Το Γενικό Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έκρινε την Τετάρτη ότι η άρνηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να αποκαλύψει τα γραπτά μηνύματα που αντάλλαξαν η πρόεδρός της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο διευθύνων σύμβουλος της Pfizer Άμπερτ Μπουρλά για το 3ο συμβόλαιο της ΕΕ με τη φαρμακοβιομηχανία για το εμβόλιο κατά του Covid δεν ήταν δικαιολογημένη.
Το δικαστήριο αποφαίνεται ότι η Επιτροπή παραβίασε τους κανόνες διαφάνειας για τα μηνύματα WhatsApp της φον ντερ Λάιεν με τον κ. Μπουρλά και τονίζει στην απόφαση πως η Κομισιόν κακώς απέρριψε το αίτημα ενός δημοσιογράφου να αποκτήσει πρόσβαση στα μηνύματα αυτά.
Στην πολυαναμενόμενη απόφαση το Γενικό Δικαστήριο της ΕΕ στο Λουξεμβούργο αποφάσισε ότι η Επιτροπή «δεν έδωσε μια εύλογη εξήγηση για να δικαιολογήσει» την απόρριψη του αιτήματος δημοσιογράφου για πρόσβαση στα μηνύματα.
Η υπόθεση απορρέει από μια καταγγελία του 2023 που κατέθεσε η εφημερίδα The New York Times μετά την άρνηση της Επιτροπής να δώσει στη δημοσιότητα τα μηνύματα κειμένου που ανταλλάχθηκαν μεταξύ της προέδρου της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και του διευθύνοντος συμβούλου της Pfizer Άλμπερτ Μπούρλα το 2021, για το τρίτο συμβόλαιο της ΕΕ με τη φαρμακοβιομηχανία.
Η διαμάχη σχετικά με τα μηνύματα – που φέρεται να συνδέονται με τις διαπραγματεύσεις για την οριστικοποίηση μιας συμφωνίας ύψους 35 δισεκατομμυρίων ευρώ για τα εμβόλια – προκάλεσε κατηγορίες για μυστική ατζέντα και θεσμική αδιαφάνεια στα υψηλότερα επίπεδα του εκτελεστικού οργάνου της ΕΕ.
Η απόφαση, η οποία είναι πιθανό να προσελκύσει σημαντικές πολιτικές αντιδράσεις, ενισχύει τις αυξανόμενες ανησυχίες γύρω από το άκρως συγκεντρωτικό στυλ ηγεσίας της φον ντερ Λάιεν. Σε ανακοίνωσή του, το δικαστήριο ανέφερε ότι οι New York Times «κατάφεραν να καταρρίψουν το τεκμήριο» ότι τα ίδια τα κείμενα δεν αρχειοθετήθηκαν ούτε φυλάχθηκαν, το οποίο είχε προβάλει η Επιτροπή για να δικαιολογήσει εν μέρει την άρνησή της να παραδώσει τα κείμενα.
Ο κανονισμός της ΕΕ σχετικά με την πρόσβαση στα έγγραφα, που βρίσκεται στο επίκεντρο της δικαστικής υπόθεσης, απαιτεί από την Επιτροπή να προσφέρει «αξιόπιστες εξηγήσεις που επιτρέπουν στο κοινό και στο Δικαστήριο να κατανοήσουν γιατί τα έγγραφα αυτά δεν μπορούν να βρεθούν», συνέχισε το δικαστήριο.
Η Επιτροπή απέτυχε επίσης να αποδείξει εύλογα ότι τα κείμενα «δεν περιείχαν σημαντικές πληροφορίες» – όπως αυτές που αφορούσαν διαπραγματεύσεις για επικερδείς συμβάσεις εμβολίων. Εάν πράγματι περιείχαν «σημαντικές πληροφορίες», η Επιτροπή θα ήταν υποχρεωμένη να κρατήσει τα κείμενα, να τα καταχωρίσει ως έγγραφα και στη συνέχεια να τα παραδώσει κατόπιν αιτήματος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να προσφύγει στο ανώτατο δικαστήριο της ΕΕ για να κάνει έφεση.
