Σε κρίσιμη καμπή βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, καθώς το προσχέδιο μνημονίου κατανόησης που προβλέπει παράταση της εκεχειρίας για 60 ημέρες και έναρξη συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης δεν έχει ακόμη λάβει την τελική έγκριση των δύο ηγεσιών.
Σύμφωνα με πληροφορίες από αμερικανικά και διεθνή μέσα, οι διαπραγματευτές των δύο πλευρών έχουν καταλήξει σε ένα γενικό πλαίσιο συμφωνίας. Ωστόσο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να ζήτησε επιπλέον χρόνο για να εξετάσει το κείμενο, ενώ και η ιρανική ηγεσία εμφανίζεται να διατηρεί επιφυλάξεις για βασικές πτυχές της συμφωνίας.
Τα βασικά σημεία του μνημονίου
Το προσχέδιο προβλέπει την παράταση της εκεχειρίας για δύο μήνες, με στόχο να δημιουργηθεί ένα παράθυρο διπλωματίας και αποκλιμάκωσης στην περιοχή.
Κεντρικό στοιχείο της συμφωνίας αποτελεί η αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Το Ιράν αναλαμβάνει την υποχρέωση να απομακρύνει τα ναρκοπέδια που έχουν τοποθετηθεί στην περιοχή και να επιτρέψει την απρόσκοπτη διέλευση των εμπορικών πλοίων, χωρίς επιπλέον χρεώσεις ή περιορισμούς. Παράλληλα, οι ΗΠΑ δεσμεύονται να προχωρήσουν σταδιακά στην άρση του ναυτικού αποκλεισμού, ανάλογα με την ομαλοποίηση της θαλάσσιας κυκλοφορίας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται επίσης στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Η Τεχεράνη καλείται να επαναβεβαιώσει ότι δεν επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων, ενώ οι δύο πλευρές συμφωνούν να ξεκινήσουν άμεσα συνομιλίες για τη διαχείριση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου και το μέλλον των πυρηνικών δραστηριοτήτων της χώρας.
Οι κυρώσεις και τα παγωμένα κεφάλαια
Σε αντάλλαγμα, η Ουάσιγκτον εμφανίζεται πρόθυμη να συζητήσει την άρση μέρους των οικονομικών κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στο Ιράν, καθώς και την αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων. Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης μηχανισμό για την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας και βασικών αγαθών προς τη χώρα.
Παρόλα αυτά, οι λεπτομέρειες γύρω από το εύρος των κυρώσεων που θα αρθούν και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής των μέτρων παραμένουν αντικείμενο έντονων διαπραγματεύσεων.
Γιατί καθυστερεί η έγκριση
Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει προσεκτικά το κείμενο, ζητώντας ισχυρότερες εγγυήσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα και πιο σαφείς όρους σχετικά με το εμπλουτισμένο ουράνιο. Από την άλλη πλευρά, η ιρανική ηγεσία φέρεται να επιδιώκει τροποποιήσεις που θα διασφαλίζουν μεγαλύτερη οικονομική ανακούφιση και μικρότερους περιορισμούς στις πυρηνικές δραστηριότητες της χώρας.
Παρά τις δυσκολίες, διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι η συμφωνία αποτελεί το σημαντικότερο βήμα προσέγγισης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης από την έναρξη της πρόσφατης κρίσης. Ωστόσο, επισημαίνουν ότι ακόμη και αν υπογραφεί το μνημόνιο, θα πρόκειται κυρίως για μια προσωρινή συμφωνία αποκλιμάκωσης και όχι για την οριστική διευθέτηση των διαφορών που χωρίζουν τις δύο πλευρές.
