωσε σημαντική απώλεια του οικονομικού της δυναμισμού.
Από το 2020 διαγράφει μια τροχιά βραδείας ανάκαμψης, κυρίως σε ονομαστικούς όρους, ενώ σε πραγματικούς όρους παρέμεινε σε στασιμότητα ως το 2022.
Οι ανασταλτικοί παράγοντες, η περιορισμένη σύνδεση της περιοχής με εθνικές και διεθνείς αλυσίδες αξίας και η απουσία ισχυρών εξαγωγικών κλάδων έχουν συμβάλει στην επί δεκαετία καθήλωση του ΑΕΠ σταθερά κάτω από 4,5 δισ. ευρώ και στη μείωση της σχετικής συμμετοχής της στο εθνικό ΑΕΠ (από 2,5 % το 2000 σε 2,14 % το 2021).
Συγκριτικά με Νομούς άλλων περιφερειών όπως η Αττική και το Νότιο Αιγαίο, που επωφελούνται από την τουριστική ανάπτυξη, τη συγκέντρωση κεφαλαίου και την ανάπτυξη της κτηματαγοράς, η Αχαΐα καταγράφει οικονομική στασιμότητα.
Η μελέτη – πρόταση πολλών σελίδων, η οποία όπως είπαμε, περιέχει πλήθος στοιχείων και διαγραμμάτων, στηρίζεται σε σημαντικές έρευνες που έχουν προηγηθεί και στην ουσία είναι πια ένα ΕΡΓΑΛΕΙΟ ώστε Πάτρα και Αχαία να μπορούν να πορευτούν προς το μέλλον.
