Η αύξηση λοιμώξεων και θανάτων λόγω μικροβιακής αντοχής στα ελληνικά νοσοκομεία, βάζει την Ελλάδα στην πρώτη θέση στην Ευρώπη για το 2020. Η Ελλάδα ξεχωρίζει ως η χώρα με το υψηλότερο ποσοστό θνησιμότητας από τέτοιες λοιμώξεις, με 20 θανάτους ανά 100.000 πληθυσμού, ακολουθούμενη από την Ιταλία, με 19 θανάτους ανά 100.000 πληθυσμού.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο μέσος όρος της ΕΕ είναι 6 θάνατοι ανά 100.000 πληθυσμού. Τα παραπάνω δεδομένα προέρχονται από το σύστημα επιτήρησης μικροβιακής αντοχής του ΕΟΔΥ, στο οποίο καταγράφεται σημαντική αύξηση των λοιμώξεων με αντοχή στα αντιβιοτικά κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19. Ένας από τους λόγους αποτελούν οι αυξημένες νοσηλείες στα νοσοκομεία.
μμισε τη συσχέτιση μεταξύ της αύξησης των κρουσμάτων της COVID-19 και της λήψης αντιβιοτικών5. Συγκεκριμένα, εκτιμήθηκε πως η αύξηση στα μηνιαία COVID-19 κρούσματα οδηγεί σε αύξηση στην κατανάλωση των αντιβιοτικών5.
Οι ασθενείς με COVID-19 κινδυνεύουν με δευτερογενή βακτηριακή ενδονοσοκομειακή λοίμωξη και συνεπώς τους χορηγείται αντιβιοτική αγωγή. H κατανάλωση προωθημένων αντιβιοτικών, όπως οι καρβεπενέμες και τα πολυμιξίδια, ήταν η υψηλότερη στην Ευρώπη (Defined Daily Dose, ανά 1000 άτομα = 50,8% έναντι 33,7% της ΕΕ).
Πρόσφατα στοιχεία από 10 μεγάλα ελληνικά νοσοκομεία αποκάλυψαν τους 3 μικροοργανισμούς που αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 50% των νοσοκομειακών λοιμώξεων, οι οποίοι τυγχάνει να είναι και αυτοί στους οποίους παρατηρήθηκε ότι είχαν σημαντική αύξηση της μικροβιακής αντοχής7. Αξίζει να σημειωθεί ότι το ετήσιο κόστος των ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων για το ελληνικό σύστημα υγείας υπολογίζεται σε €124 εκατομμύρια8.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στα νοσοκομεία καθώς άτομα με ήπια έως μέτρια συμπτώματα COVID-19, όπως βήχας και πυρετός, λαμβάνουν προληπτικά αντιβιοτικά για την περίπτωση που αναπτύξουν βακτηριακές λοιμώξεις. Αναφορικά με την κατανάλωση των αντιβιοτικών στη κοινότητα, η χώρα μας φαίνεται πως κατέχει τη δεύτερη θέση μετά την Κύπρο, σύμφωνα με τα επιδημιολογικά δεδομένα του 2020. Συγκεκριμένα, ο δείκτης DDD ανά 1000 κατοίκους στην κοινότητα βρέθηκε να είναι 32,4 έναντι 18,0 που ήταν ο μέσος όρος για τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες.
Χάσαμε 585 έτη πλήρους υγείας ανά 100.000 ανθρώπους
Εκτός από τους θανάτους, η Ελλάδα αποτελεί την πρώτη χώρα και ως προς τα απολεσθέντα έτη υγιούς ζωής που σχετίζονται με τη μικροβιακή αντοχή. Πιο συγκεκριμένα η Ελλάδα έχασε κατά το 2020, 585 έτη πλήρης υγείας ανά 100.000 ανθρώπους.
Ανήσυχος ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ)
Τα αντιβιοτικά αποτελούν μια από τις μεγαλύτερες ανακαλύψεις του 20ου αιώνα, αφού χάρις σε αυτά προλήφθηκαν πληθώρα θανατηφόρων ασθενειών που οφείλονταν σε μικροβιακό παράγοντα1. Ωστόσο, η αλόγιστη, και σε πολλές φορές λανθασμένη χρήση τους, οδηγεί στην ανάπτυξη ανθεκτικών στα αντιβιοτικά μικροβίων.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), η μικροβιακή αντοχή αποτελεί μια από τις δέκα πιο σοβαρές απειλές για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως. Το βάρος της μικροβιακής αντοχής είναι εξαιρετικά σημαντικό, καθώς εκτιμάται ότι ετησίως παρατηρούνται 5 εκατομμύρια σχετιζόμενοι με την μικροβιακή αντοχή θάνατοι, με το 1,3 εκατομμύρια (26%) από αυτούς να αποδίδεται εξ ολοκλήρου στη μικροβιακή αντοχή.
Οι εκτιμήσεις του ΠΟΥ δείχνουν ότι μέχρι το 2050 οι θάνατοι λόγω της μικροβιακής αντοχής θα ξεπεράσουν τα 10 εκατομμύρια /έτος σε παγκόσμια κλίμακα – αριθμός μεγαλύτερος από τους θανάτους που προκαλούν καρκίνος και διαβήτης μαζί! Το κόστος της μικροβιακής αντοχής για την παγκόσμια οικονομία υπολογίζεται στα 100 τρισεκατομμύρια δολάρια, κόστος παρόμοιας κλίμακας με το κόστος της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008.
