Ακολουθώντας τα βήματα πολλών ιδρυμάτων σε ολόκληρη την Ευρώπη, το Συμβούλιο Έρευνας της Νορβηγίας εγκαινίασε από Τετάρτη ένα ταμείο ύψους 100 εκατ. κορωνών για να διευκολύνει την πρόσληψη ερευνητών από άλλες χώρες.
Η πρωτοβουλία είναι ανοικτή σε ερευνητές από όλο τον κόσμο, αλλά επεκτάθηκε και επιταχύνθηκε μετά την ανακοίνωση σημαντικών περικοπών από τη διοίκηση Τραμπ τον περασμένο μήνα.
Η ανακοίνωση της Νορβηγίας έρχεται πριν από την επίσκεψη στον Λευκό Οίκο του νορβηγού πρωθυπουργού Γιόνας Γκαρ Στόρε και του υπουργού Οικονομικών του, του πρώην γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ. Τα θέματα της ατζέντας αναμένεται να περιλαμβάνουν την ασφάλεια, την άμυνα, την Ουκρανία, τους δασμούς και το εμπόριο.
Η υπουργός Έρευνας και Ανώτατης Εκπαίδευσης της σκανδιναβικής χώρας, Sigrun Aasland, δήλωσε:
«Είναι σημαντικό για τη Νορβηγία να είναι προληπτική σε μια απαιτητική κατάσταση για την ακαδημαϊκή ελευθερία. Μπορούμε να κάνουμε τη διαφορά για τους εξαιρετικούς ερευνητές και τη σημαντική γνώση και θέλουμε να το κάνουμε αυτό το συντομότερο δυνατό».
«Η ακαδημαϊκή ελευθερία βρίσκεται υπό πίεση στις ΗΠΑ και η κατάσταση είναι απρόβλεπτη για πολλούς ερευνητές σε αυτό που υπήρξε το κορυφαίο έθνος γνώσης στον κόσμο για πολλές δεκαετίες».
Το ερευνητικό συμβούλιο δήλωσε ότι θα δημοσιεύσει πρόσκληση υποβολής προτάσεων τον επόμενο μήνα, μεταξύ άλλων στους τομείς του κλίματος, της υγείας, της ενέργειας και της τεχνητής νοημοσύνης.
Το πρόγραμμα σχεδιάζεται να πραγματοποιηθεί σε διάστημα πολλών ετών, με 100 εκατ. κορώνες να έχουν προβλεφθεί για το 2026.
Η Mari Sundli Tveit, διευθύνουσα σύμβουλος του ερευνητικού συμβουλίου, δήλωσε στο ραδιοτηλεοπτικό δίκτυο NRK:
«Αυτό είναι ιδιαίτερα σχετικό με την κατάσταση στις ΗΠΑ. Η ακαδημαϊκή ελευθερία βρίσκεται υπό πίεση και η χρηματοδότηση περικόπτεται».
Άλλες χώρες που έχουν λάβει παρόμοια μέτρα είναι η Γαλλία, όπου σχεδόν 300 ακαδημαϊκοί υπέβαλαν αίτηση στο Πανεπιστήμιο Aix-Marseille αφού προσφέρθηκε να δεχθεί ερευνητές με έδρα τις ΗΠΑ, ενώ ο πρώην πρόεδρος της Γαλλίας Φρανσουά Ολάντ ζήτησε τη δημιουργία καθεστώτος «επιστημονικού πρόσφυγα» για τους ακαδημαϊκούς που βρίσκονται σε κίνδυνο.
Το βελγικό πανεπιστήμιο Vrije Universiteit Brussel έχει επίσης ανοίξει νέες θέσεις μεταδιδακτορικών που απευθύνονται σε Αμερικανούς, ενώ οι Κάτω Χώρες δήλωσαν ότι σχεδιάζουν να εγκαινιάσουν ένα ταμείο για την προσέλκυση ερευνητών εκεί.
