Σύμφωνα με τα στοιχεία της Διεθνούς Ομοσπονδίας Εργαζομένων στις Μεταφορές, το 2025 συνολικά 6.223 ναυτικοί εγκαταλείφθηκαν σε 410 πλοία, καταγράφοντας νέο ιστορικό ρεκόρ!
Πρόκειται για το 6ο συνεχόμενο έτος κατά το οποίο αυξάνεται ο αριθμός των πλοίων με περιστατικά εγκατάλειψης και το 4ο διαδοχικό έτος κατά το οποίο σπάει το ρεκόρ στον συνολικό αριθμό των εγκαταλελειμμένων ναυτικών. Σε σύγκριση με το 2024, οι εγκαταλείψεις πλοίων αυξήθηκαν κατά 31%, ενώ οι εγκαταλείψεις ναυτικών κατά 32%, επιβεβαιώνοντας ότι το πρόβλημα όχι μόνο παραμένει, αλλά βαθαίνει.
Χαρακτηρίζεται το 2025, ως η χειρότερη χρονιά που έχει υπάρξει ποτέ για την εγκατάλειψη πληρωμάτων, το 2025, το συγκεκριμένο πρόβλημα να επηρεάζει σε παγκόσμιο επίπεδο.
Καθοριστικό ρόλο στη διόγκωση του φαινομένου διαδραματίζει ο λεγόμενος «σκιώδης στόλος», καθώς τόσο η ITF όσο και η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ILO) επισημαίνουν ότι πλοία με αδιαφανή ιδιοκτησιακά σχήματα, ανεπαρκή ασφάλιση και σημαίες ευκαιρίας εμπλέκονται όλο και συχνότερα σε περιπτώσεις εγκατάλειψης πληρωμάτων, αφήνοντας ναυτικούς απλήρωτους και εγκλωβισμένους για μήνες.
Τα πλοία με σημαίες ευκαιρίας (FOC) κατέχουν εξέχουσα θέση στις εγκαταλείψεις: 337 πλοία που εγκαταλείφθηκαν το 2025 – το 82% του συνόλου – ήταν πλοία με σημαίες FOC. Η ITF εκτιμά ότι περίπου το 30% του συνολικού παγκόσμιου εμπορικού στόλου, που αποτελείται από 100.000 πλοία, πλέει υπό σημαίες ευκαιρίας.
Η ITF διεξάγει εκστρατεία κατά των FOC για πάνω από 75 χρόνια και προειδοποιεί εδώ και καιρό για την απειλή που αποτελούν για τα δικαιώματα των ναυτικών και για τις παράνομες και αθέμιτες δραστηριότητες που επιτρέπει το σύστημα FOC. Αυτό έχει γίνει ευρύτερα κατανοητό τις τελευταίες εβδομάδες μέσω των επιχειρήσεων κατά των δεξαμενόπλοιων του σκιώδους στόλου που αλλάζουν σημαία.
Ιδιαίτερα βαριά εμφανίζεται η κατάσταση για τους Ινδούς ναυτικούς, οι οποίοι αναδεικνύονται ως η πλέον πληγείσα εθνικότητα, με περισσότερους από 1.000 ναυτικούς να έχουν εγκαταλειφθεί. Το στοιχείο αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα αν συνδυαστεί με τις πρώτες ενδείξεις για το 2026, όπου ο συνολικός αριθμός των εγκαταλελειμμένων ναυτικών ξεπερνά ήδη τις 6.000 περιπτώσεις, προδιαγράφοντας μια ακόμη πιο δυσοίωνη συνέχεια.
Το οικονομικό αποτύπωμα της κρίσης είναι εξίσου αποκαλυπτικό. Για το 2025, οι ναυτικοί είχαν να λαμβάνουν συνολικά 25,8 εκατ. δολάρια σε δεδουλευμένους μισθούς λόγω εγκατάλειψης πλοίων.
Από το ποσό αυτό, η ITF κατάφερε να ανακτήσει και να επιστρέψει στους ναυτικούς 16,5 εκατ. δολάρια, υπογραμμίζοντας τόσο το μέγεθος του προβλήματος όσο και τα όρια της διεθνούς προστασίας.
Τα στοιχεία της ITF αναμένεται να κατατεθούν στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO) ενόψει της συζήτησής τους στη φετινή συνεδρίαση της Νομικής Επιτροπής, σε μια συγκυρία όπου η διεθνής ναυτιλιακή κοινότητα καλείται να αντιμετωπίσει όχι μόνο περιβαλλοντικές και γεωπολιτικές προκλήσεις, αλλά και μια βαθιά ανθρωπιστική κρίση που εκτυλίσσεται σιωπηλά στα καταστρώματα των πλοίων.
Σκληρή πραγματικότητα για τους χιλιάδες ναυτικούς αποτυπώνουν τα αναλυτικά στοιχεία εγκαταλείψεων για το 2025, όπως προκύπτει από τον σχετικό πίνακα της ITF. Σύμφωνα με τα δεδομένα, τη δυσμενέστερη θέση κατέχουν οι Ινδοί ναυτικοί, με 1.125 εγκαταλείψεις, αριθμός που τους φέρνει μακράν στην πρώτη θέση παγκοσμίως. Ακολουθούν οι Φιλιππινέζοι με 539 εγκαταλελειμμένους, οι Σύροι με 309, οι Ινδονήσιοι με 274, οι Ουκρανοί με 248, οι Αζέροι με 203, οι Πακιστανοί με 179, οι Βενεζουελάνοι με 144, οι Αιγύπτιοι με 130 και οι Ρώσοι με 123 ναυτικούς. Οι αριθμοί αυτοί καταδεικνύουν ότι το φαινόμενο πλήττει κυρίως πληρώματα από χώρες με έντονη παρουσία στη διεθνή ναυτιλιακή αγορά εργασίας.
Η χειρότερη περιοχή για εγκατάλειψη πλοίων ήταν η Μέση Ανατολή, ακολουθούμενη από την Ευρώπη. Οι δύο χώρες όπου σημειώθηκαν οι περισσότερες εγκαταλείψεις πλοίων – οι χώρες με τον μεγαλύτερο αριθμό πλοίων στα οποία σημειώθηκαν εγκαταλείψεις – οι οποίες έχουν σημαντικά υψηλότερες εγκαταλείψεις από οποιαδήποτε άλλη χώρα, ήταν η Τουρκία (61) και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (54).Συνολικά 4.595 ναυτικοί ζήτησαν βοήθεια από την ITF το 2025 – σημειώνοντας ότι δεν ζητούν βοήθεια όλοι οι εγκαταλελειμμένοι ναυτικοί και ότι δεν αφορούν όλες οι αιτήσεις για βοήθεια την εγκατάλειψη.
Η ITF παρακολουθεί τον συνολικό αριθμό των εγκαταλελειμμένων ναυτικών από το 2022 – κάθε χρόνο από τότε, ο αριθμός αυτός έχει αυξηθεί.
Με σαφές μήνυμα προς τη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα, ο Γενικός Γραμματέας της Διεθνούς Ομοσπονδία Εργαζομένων στις Μεταφορές (ITF), Stephen Cotton, επανέφερε στο προσκήνιο το ανθρώπινο κόστος της εγκατάλειψης ναυτικών, κάνοντας λόγο για μια «ντροπιαστική πρακτική» που εξακολουθεί να πλήττει χιλιάδες εργαζομένους στη θάλασσα. «Πόσοι ακόμα ναυτικοί πρέπει να υποστούν την ταλαιπωρία της εγκατάλειψης πριν δούμε τις αλλαγές που γνωρίζουμε ότι είναι απαραίτητες για να τερματιστεί αυτή η ντροπιαστική πρακτική;» διερωτήθηκε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι το 2025 αποτέλεσε, για ακόμη μία φορά, τη χειρότερη χρονιά που έχει καταγραφεί σε ό,τι αφορά την εγκατάλειψη πληρωμάτων. Όπως τόνισε, πίσω από τους αριθμούς βρίσκονται άνθρωποι:
«Δεν πρόκειται μόνο για στατιστικά στοιχεία. Πρόκειται για εργαζόμενους που κρατούν την παγκόσμια οικονομία σε λειτουργία και οι οποίοι αναγκάζονται να βιώνουν απολύτως απελπιστικές καταστάσεις, μακριά από τα σπίτια τους και συχνά χωρίς καμία σαφή προοπτική λύσης».Ο επικεφαλής της ITF επανέλαβε ότι οι λύσεις είναι γνωστές και εφικτές, εφόσον υπάρξει ουσιαστική λογοδοσία στον κλάδο. «Η αντιμετώπιση της εγκατάλειψης περνά μέσα από την υπευθυνότητα της ναυτιλιακής βιομηχανίας και τη διασφάλιση ότι οι πλοιοκτήτες δεν μπορούν να αποφεύγουν τις ευθύνες τους», σημείωσε, προσθέτοντας ότι ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) θα πρέπει να αποκτήσει ενισχυμένες αρμοδιότητες, ώστε να διαδραματίσει πιο ενεργό και συντονιστικό ρόλο στην εξάλειψη του φαινομένου.
