Αξιοσημείωτη αύξηση κατέγραψαν την περασμένη χρονιά οι πωλήσεις των μεγαλύτερων βιομηχανιών όπλων, με φόντο τους πολέμους στην Ουκρανία και στη Λωρίδα της Γάζας αλλά και τις εντάσεις στην Ασία, σύμφωνα με έκθεση του SIPRI.
Όπως αναφέρεται στην έκθεση του Διεθνούς Ινστιτούτο Έρευνας για την Ειρήνη με έδρα τη Στοκχόλμη, οι πωλήσεις όπλων και στρατιωτικών υπηρεσιών των 100 μεγαλύτερων βιομηχανιών του τομέα στον κόσμο έφθασαν συνολικά τα 632 δισεκατομμύρια δολάρια πέρυσι, με άλλα λόγια αυξήθηκαν κατά 4,2%. Σημειώνεται πως το 2022 είχαν μειωθεί λόγω της αδυναμίας των παγκόσμιων γιγάντων να ανταποκριθούν στην αύξηση της ζήτησης, όμως πολλές εταιρείες μπόρεσαν έκτοτε να δώσουν ώθηση στην παραγωγή τους το 2023.
Συνέχιση της ανοδικής τάσης και το 2024
Ενδεικτικό της μεγάλης αύξησης της ζήτησης είναι ότι οι 100 εταιρείες που συμπεριλήφθηκαν στον κατάλογο κατέγραψαν όλες ανεξαιρέτως τζίρο υψηλότερο του ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων πέρυσι. «Είχαμε αισθητή αύξηση των πωλήσεων όπλων το 2023 και η τάση αυτή αναμένεται να συνεχιστεί το 2024», σύμφωνα με τον Λορέντσο Σκαρατζάτο, ερευνητή του SIPRI εξειδικευμένο στις στρατιωτικές δαπάνες και στην παραγωγή όπλων.
Οι πωλήσεις των 100 μεγαλύτερων ομίλων παγκοσμίως μάλιστα «δεν αντανακλούν ακόμη πλήρως το εύρος της ζήτησης» και «πολλές εταιρείες έχουν αρχίσει εκστρατείες προσλήψεων, κάτι που δείχνει την αισιοδοξία τους για το μέλλον», συμπλήρωσε. Σύμφωνα με το SIPRI, οι μικρότερες από αυτές τις βιομηχανίες ανταποκρίθηκαν πιο αποτελεσματικά στη νέα ζήτηση, που αποδίδεται στους πολέμους στη Λωρίδα της Γάζας και στην Ουκρανία, στις αυξανόμενες εντάσεις στην ανατολική Ασία και στα προγράμματα επανεξοπλισμού χωρών σε άλλες περιφέρειες.
«Πολλές από αυτές είναι εξειδικευμένες» στην παραγωγή ενός συγκεκριμένου ανταλλακτικού ή είδους, ή «παράγουν συστήματα που χρειάζονται μόνο μια αλυσίδα εφοδιασμού» και άρα ήταν σε θέση να αντιδράσουν ταχύτερα, εξήγησε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Ναν Τιαν, ο διευθυντής του προγράμματος για τις στρατιωτικές δαπάνες στο ινστιτούτο.
Οι επιδόσεις των αμερικανικών βιομηχανιών όπλων
Οι μεγαλύτερες βιομηχανίες όπλων στον κόσμο, οι αμερικανικές, σημείωσαν αύξηση των πωλήσεών τους (+2,5%) το 2023 και συνεχίζουν πάντα να καταγράφουν χονδρικά τα μισά έσοδα από τις πωλήσεις σε διεθνές επίπεδο, με 41 εταιρείες των ΗΠΑ να συγκαταλέγονται στις 100 μεγαλύτερες στην υφήλιο.
Η Lockheed Martin (–1,6%) και η RTX (σ.σ. η πρώην Raytheon Technologies, –1,3%), οι δυο μεγαλύτερες κατασκευάστριες εξοπλισμών στον κόσμο, κατέγραψαν αντιθέτως μειώσεις τζίρων.
Όπως εξήγησε ο Ναν Τιαν «εξαρτώνται συχνά από περίπλοκες και πολυεπίπεδες αλυσίδες εφοδιασμού, κάτι που τις καθιστά ευάλωτες σε προκλήσεις που επέμειναν το 2023 όσον αφορά τις εφοδιαστικές αλυσίδες».
Η εικόνα στις ευρωπαϊκές βιομηχανίες
Η Ευρώπη, με 27 ομίλους, δεν κατέγραψε αύξηση πωλήσεων παρά μόλις 0,2% την περασμένη χρονιά, κάτι όμως που κρύβει διπλή πραγματικότητα. Ευρωπαϊκές βιομηχανίες, που κατασκευάζουν περίπλοκα εξοπλιστικά συστήματα, εργάζονταν ακόμη για να εκπληρώσουν συμβάσεις της προηγούμενης χρονιάς, κάτι που δεν αντανακλά τις μαζικές παραγγελίες που έλαβαν στο μεταξύ.
Άλλοι όμιλοι αντιθέτως είδαν «τον τζίρο τους να αυξάνεται πολύ, λόγω της ζήτησης που συνδέεται με τον πόλεμο στην Ουκρανία», ειδικά πυρομαχικών για το πυροβολικό, συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας και χερσαίων συστημάτων, πάντα σύμφωνα με το SIPRI.
Εκτοξεύθηκε ο τζίρος ρωσικών ομίλων
Τα μεγέθη που αφορούν τη Ρωσία, μολονότι ατελή, μοιάζουν να αντανακλούν την κατάσταση σε μια χώρα με πλέον πολεμική οικονομία.
Οι πωλήσεις των δύο ρωσικών ομίλων που συμπεριλαμβάνονται στην κατάταξη κατέγραψαν πελώρια αύξηση τζίρου (+40%), κυρίως λόγω της αύξησης των πωλήσεων της δημόσιας επιχείρησης Rostec, σύμφωνα με το SIPRI.
Οι βιομηχανίες στην Εγγύς Ανατολή (+18%) είδαν τις πωλήσεις να αυξάνονται λόγω του πολέμου στην Ουκρανία και τους πρώτους μήνες των στρατιωτικών επιχειρήσεων του Ισραήλ εναντίον της Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας μετά την 7η Οκτωβρίου 2023.
Τρεις κατασκευάστριες του Ισραήλ που συμπεριλαμβάνονται στην κατάταξη κατέγραψαν έτσι τζίρο-ρεκόρ 13,6 δισ. δολαρίων (+15%) ενώ τρεις βιομηχανίες με έδρα την Τουρκία, ιδίως η κατασκευάστρια drones Baykar, είδαν τις πωλήσεις τους να αυξάνονται αλματωδώς (+24%), εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία και της βούλησης της Άγκυρας να δαπανήσει περισσότερα για στρατιωτικούς εξοπλισμούς.
Η γενική τάση προς επανεξοπλισμό στην Ασία εκδηλώνεται ειδικά στην αύξηση των πωλήσεων τεσσάρων κατασκευαστριών της Νότιας Κορέας (+39%) και πέντε της Ιαπωνίας (+35%), ενώ αντίθετα στην Κίνα εννιά μεγάλες βιομηχανίες κάνουν μάλλον σημειωτόν (+0,7%), καθώς η οικονομία βρίσκεται «στο ρελαντί».
