Τα ξημερώματα της 1ης Σεπτεμβρίου 1939 οι Πολωνοί ξυπνούσαν έντρομοι καθώς τα αεροπλάνα της χιτλερικής Luftwaffe βομβάρδιζαν πόλεις και χωριά. Οι Ναζί είχαν είχαν εισβάλει στην Πολωνία, ξεκινώντας τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ακριβώς 85 χρόνια μετά, η Πολωνική κυβέρνηση επιμένει: Η Γερμανία δεν έχει ακόμη καταβάλει τις αποζημιώσεις για τα εγκλήματα που διέπραξαν οι Ναζί στη χώρα κατά τη διάρκεια της κατοχής. Ούτε λίγο ούτε πολύ, η Βαρσοβία διεκδικεί από το Βερολίνο ως αποζημιώσεις 1,3 τρισεκατομμύρια ευρώ.
Η γερμανική κυβέρνηση ήλπιζε ότι μετά την αποχώρηση του εθνο-συντηρητικού Κόμματος Νόμου και Δικαιοσύνης (PiS) από την εξουσία στη Βαρσοβία, η νέα κυβέρνηση του Ντόναλντ Τουσκ θα σταματούσε να διεκδικεί τις αποζημιώσεις. Αλλά και η νέα ηγεσία της Πολωνίας δεν φαίνεται διατεθειμένη να υποχωρήσει.
«Δεν φτάνει η συγνώμη»
Ο πρόεδρος της χώρας Αντρέι Ντούντα, μιλώντας στη διάρκεια επιμνημόσυνης τελετής για τα θύματα των Ναζί, είπε ότι οι εκπρόσωποι της Γερμανίας «ζήτησαν συγχώρεση και προσκύνησαν μπροστά στα θύματα του γερμανικού ολοκληρωτισμού και των ναζιστικών δολοφονιών στην Πολωνία. Αλλά η συγνώμη και η αναγνώριση της ενοχής είναι ένα πράγμα, οι αποζημιώσεις είναι άλλο. Και αυτό το θέμα δεν έχει λυθεί ακόμα. Και δεν επιλύθηκε ποτέ».
Ο νέος πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ είχε συζητήσει στο παρελθόν το θέμα των «Αποζημιώσεων του Παγκόσμιου Πολέμου». Τον περασμένο Ιούλιο μάλιστα, μετά από γερμανο-πολωνικές διαβουλεύσεις στη Βαρσοβία, ο Τουσκ είπε ότι δεν υπήρξαν χειρονομίες «που θα ικανοποιούσαν τους Πολωνούς. Κανένα χρηματικό ποσό δεν μπορεί να αναπληρώσει όλα όσα συνέβησαν κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο».
«Έκπληξη» στο Βερολίνο
Τα λόγια του Τουσκ εξέπληξαν μάλιστα πολλούς στο Βερολίνο. Όταν ο πρώην πρόεδρος του Συμβουλίου της ΕΕ, Ντόναλντ Τουσκ ανέλαβε τα ηνία της διακυβέρνησης της Πολωνίας τον Δεκέμβριο του 2023, πολλοί Γερμανοί διπλωμάτες και πολιτικοί υπέθεσαν η Βαρσοβία δεν θα ασκούσε πλέον πίεση για το θέμα, καθώς ήταν φιλικά προσκείμενος προς τη Γερμανία.
«Αλλά πλέον γίνεται όλο και πιο εμφανές ότι υπήρχαν αυταπάτες στο Βερολίνο για τον Τουσκ», όπως γράφει η Die Welt.
Οι προηγούμενες κυβερνήσεις του εθνικού συντηρητικού Κόμματος Νόμου και Δικαιοσύνης είχαν ζητήσει από την Γερμανική κυβέρνηση το ισοδύναμο περίπου 1,3 τρισεκατομμυρίων ευρώ ως αποζημιώσεις. Βασίστηκαν στην έκθεση κοινοβουλευτικής επιτροπής που συστάθηκε υπό τον πολιτικό και δικηγόρο του PiS , Αρκάντιους Μούλαρτσικ. Μια τρίτομη έκθεση που απαριθμεί τα Ναζιστικά εγκλήματα στην Πολωνία, τις ανθρώπινες και υλικές καταστροφές.
Αν και ο Τουσκ δεν κάνει πλέον αναφορά σε αυτή την έκθεση, γνωρίζει ότι η πλειοψηφία των ψηφοφόρων του υποστηρίζει επίσης κάποια μορφή αποζημιώσεων από τη Γερμανία. Το Βερολίνο και η Βαρσοβία διαπραγματεύονται επί του παρόντος αποζημιώσεις για τους επιζώντες από στρατόπεδα συγκέντρωσης, Αυτό αφορά σήμερα περίπου 40.000 άτομα στην Πολωνία.
