Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας σε εμπιστευτική έκθεση που εστάλη στα κράτη μέλη του Οργανισμού, υποστηρίζει πως “μέρος του εμπλουτισμένου ουρανίου σε ποσοστό έως 60%, κοντά σε βαθμίδα για την κατασκευή όπλων, έχει αποθηκευτεί σε υπόγειο χώρο του ιρανικού πυρηνικού εργοστασίου στο Ισφαχάν”.
Είναι η πρώτη φορά που ο ΔΟΑΕ αναφέρει τοποθεσία που έχει αποθηκευτεί ουράνιο εμπλουτισμένο σε ποσοστό έως και 60%, ποσοστό καθαρότητας που βρίσκεται κοντά στο 90%, το οποίο θεωρείται το ιδανικό επίπεδο καθαρότητας σε ισότοπο Ουρανίου-235 (U-235) για την κατασκευή πυρηνικών όπλων.
Η εγκατάσταση φαίνεται άθικτη
Η είσοδος στο συγκρότημα της σήραγγας χτυπήθηκε σε αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ και του Ισραήλ τον Ιούνιο, αλλά η εγκατάσταση φαίνεται σε μεγάλο βαθμό άθικτη, τόνισαν διπλωμάτες.
Στην έκθεση ο Οργανισμός καλεί το Ιράν να του επιτρέψει να επιθεωρήσει όλες τις πυρηνικές του εγκαταστάσεις.
Η έκθεση, που περιήλθε σε γνώση του Reuters και του Γαλλικού Πρακτορείου, στάλθηκε στα μέλη του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας ενόψει μιας τριμηνιαίας συνεδρίασης την επόμενη εβδομάδα του διοικητικού συμβουλίου των 35 χωρών, εν μέσω των συνομιλιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, των οποίων ο τελευταίος γύρος ολοκληρώθηκε χθες Πέμπτη χωρίς καμία πρόοδο.
Συζητήσεις τεχνικού χαρακτήρα στη Βιέννη
Σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο, στην έκθεση του ΔΟΑΕ υπογραμμίζεται πως «οι συζητήσεις τεχνικού χαρακτήρα θα πραγματοποιηθούν στη Βιέννη κατά τη διάρκεια της εβδομάδας που ξεκινά στις 2 Μαρτίου 2026», και επιβεβαιώνεται ότι ο επικεφαλής του ΔΟΑΕ Ραφαέλ Γκρόσι συμμετείχε στις ιρανοαμερικανικές συνομιλίες της 17ης και 26ης Φεβρουαρίου.
Ο ΔΟΑΕ κάλεσε παράλληλα το Ιράν να συνεργαστεί «εποικοδομητικά» απαντώντας «με άκρως επείγοντα χαρακτήρα» στο αίτημα του Οργανισμού να επιθεωρήσει όλες τις πυρηνικές του εγκαταστάσεις.
Όπως και οι προηγούμενες εκθέσεις του ΔΟΑΕ, αυτή θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από την Ουάσινγκτον για να υποστηρίξει το επιχείρημά της ότι η Τεχεράνη δεν είναι διαφανής σχετικά με τις πυρηνικές της δραστηριότητες.
Τις τελευταίες εβδομάδες Ουάσινγκτον και Τεχεράνη διεξάγουν γύρους συνομιλιών, εν μέσω μιας μαζικής στρατιωτικής ανάπτυξης των ΗΠΑ στην περιοχή του Κόλπου, με επαναλαμβανόμενες απειλές του Τραμπ για ανάληψη στρατιωτικής δράσης κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας αν δεν υπάρξει συμφωνία για το πυρηνικό της πρόγραμμα, με το ερώτημα να παραμένει αναπάντητο αν υπάρχει προοίμιο συμφωνίας ή πολέμου μεταξύ των δύο χωρών.
ΗΠΑ -Ισραήλ βομβάρδισαν ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ βομβάρδισαν ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις τον περασμένο Ιούνιο και το Ιράν έκτοτε αρνείται να δείξει τι συνέβη με το απόθεμά του σε ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού ή να επιτρέψει σε επιθεωρητές του ΔΟΑΕ την πρόσβαση σε εγκαταστάσεις όπου γινόταν εμπλουτισμός.
«Ενώ ο Οργανισμός αναγνώρισε ότι οι στρατιωτικές επιθέσεις στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν δημιούργησαν μια άνευ προηγουμένου κατάσταση, είναι κρίσιμο ο ΔΟΑΕ να διεξάγει δραστηριότητες ελέγχου στο Ιράν χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση», αναφέρει η έκθεση σύμφωνα με το Reuters.
Ο ΔΟΑΕ εκτιμά ότι το Ιράν είχε 440,9 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου έως και 60% πριν από τις επιθέσεις του Ισραήλ και των ΗΠΑ του περασμένου έτους, αρκετό εάν εμπλουτιστεί περαιτέρω για την κατασκευή 10 πυρηνικών όπλων, σύμφωνα με το μέτρο σύγκρισης του ΔΟΑΕ.
Ο Οργανισμός και οι δυτικές δυνάμεις πιστεύουν ότι το μεγαλύτερο μέρος αυτού παραμένει άθικτο. Η Ουάσινγκτον θέλει η Τεχεράνη να το παραδώσει.
Νέες λεπτομέρειες στην έκθεση
Η έκθεση παρείχε νέες λεπτομέρειες σχετικά με τη δραστηριότητα στο Ισφαχάν, όπου διπλωμάτες έχουν δηλώσει ότι μεγάλο μέρος του ουρανίου που έχει εμπλουτιστεί στο υψηλότερο ποσοστό έχει αποθηκευτεί σε ένα συγκρότημα σηράγγων που φαίνεται να απέτρεψε την καταστροφή του τον περασμένο Ιούνιο.
Για πρώτη φορά, η έκθεση επιβεβαίωσε ότι υλικό εμπλουτισμένο έως και 20% και 60% είχε αποθηκευτεί εκεί.
Βάσει δορυφορικών εικόνων, ο ΔΟΑΕ αναφέρει στην έκθεση ότι έχει παρατηρήσει «τακτική δραστηριότητα οχημάτων γύρω από την είσοδο του συγκροτήματος σηράγγων στο Ισφαχάν, στην οποία (ουράνιο) εμπλουτισμένο έως και 20% και 60% U-235… έχει αποθηκευτεί».
Σοβαρές ζημιές σε τρεις εγκαταστάσεις
Οι επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ πιστεύεται ότι κατέστρεψαν ή προκάλεσαν σοβαρές ζημιές στις τρεις εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου που ήταν γνωστό ότι λειτουργούσαν εκείνη την εποχή.
Λίγο πριν το Ισραήλ εξαπολύσει την επίθεσή του, το Ιράν δήλωσε ότι άρχισε να κατασκευάζει ένα τέταρτο εργοστάσιο εμπλουτισμού στο Ισφαχάν, αν και ο ΔΟΑΕ δεν γνωρίζει ακόμη την ακριβή τοποθεσία του ή αν λειτουργεί, τονίζει η έκθεση. «Είναι θέμα αυξανόμενης ανησυχίας το γεγονός ότι το Ιράν δεν έχει παράσχει ποτέ στον Οργανισμό πρόσβαση στην τέταρτη αυτή εγκατάσταση εμπλουτισμού από τότε που τη δήλωσε για πρώτη φορά η Τεχεράνη τον Ιούνιο του περασμένου έτους», σημειώνεται.
