Στη μεγαλύτερη επίδειξη αντίστασης μέχρι σήμερα κατά του ακραίου φιλελεύθερου νέου προέδρου της Αργεντινής Χαβιέρ Μιλέι, δεκάδες χιλιάδες πολίτες διαδήλωσαν την Τετάρτη στη χώρα εναντίον των μεταρρυθμίσεων, των ιδιωτικοποιήσεων και της πολιτικής λιτότητας που φέρνει η θητεία του.
Ο Μιλέι, που αποκαλεί τον εαυτό του «ο βασιλιά της ζούγκλας» και κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας κουβαλούσε μαζί του ένα αλυσοπρίονο έφερε τα πάνω κάτω στην πολιτική σκηνή της Αργεντινής σε μια ευαίσθητη στιγμή για τη χώρα της Λατινικής Αμερικής.
Η κινητοποίηση ήταν πρωτοφανής και ήρθε μόλις ενάμιση μήνα αφού ο Μιλέι ανέλαβε την εξουσία. Ποτέ άλλοτε στη σύγχρονη ιστορία της Αργεντινής δεν έχει προκηρυχθεί μαζική απεργία λιγότερο από επτά εβδομάδες μετά τη νέα προεδρία.
Ωστόσο, το μεγαλύτερο εργατικό σωματείο της Αργεντινής εκτιμά ότι οι διαδηλώσεις αντικατοπτρίζουν την επείγουσα ανάγκη που νιώθουν οι πολίτες καθώς ο Μιλέι σχεδιάζει να εφαρμόσει ριζικές οικονομικές και πολιτικές μεταρρυθμίσεις που χαρακτηρίζει «θεραπεία του σοκ».
Έτσι, χιλιάδες διαδηλωτές κατέκλυσαν την πλατεία μπροστά από το κοινοβούλιο της Αργεντινής, στο Μπουένος Άιρες, καταγγέλλοντας τα σχέδια του Μιλέι. Η συγκέντρωση στο Μπουένος Άιρες οργανώθηκε από την συνομοσπονδία συνδικάτων CGT (προσκείμενη στον λεγόμενο περονισμό, στην κεντροαριστερή απελθούσα κυβέρνηση), πολλές ακόμη συνδικαλιστικές οργανώσεις, κοινωνικούς φορείς, τη ριζοσπαστική αριστερά κά.
Κάποιοι κρατούσαν κατσαρόλες αλλά λκαι πανό και πλακάτ που χαρακτήριζαν τον Μιλέι ως «προδότη». Σε άλλα αναγραφόταν συνθήμετα όπως «Η πατρίδα δεν πωλείται», «Εδώ δεν υπάρχουν κάστες», «Το να τρως δεν είναι προνόμιο».
Σύμφωνα με τον αρχηγό της αστυνομίας του Μπουένος Άιρες, Ντιέγο Κράβετς, 80.000 άνθρωποι συμμετείχαν στη συγκέντρωση μπροστά στο κοινοβούλιο. Εκπρόσωπος της CGT, ωστόσο, είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο πως μόνο στην πρωτεύουσα διαδήλωσαν μισό εκατομμύριο πολίτες.
Και στις επαρχίες, στην Κόρδομπα, στην Κοριέντες, στη Ροσάριο και στην Τουκουμάν, μεταξύ άλλων, μέσα ενημέρωσης έκαναν λόγο για διαδηλώσεις με τη συμμετοχή χιλιάδων ανθρώπων.
«Πληγή» ο πληθωρισμός
Η Αργεντινή αντιμετώπιζε ήδη τριψήφιο πληθωρισμό όταν ο Μιλέι ανέλαβε τα καθήκοντά του στις 10 Δεκεμβρίου. Εκλέχτηκε με την δέσμευση ότι θα διορθώσει την οικονομία της χώρας και ανέλαβε άμεσα δράση για να εφαρμόσει τα μέτρα λιτότητας που, όπως είπε, είναι απαραίτητα για να τακτοποιήσει τα οικονομικά της Αργεντινής.
Στην ορκωμοσία του, προειδοποίησε ότι η κατάσταση της Αργεντινής θα βελτιωθεί αλλά πρώτα πρέπει να επιδεινωθεί. Και είχε δίκιο. Ένα από τα πρώτα μέτρα που εφάρμοσε ήταν η υποτίμηση του πέσο Αργεντινής κατά 54%, γεγονός που επιτάχυνε τους ήδη υψηλούς ρυθμούς πληθωρισμού.
Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής και Απογραφών (INDEC), η Αργεντινή έκλεισε το 2023 με πληθωρισμό 211,4%, ξεπερνώντας ακόμη και τη Βενεζουέλα.
Τα μέτρα του Μιλέι
Ο Μιλέι συνδύασε το μέτρο υποτίμησης του εθνικού νομίσματος εφαρμόζοντας άμεσα περικοπές στις κρατικές δαπάνες, συμπεριλαμβανομένων των επιδοτήσεων των καταναλωτών. Με προεδρικό διάταγμα που εξέδωσε τον Δεκέμβριο άλλαζαν ή ανατρέπονταν δεκάδες νόμοι και άνοιγε ο δρόμος για την ιδιωτικοποίηση των κρατικών εταιρειών. Σε άλλο διάταγμα καταργούσε 5.000 θέσεις εργασίας στο δημόσιο.
Κι όμως αναμένονται και άλλες αλλαγές. Η απεργία της Τετάρτης ήρθε καθώς η κυβέρνηση πιέζει να περάσει το γιγαντιαίο πακέτο μεταρρυθμίσεων με εφαρμοστικό νόμο.Όμως ο συσχετισμός ισχύος στο κοινοβούλιο, η παράταξη του Μιλέι, το κόμμα La Libertad Avanza («Η ελευθερία προχωρά»), δεν είναι παρά τρίτη δύναμη, γεγονός που την αναγκάζει να αναζητήσει συμβιβασμούς.
Το νομοσχέδιο περιείχε αρχικά 664 άρθρα και επεδίωκε να επαναπροσδιορίσει τις εκλογές της χώρας, να αναδιαρθρώσει την κάτω αίθουσα του κοινοβουλίου και να θεσπίσει σκληρούς νέους περιορισμούς για τις διαμαρτυρίες, μεταξύ άλλων με ποινές φυλάκισης έως και έξι ετών.
Στις διαπραγματεύσεις με την αντιπολίτευση τις τελευταίες ημέρες, προσφέρθηκε να αποσύρει 141 από τις 664 αρχικές διατάξεις. Οι ιδιωτικοποιήσεις (αφορούν σε πρώτη φάση 41 δημόσιες επιχειρήσεις), τα συνταξιοδοτικά προγράμματα, η εκχώρηση ευρύτερων εξουσιών στην κεντρική κυβέρνηση εξαιτίας της «κατάστασης εκτάκτου ανάγκης της οικονομίας», η κατανομή πόρων στις επαρχίες παραμένουν τα βασικά σημεία τριβής. Εάν εγκριθεί, θα εκχωρήσει ευρείες νομοθετικές εξουσίες στον Μιλέι για μια περίοδο «έκτακτης ανάγκης» ενός έτους.
Σχολιάζοντας την απεργία της Τετάρτης, ο Μιλέι την χαρακτήρισε απόδειξη οπισθοδρομικής σκέψης. «Υπάρχουν δύο χώρες», δήλωσε στα ΜΜΕ. «Κάποιοι θέλουν να μείνουν πίσω, στο παρελθόν, στην παρακμή».
