Σε τεντωμένο σχοινί βρίσκεται ο πόλεμος που εξελίσσεται στην Ουκρανία από τον Φεβρουάριο του 2022 και οδεύει, πλέον, προς τον τρίτο χρόνο του.
Από τη μια, η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στις Ηνωμένες Πολιτείες και όσα ο ίδιος έχει εξαγγείλει, δημιουργούν προσδοκίες για το τέλος της σύρραξης που έχει στοιχίσει πολλαπλά σε όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές, ωστόσο από την άλλη, τα «χτυπήματα» του Κιέβου σε ρωσικά εδάφη με δυτικούς πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς και η «απάντηση» της Ρωσίας με νέους υπερηχητικούς πυραύλους, τους οποίους, μάλιστα, έχει πρόθεση να αυξήσει, έχουν δημιουργήσει μια νέα πραγματικότητα στο μέτωπο και προκαλούν ανησυχίες για άνευ προηγουμένου κλιμάκωση.
Τη δεδομένη στιγμή, ο Ζελένσκι, ο Πούτιν και ο υπόλοιπος κόσμος τηρούν στάση αναμονής μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου, όταν θα αναλάβει επίσημα τα καθήκοντά του στον Λευκό Οίκο ο Τραμπ, ώστε να ρίξει επίσημα στο τραπέζι τα χαρτιά του και να παρουσιάσει τις προθέσεις του.
Ο πόλεμος μπορεί να τελειώσει την επόμενη χρονιά, λέει ο Ζελένσκι
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε το Σάββατο πως θεωρεί ότι είναι πιθανός ο τερματισμός της ρωσικής εισβολής την επόμενη χρονιά.
«Πότε θα τελειώσει ο πόλεμος; Όταν η Ρωσία θελήσει να τελειώσει ο πόλεμος. Όταν οι ΗΠΑ υιοθετήσουν σκληρότερη στάση. Όταν οι χώρες του νότου σταθούν στο πλευρό της Ουκρανίας και υποστηρίξουν τον τερματισμό του πολέμου», είπε ο Ζελένσκι σε συζήτηση με ξένους ανταποκριτές στο Κίεβο κατά την τρίτη διεθνή διάσκεψη για την επισιτιστική ασφάλεια, με την επωνυμία «Σιτηρά από την Ουκρανία».
Ο Ζελένσκι εξέφρασε την πεποίθηση πως όταν υπάρξουν αυτές οι προϋποθέσεις, οι αποφάσεις θα δρομολογηθούν αργά ή γρήγορα. «Δεν θα είναι εύκολος αυτός ο δρόμος, αλλά είμαι πεπεισμένος πως έχουμε όλες τις δυνατότητες να τα καταφέρουμε την επόμενη χρονιά», είπε ο πρόεδρος της Ουκρανίας, όπως μεταδίδει το πρακτορείο ειδήσεων Ukrinform.
«Είμαστε ανοικτοί σε προτάσεις ηγετών από αφρικανικά, ασιατικά και αραβικά κράτη», συνέχισε ο Ζελένσκι. «Θα ήθελα επίσης να ακούσω τις προτάσεις του νέου προέδρου των ΗΠΑ. Πιστεύω ότι θα τις μάθουμε τον Ιανουάριο και θα έχουμε ένα σχέδιο για τον τερματισμό αυτού του πολέμου», συμπλήρωσε.
Προσπαθούν να κρατηθούν οι Ουκρανοί στο Κουρσκ – Έχουν χάσει το 40% των εδαφών που κατέκτησαν
Η Ουκρανία έχει χάσει πάνω από το 40% του εδάφους που κατείχε στο Κουρσκ της Ρωσίας, μετά την αιφνιδιαστική εισβολή των στρατευμάτων της τον Αύγουστο, καθώς οι ρωσικές δυνάμεις έχουν εξαπολύσει κύματα αντεπιθέσεων, δήλωσε ανώτερη ουκρανική στρατιωτική πηγή στο Reuters.
Η πηγή, η οποία ανήκει στο Γενικό Επιτελείο της Ουκρανίας, τόνισε ότι η Ρωσία έχει αναπτύξει 59.000 στρατιώτες στην περιοχή του Κουρσκ από τότε που οι δυνάμεις του Κιέβου αναπτύχθηκαν και προχώρησαν γρήγορα, πιάνοντας τη Μόσχα απροετοίμαστη, περίπου 2,5 χρόνια μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της στην Ουκρανία.
«Στην καλύτερη περίπτωση, ελέγχαμε περίπου 1.376 τετραγωνικά χιλιόμετρα (531 τετραγωνικά μίλια), τώρα βέβαια η περιοχή αυτή είναι μικρότερη. Ο εχθρός αυξάνει τις αντεπιθέσεις του», δήλωσε η πηγή.
«Τώρα ελέγχουμε περίπου 800 τετραγωνικά χιλιόμετρα (309 τετραγωνικά μίλια). Θα κρατήσουμε αυτό το έδαφος για όσο χρονικό διάστημα είναι στρατιωτικά σκόπιμο».
Με την ώθηση στο Κουρσκ, το Κίεβο είχε ως στόχο να ανακόψει τις ρωσικές επιθέσεις στην ανατολική και βορειοανατολική Ουκρανία, να αναγκάσει τη Ρωσία να αποσύρει τις δυνάμεις που σταδιακά προωθούνται στα ανατολικά και να αποκτήσει ένα ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί σε τυχόν μελλοντικές ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.
Η νέα «πυραυλική πραγματικότητα» που διαμορφώνεται στο μέτωπο
Στο μεταξύ, η συμπλήρωση των 1.000 ημερών από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία έβαλε τη σύγκρουση σε νέα πλαίσια σε στρατιωτικό και πολιτικό επίπεδο.
Η αρχή έγινε από την άδεια των ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν οι Ουκρανοί τους πυραύλους ATACMS και μέσα στο έδαφος της Ρωσίας, μία άδεια που ζητούσαν επίμονα εδώ και πολλούς μήνες. Την ίδια άδεια έδωσε η Βρετανία για τους πυραύλους αέρος-εδάφους Storm Shadow.
Στα πρώτα πλήγματα από την Ουκρανία με δυτικά όπλα, η Ρωσία απάντησε με την χρήση του πειραματικού υπερηχητικού πυραύλου Oreshnik που μπορεί να φέρει και πυρηνική κεφαλή. Το πλήγμα προκάλεσε ανησυχία στην Ουκρανία κυρίως γιατί πρόκειται για όπλο που είναι πρακτικά αδύνατο να αναχαιτιστεί.
Παράλληλα η Μόσχα ανακοίνωσε την αλλαγή του πυρηνικού της δόγματος. Μία επίθεση κατά της Ρωσίας από μη πυρηνική χώρα με τη στήριξη πυρηνικής δύναμης θα λογίζεται πλέον από τη Ρωσία επίθεση από κοινού. Αυτό ανοίγει τον δρόμο να απαντηθεί και με πυρηνικά; Η απάντηση σε αυτό είναι κάτι που θα αποφασίσει η Μόσχα.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν σε διάγγελμά του την Πέμπτη έλεγε ότι ο πόλεμος έχει πάρει πλέον «στοιχεία ενός παγκόσμιου χαρακτήρα» και πρόσθεσε ότι η χώρα του θα εντείνει την παραγωγή του νέου υπερηχητικού βαλλιστικού πυραύλου, του Oreshnik, τον οποίο χαρακτήρισε ως «απαράμιλλο στον κόσμο».
Οι κινήσεις των δυτικών χωρών έστειλαν το μήνυμα στο Κίεβο -και όχι μόνο- ότι είναι έτοιμες να σταθούν στο πλευρό της Ουκρανίας. Αυτό εξέφρασε και ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών που δήλωσε ότι δεν θα πρέπει να υπάρχουν κόκκινες γραμμές.
Διπλωματική λύση στον ορίζοντα;
Ο χρόνος, σε κάθε περίπτωση, μετρά αντίστροφα για την ανάληψη καθηκόντων από τον Ντόναλντ Τραμπ, στις 20 Ιανουαρίου 2025. Είναι ο άνθρωπος που έχει δηλώσει (χωρίς, πάντως, να το επαναλαμβάνει εσχάτως) ότι μπορεί να δώσει λύση στον πόλεμο μέσα σε 24 ώρες, με τον εκλεγμένο αντιπρόεδρο Βανς να εξηγεί ότι αυτό θα σημαίνει συμβιβασμούς από την Ουκρανία, πιθανόν την παραχώρηση εδαφών σε Ντονμπάς και Κριμαία.
Είναι μια στάση διαφορετική από αυτή της κυβέρνησης Μπάιντεν που έχει ενισχύσει το Κίεβο με πολλά δισεκατομμύρια δολάρια σε οπλισμό.
Σε μια παράλληλη εξέλιξη, ο Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο να διορίσει τον Ρίτσαρντ Γκρένελ ως ειδικό απεσταλμένο για τον τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας.
Ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στη Γερμανία κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, με θητεία και στις μυστικές υπηρεσίες, αναμένεται να ρίξει το βάρος ακριβώς στον στόχο του τερματισμού του πολέμου. Με την προϋπόθεση, φυσικά ότι ο Τραμπ θα πάρει αυτή την απόφαση και ο Γκρένελ θα δεχτεί το δύσκολο αυτό έργο.
Σε τοποθετήσεις του το καλοκαίρι ο Γκρένελ είχε τάχθηκε υπέρ της δημιουργίας «αυτόνομων ζωνών» στην Ουκρανία ενώ ήταν κατά της ένταξης της Ουκρανίας στο NATO.
Εν τω μεταξύ, ο Τραμπ συναντήθηκε και με τον νέο Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, στη Φλόριντα, μια συνάντηση που θεωρείται από αναλυτές κομβικής σημασίας.
