«Θα στοχοποιούσαν οι ΗΠΑ μόνο διακινητές ναρκωτικών;» ρώτησε, ή «μήπως η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ επιδίωκε στην πραγματικότητα αλλαγή καθεστώτος»; Ο Νικολάς Μαδούρο έπρεπε να φύγει, παραδέχθηκε ο Παρολίν, σύμφωνα με τα έγγραφα, αλλά προέτρεψε τις ΗΠΑ να του προσφέρουν μια διέξοδο.Παρολίν: Η Ρωσία ήταν έτοιμη να προσφέρει άσυλο στον Μαδούρο
Για ημέρες, ο πανισχυρός Ιταλός καρδινάλιος προσπαθούσε να αποκτήσει πρόσβαση στον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, σύμφωνα με τα συγκεκριμένα έγγραφα, σε μια απέλπιδα προσπάθεια να αποτραπεί αιματοχυσία και αποσταθεροποίηση στη Βενεζουέλα. Στη συνομιλία του με τον Μπερτς, στενό σύμμαχο του Τραμπ, ο Παρολίν είπε ότι η Ρωσία ήταν έτοιμη να προσφέρει άσυλο στον Μαδούρο και παρακάλεσε τους Αμερικανούς να δείξουν υπομονή, ώστε να τον ωθήσουν προς αυτή τη λύση.
«Αυτό που του προτάθηκε ήταν να φύγει και να μπορεί να απολαύσει τα χρήματά του», είπε πρόσωπο με γνώση της ρωσικής πρότασης: «Μέρος αυτής της συμφωνίας ήταν ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν θα εγγυόταν την ασφάλειά του».
Όμως αυτό δεν συνέβη. Μία εβδομάδα αργότερα, ο Μαδούρο και η σύζυγός του συνελήφθησαν από αμερικανικές Ειδικές Δυνάμεις σε επιχείρηση που κόστισε τη ζωή σε περίπου 75 ανθρώπους και μεταφέρθηκαν αεροπορικώς στη Νέα Υόρκη για να αντιμετωπίσουν κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών.
Η μέχρι πρότινος άγνωστη συνάντηση στο Βατικανό ήταν μία από τις πολλές αποτυχημένες προσπάθειες -από Αμερικανούς και μεσολαβητές, Ρώσους, Καταριανούς, Τούρκους, την Καθολική Εκκλησία και άλλους- να αποτραπεί μια διπλωματική κρίση και να βρεθεί ασφαλές καταφύγιο για τον Μαδούρο πριν από την αμερικανική επιχείρηση σύλληψής του το Σάββατο.Βατικανό: Απογοητευτικό ότι τμήματα εμπιστευτικής συνομιλίας διέρρευσαν
«Είναι απογοητευτικό το γεγονός ότι τμήματα μιας εμπιστευτικής συνομιλίας διέρρευσαν και δεν αντικατοπτρίζουν με ακρίβεια το περιεχόμενο της ίδιας της συζήτησης, η οποία έλαβε χώρα κατά την περίοδο των Χριστουγέννων», ανέφερε το γραφείο Τύπου του Βατικανού σε δήλωσή του αμερικανικό μέσο. Ο εκπρόσωπος του Μπερτς παρέπεμψε τις ερωτήσεις στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, το οποίο αρνήθηκε να σχολιάσει. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δεν απάντησε σε σχετικό αίτημα.Η τελική προειδοποίηση στον Μαδούρο
Το ρεπορτάζ βασίζεται σε συνεντεύξεις με σχεδόν 20 άτομα, πολλά από τα οποία μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας λόγω της ευαισθησίας των συνομιλιών και των πληροφοριών. Περιλαμβάνει νέα στοιχεία για τις εκτεταμένες διεθνείς προσπάθειες να οδηγηθεί ο Μαδούρο σε εξορία και να αποφευχθεί αμερικανική στρατιωτική επέμβαση, καθώς και για την απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να συνεργαστεί με την εν ενεργεία αντιπρόεδρο της Βενεζουέλας, αντί με την ηγέτιδα της αντιπολίτευσης που η Ουάσιγκτον στήριζε επί χρόνια.
Οι εβδομάδες και οι μήνες που προηγήθηκαν εκείνης της ημέρας ήταν γεμάτοι χαμένες ευκαιρίες για τον Μαδούρο, έναν πρώην οδηγό λεωφορείου και έναν από τους τελευταίους λατινοαμερικανούς «καουδίγιος», ο οποίος φαινόταν να μην αντιλαμβάνεται πόσο επισφαλής είχε γίνει η θέση του. Η απόρριψη πολλαπλών πιθανών «εξόδων κινδύνου», την ώρα που αμερικανικά πολεμικά πλοία άρχισαν να πλήττουν σκάφη που φέρονται να εμπλέκονται σε διακίνηση ναρκωτικών στα ανοικτά των ακτών της Βενεζουέλας και η ρητορική των ΗΠΑ σκλήρυνε, θα σφράγιζε τελικά τη μοίρα του.
Οι προσπάθειες να εξασφαλιστεί μια διέξοδος για τον Μαδούρο συνεχίστηκαν μέχρι την τελευταία στιγμή. Έλαβε μια τελική προειδοποίηση λίγες ημέρες πριν από την αμερικανική επιχείρηση σύλληψής του, σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει την πρόταση. Όμως ο αυταρχικός ηγέτης αρνήθηκε να μετακινηθεί.
«Δεν δεχόταν τη συμφωνία», είπε άλλο πρόσωπο με γνώση της υπόθεσης. «Απλώς καθόταν και παρακολουθούσε τους άλλους να δημιουργούν κρίση», συμπλήρωσε.Η αμφισβήτηση της Ματσάδο, η επιλογή της Ροντρίγκες και ο ρόλος της CIA
Την ίδια ώρα, οι ΗΠΑ κατέληγαν σε σχέδιο για τον διάδοχό του, στρέφοντας το ενδιαφέρον τους προς τη Νο 2 του Μαδούρο, την αντιπρόεδρο Ντέλσι Ροντρίγκες. Ήταν μια εντυπωσιακή στροφή για τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος κατά την πρώτη του θητεία είχε επιβάλει κυρώσεις στη Ροντρίγκες και στον ισχυρό αδελφό της, Χόρχε, τους οποίους τότε η Ουάσιγκτον θεωρούσε μέλη του καθεστώτος Μαδούρο.
Η σκέψη του Τραμπ επηρεάστηκε εν μέρει από πρόσφατη διαβαθμισμένη εκτίμηση της CIA, σύμφωνα με την οποία οι πιστοί στον Μαδούρο θα ήταν πιο αποτελεσματικοί στη διακυβέρνηση μιας μετά-Μαδούρο Βενεζουέλας από τη Ματσάδο και την ομάδα της, σύμφωνα με ανώτατο αξιωματούχο του Λευκού Οίκου και πρόσωπο με γνώση του θέματος. Το περιεχόμενο της εκτίμησης, που είχε αποκαλυφθεί αρχικά από τη Wall Street Journal, κατέληγε στο συμπέρασμα ότι η Ματσάδο θα δυσκολευόταν να υπερκεράσει τις φιλοκαθεστωτικές δυνάμεις ασφαλείας. Η ανάλυση μεταφέρθηκε στον Τραμπ από τον διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ, σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο.
Λίγο αργότερα, πρόσθεσε ο αξιωματούχος, ο Τραμπ κατέληξε στη Ροντρίγκες ως διάδοχο του Μαδούρο, κατόπιν εισήγησης των κορυφαίων στελεχών πληροφοριών και ασφάλειας της κυβέρνησής του.H Ροντρίγκες «ήταν το ακριβώς αντίθετο από ιδεολόγος»
Για χρόνια, η Ροντρίγκες είχε δημόσια εικόνα φλογερού «τσαβίστα». Ωστόσο, σε κατ’ ιδίαν επαφές, ιδιαίτερα με Αμερικανούς εκπροσώπους της πετρελαϊκής βιομηχανίας, παρουσιαζόταν ως εντελώς διαφορετική προσωπικότητα. «Δεν ήταν αντιαμερικανή – είχε ζήσει ακόμη και στη Σάντα Μόνικα» κατά τα φοιτητικά της χρόνια, είπε πρόσωπο που είχε επανειλημμένες συνομιλίες μαζί της. «Ήταν το ακριβώς αντίθετο από ιδεολόγος».
Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η Ροντρίγκες γνώριζε το αμερικανικό σχέδιο απομάκρυνσης του Μαδούρο. Ούτε της γνωστοποιήθηκε ότι είχε αναδειχθεί σε επικρατέστερη επιλογή για τη διαδοχή του, ανέφερε ο ανώτατος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου. Θα ήταν «εξαιρετικά επικίνδυνο για εμάς να επικοινωνήσουμε οτιδήποτε πριν από την επιχείρηση», είπε.Ο Τραμπ είπε στον Μαδούρο «ότι μπορεί να φύγει με τον εύκολο ή με τον δύσκολο τρόπο»
Ο ίδιος ο Μαδούρο φαινόταν να παρερμηνεύει συστηματικά τα σήματα από την Ουάσιγκτον. Πίστευε ότι μια τηλεφωνική συνομιλία που είχε τον Νοέμβριο με τον Τραμπ είχε πάει «καλά», σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει τη σκέψη του, ενώ στην πραγματικότητα του μεταδιδόταν ότι ο χρόνος του είχε τελειώσει. «Ο πρόεδρος του είπε ότι μπορεί να φύγει με τον εύκολο τρόπο ή με τον δύσκολο», είπε ο ανώτατος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου.
Ο Τραμπ μάλιστα προσκάλεσε τον Βενεζουελανό ομόλογό του στην Ουάσιγκτον, σύμφωνα με το ίδιο πρόσωπο, προσφέροντάς του ασφαλή διέλευση ώστε να συζητήσουν από κοντά. Ο Μαδούρο αρνήθηκε. Υπολόγισε ότι οι Δημοκρατικοί θα κέρδιζαν τις ενδιάμεσες εκλογές, ότι ο Τραμπ θα αποδυναμωνόταν πολιτικά και ότι ο ίδιος θα μπορούσε να παραμείνει στην εξουσία.
«Ήταν εκεί έξω και χόρευε», είπε το ίδιο πρόσωπο. «Όχι πια».Ρωσία και Βατικανό
Το Βατικανό αποτελεί εδώ και χρόνια κρίσιμο κρίκο στις διεθνείς διαπραγματεύσεις με την απομονωμένη κυβέρνηση της Βενεζουέλας. Πριν από μια δεκαετία, η Αγία Έδρα είχε προσπαθήσει ανεπιτυχώς να επιτύχει συμφωνία μεταξύ του Μαδούρο και της κατακερματισμένης αντιπολίτευσης. Πιο πρόσφατα, επιχείρησε να προωθήσει διάλογο μέσω ανώτερων κληρικών στη χώρα, ενώ ο Πάπας Λέων ΙΔ’ είχε προειδοποιήσει τις ΗΠΑ κατά της χρήσης βίας.
«Πιστεύω ότι η βία ποτέ δεν φέρνει νίκη», είχε πει ο Πάπας τον Νοέμβριο, αφού αναφέρθηκε σε πληροφορίες για αμερικανικά πολεμικά πλοία που κατευθύνονταν προς τη Βενεζουέλα. «Το κλειδί είναι η αναζήτηση διαλόγου», ανέφερε.
Ο Παρολίν, ο οποίος είχε προηγουμένως υπηρετήσει ως παπικός νούντσιος -δηλαδή πρεσβευτής του Βατικανού- στο Καράκας, είχε προσωπικό ενδιαφέρον για τη Βενεζουέλα. Είχε επίσης διαμεσολαβήσει στο παρελθόν με την κυβέρνηση Τραμπ για την Ουκρανία και τη Ρωσία, σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει τις συνομιλίες.
Η Βενεζουέλα αποτελεί σημαντικό προγεφύρωμα για τη Μόσχα στη Λατινική Αμερική. Όταν ο Τσάβες ανέλαβε την εξουσία το 1999, η χώρα προχώρησε σε μεγάλες αγορές ρωσικών όπλων, περιλαμβανομένων αρμάτων μάχης, μαχητικών Sukhoi και πυραύλων εδάφους-αέρος. Η Ρωσία προσέφερε επίσης σημαντικά δάνεια στο Καράκας, παρείχε οικονομικές «ανάσες» για την αντιμετώπιση των αμερικανικών κυρώσεων και παραμένει παίκτης στη βενεζουελανική πετρελαϊκή βιομηχανία.
Σύμφωνα με τα έγγραφα, ο Παρολίν είπε στον Μπερτς ότι πίστευε πως ο Μαδούρο ήταν διατεθειμένος να αποχωρήσει μετά τις εκλογές του Ιουλίου 2024, οι οποίες θεωρήθηκε ευρέως ότι είχαν νοθευτεί. Ωστόσο, πείστηκε τότε από τον σκληροπυρηνικό υπουργό Εσωτερικών, Ντιοσδάδο Καμπέγιο, ότι μια τέτοια κίνηση θα του κόστιζε τη ζωή. Ο Παρολίν εκτίμησε επίσης ότι πλέον ο Μαδούρο θα δίσταζε να φύγει χωρίς τη στήριξη του στενού του κύκλου και ότι πιθανότατα ανησυχούσε για το τι θα ακολουθούσε.
Το πρόσωπο με γνώση της ρωσικής πρότασης, ωστόσο, είπε ότι η Μόσχα ήταν διατεθειμένη να προσφέρει άσυλο και στους υπόλοιπους ανώτατους Βενεζουελάνους αξιωματούχους. Όλα έδειχναν ότι ο Μαδούρο απλώς πείσμωνε, πιστεύοντας ότι οι ΗΠΑ δεν θα προχωρούσαν σε πράξη. «Νομίζω ότι ήταν αλαζονεία», είπε το ίδιο πρόσωπο.
Ένας ακόμη παράγοντας φαίνεται ότι έπαιξε ρόλο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις ορισμένων στην Ουάσιγκτον, ο Μαδούρο δεν θα πήγαινε ποτέ στη Ρωσία επειδή το καθεστώς εκεί είναι υπερβολικά περιοριστικό -και επειδή δεν θα είχε πρόσβαση στα χρήματα από το εμπόριο χρυσού της Βενεζουέλας, τα οποία φέρεται να έχει αποθηκεύσει στο εξωτερικό.
Ο Παρολίν πρότεινε, σύμφωνα με τα έγγραφα, οι ΗΠΑ να θέσουν προθεσμία για την αποχώρηση του Μαδούρο και να παράσχουν εγγυήσεις για την οικογένειά του. Ο καρδινάλιος δήλωσε ότι ήταν «πολύ, πολύ, πολύ προβληματισμένος από την έλλειψη σαφήνειας του τελικού στόχου των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα». Απηύθυνε έκκληση για υπομονή, προσοχή, αυτοσυγκράτηση. Όμως ο Λευκός Οίκος είχε τελειώσει με την αναμονή.Μια νέα επιλογή για την ηγεσία της Βενεζουέλας
Η Ροντρίγκες, κόρη ενός αριστερού αγωνιστή που πέθανε υπό κράτηση των μυστικών υπηρεσιών της Βενεζουέλας, ήταν επί χρόνια ανώτατο στέλεχος του σοσιαλιστικού καθεστώτος. Υπό τον Μαδούρο, ανέβηκε στα υψηλότερα κλιμάκια εξουσίας και έγινε αναντικατάστατο μέλος του στενού του κύκλου.
Ως υπουργός Πετρελαίου, ανέλαβε ευαίσθητες διεθνείς αποστολές στην Τουρκία και το Κατάρ και εξελίχθηκε σε αξιόπιστη συνομιλήτρια για πετρελαϊκά συμφέροντα και άλλους ξένους επενδυτές στη Βενεζουέλα – ακόμη και ενώ συνέβαλε στην υπονόμευση της δημοκρατίας και στην παγίωση του αυταρχικού καθεστώτος Μαδούρο.
Τα τελευταία χρόνια, η Ροντρίγκες άρχισε να κερδίζει την εμπιστοσύνη τμημάτων της επιχειρηματικής κοινότητας στο Καράκας, εφαρμόζοντας οικονομικές μεταρρυθμίσεις, βελτιώνοντας τη συναλλαγματική ισοτιμία και συνεργαζόμενη με μια ομάδα νέων ανθρώπων, μεταξύ των οποίων και οικονομολόγοι από την κυβέρνηση του Ραφαέλ Κορέα όταν εκείνος ήταν πρόεδρος του Ισημερινού.
Οι μεταρρυθμίσεις αυτές προκάλεσαν αντιδράσεις στο εσωτερικό της κυβέρνησης Μαδούρο, ιδίως από την πρώτη κυρία Σίλια Φλόρες και από σκληροπυρηνικά στοιχεία του τσαβικού κατεστημένου που είχαν επωφεληθεί από το παγιωμένο σύστημα εξουσίας.
Στελέχη της Chevron, της μοναδικής αμερικανικής εταιρείας που η Ουάσιγκτον είχε επιτρέψει να δραστηριοποιείται στη Βενεζουέλα παρά τις κυρώσεις, συναντιούνταν μηνιαίως με τη Ροντρίγκες και μιλούσαν θετικά για εκείνη στην αμερικανική κυβέρνηση, ακόμη και επί προεδρίας Μπάιντεν, σύμφωνα με πρώην Αμερικανό διπλωμάτη. Το «μοντέλο Chevron» λειτουργούσε, έλεγαν αξιωματούχοι των ΗΠΑ και η Ροντρίγκες ικανοποιούσε τα αιτήματά τους.
Ερωτηθείσα για σχόλιο, εκπρόσωπος της Chevron δήλωσε ότι η εταιρεία δεν είχε καμία εκ των προτέρων γνώση της αμερικανικής στρατιωτικής επιχείρησης και δεν συμμετείχε σε συζητήσεις με κυβερνητικούς αξιωματούχους σχετικά με τη διακυβέρνηση μιας μετά-Μαδούρο Βενεζουέλας.
Στελέχη της βενεζουελανικής επιχειρηματικής κοινότητας άρχισαν να προωθούν τη Ροδρίγκες ως πρόσωπο ικανό να ηγηθεί μιας πολιτικής μετάβασης. «Αυτή η συναίνεση φαίνεται ότι έγινε αποδεκτή και στην Ουάσιγκτον», σύμφωνα με πρόσωπο με γνώση της κυβέρνησης Μαδούρο.
Η αντιπρόεδρος είχε επίσης αναδειχθεί σε αποτελεσματική διαχειρίστρια στις συνομιλίες με το Κατάρ, επίσης μέλος του ΟΠΕΚ και βασικό διαμεσολαβητή με τη Βενεζουέλα τα τελευταία χρόνια.
Οι Καταριανοί είχαν «μεγάλη απογοήτευση» με τον Μαδούρο, ο οποίος ανέτρεπε συμφωνίες που είχαν κλείσει οι διαπραγματευτές του, σύμφωνα με αξιωματούχο της κυβέρνησης Μπάιντεν με γνώση των συνομιλιών. Η εκτίμηση του Κατάρ ήταν ότι αν η Ροδρίγκες «λέει ότι θα κάνει κάτι, αυτό γίνεται». Οι Καταριανοί «αναγνώρισαν ότι η Ντέλσι έπρεπε να κυβερνήσει τη χώρα πριν από οποιονδήποτε άλλον», αν ο Μαδούρο έφευγε.
Εκπρόσωπος της κυβέρνησης του Κατάρ δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο.
Στις αρχές του περασμένου έτους, ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ για ειδικές αποστολές, Ρίτσαρντ Γκρένελ, ανέλαβε κεντρικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις με τη Βενεζουέλα, άλλοτε με τη βοήθεια του Κατάρ και άλλοτε απευθείας με τον αδελφό της Ροντρίγκες, Χόρχε Ροντρίγκες, ψυχίατρο, πρώην υπουργό Ενημέρωσης και νυν πρόεδρο της Εθνοσυνέλευσης. Σε αυτές τις συνομιλίες, η Βενεζουέλα απέρριπτε επανειλημμένα τις αμερικανικές προτάσεις για αποχώρηση του Μαδούρο από την εξουσία.
