Όλοι γνωρίζουν τον Σωκράτη, τον Καρλ Μαρξ και τον Σίγκμουντ Φρόυντ. Αλλά πόσοι έχουν ακούσει για την Ξανθίππη, τη Τζένη Μαρξ και τη Μάρθα Φρόυντ;
Τρία διάσημα ζευγάρια της παγκόσμιας ιστορίας. Τρεις σημαντικές γυναίκες αυτών των ζευγαριών που παρέμειναν κρυμμένες στις παρυφές της ιστορίας και στη σκιά της δόξας των μεγαλοφυών συζύγων τους.
Σε πανελλήνια πρώτη, η Τατιάνα Λύγαρη σκηνοθετεί το εξαιρετικό θεατρικό έργο «Κρυμμένες» των Yossefa Even–Shoshan και Dalia Shimko στο Θεατρικό Βαγόνι της Αμαξοστοιχίας-Θεάτρου το Τρένο στο Ρουφ, σε μετάφραση Ιωσήφ Βαρδάκη και με έναν εξαμελή θίασο ταλαντούχων ηθοποιών. Το έργο αντλεί έμπνευση από το βιβλίο της Φρανσουάζ Ξενάκη «Να πάρει η οργή, πάλι ξεχάσαμε την κυρία Φρόυντ» και φωτίζει τις ζωές τριών διασήμων ζευγαριών της παγκόσμιας ιστορίας, του Σίγκμουντ Φρόυντ και της Μάρθας Φρόυντ, του Καρλ Μαρξ και της Τζένης Μαρξ, του Σωκράτη και της Ξανθίππης. Προβάλλει τον καθοριστικό ρόλο που διαδραμάτισαν οι τρεις σημαντικές γυναίκες αυτών των ζευγαριών στην ανάπτυξη και εξέλιξη του έργου των μεγαλοφυών συζύγων τους, οι οποίοι άλλαξαν τον ρου της ανθρωπότητας ενώ οι ίδιες παρέμειναν κρυμμένες στις παρυφές της ιστορίας.
Είναι γνωστή σε όλους η κλισέ αλλά και αμφιλεγόμενη φράση «πίσω από κάθε επιτυχημένο άνδρα κρύβεται μία σημαντική γυναίκα». Αλλά ποια είναι η πραγματική διάσταση αυτής της φράσης; Γιατί η σύζυγος βρίσκεται πίσω από τον ιδιοφυή άντρα της και όχι δίπλα του; Και γιατί εξαφανίζεται από τη σκηνή της ιστορίας όταν αυτός γίνεται διάσημος;
Το θεατρικό έργο «Κρυμμένες» δημιουργεί μια φανταστική, αν και αληθοφανή ιστορία, που σώζει από τη λήθη τις συζύγους των μεγαλοφυϊών ανδρών που άλλαξαν τον κόσμο. Καθώς κινείται μεταξύ της ιστορίας και της μυθοπλασίας, αποκαλύπτει με ευαισθησία και πολύ χιούμορ στιγμές της καθημερινής ζωής αυτών των μεγάλων προσωπικοτήτων προσφέροντας στον θεατή ψυχαγωγία μαζί με άγνωστες, ενδιαφέρουσες ιστορικές στιγμές. Ταυτόχρονα αναδεικνύει το φλέγον ζήτημα των έμφυλων ανισοτήτων, το οποίο παραμένει επίκαιρο και τελικά άλυτο παρά τα μεγάλα βήματα προόδου που έχουν συντελεστεί ιδιαίτερα στις προηγμένες δυτικές κοινωνίες.
Σε έναν απροσδιόριστο χρόνο και σε ένα υπερρεαλιστικό περιβάλλον, τρία ζευγάρια, οι Σίγκμουντ και Μάρθα Φρόυντ, οι Καρλ και Τζένη Μαρξ και ο Σωκράτης με την Ξανθίππη συναντιούνται σε ένα δείπνο με οικοδεσπότη τον Σωκράτη. Οι τρεις μεγαλοφυΐες συζητούν το θέμα της ελευθερίας ενώ οι γυναίκες τους σιωπούν και περιορίζονται στον παραδοσιακό ρόλο της συζύγου έως ότου η Ξανθίππη εκρήγνυται. Ακολουθούν τρεις μοιραίες νύχτες από την καθημερινή ζωή τού κάθε ζευγαριού σε τρεις διαφορετικές χρονικές στιγμές (399π.Χ Αθήνα, 1852 Λονδίνο, 1896 Βιέννη), όπου η συμβολή των τριών γυναικών στο έργο των συζύγων τους θα καθορίσει απόλυτα και την εξέλιξη της ιδιοφυούς πορείας των τριών μεγάλων ανδρών της ιστορίας.
Η Τατιάνα Λύγαρη σημειώνει: «Στο πέρασμα των αιώνων από την αρχαιότητα, τον Μεσαίωνα, τον Διαφωτισμό μέχρι τις μέρες μας η θέση, τα δικαιώματα και οι ελευθερίες των γυναικών άλλοτε συρρικνώνονται και μένουν στάσιμα κι άλλοτε κάνουν βήματα προόδου και εξελίσσονται. Στον αιώνα που διανύουμε η θέση της γυναίκας είναι σαφώς πιο ευνοϊκή και βελτιωμένη από όλες τις προηγούμενες περιόδους της ιστορίας. Σε πολλές χώρες έχουν θεσπιστεί ίσα πολιτικά, κοινωνικά, εργασιακά και οικονομικά δικαιώματα. Ωστόσο, τα στερεότυπα και οι διακρίσεις με βάση το φύλο δεν εκλείπουν και φαινόμενα ανισότητας και αδικίας απέναντι στο γυναικείο φύλο συναντούμε ακόμα και σε πολιτισμούς του σύγχρονου δυτικού κόσμου.
Ιδιαίτερα στην Ελλάδα, η προσοχή έχει στραφεί τα τελευταία χρόνια στα φαινόμενα ενδοοικογενειακής βίας, όπου μια από τις αιτίες της είναι και η βαθιά ριζωμένη πατριαρχική αντίληψη. Αλλά και στα θέματα έμφυλης ισότητας χρειάζεται να γίνουν βήματα προόδου καθώς η χώρα μας κατατάσσεται πολύ χαμηλά ανάμεσα στις χώρες της Ευρώπης όσον αφορά στη συμμετοχή των γυναικών στην εκπαιδευτική διαδικασία, την οικονομική τους κατάσταση και την κάλυψη θέσεων εξουσίας.
Προς αυτή την κατεύθυνση και μέσα από τη θεατρική τέχνη, το έργο «Κρυμμένες» συμβάλλει στη γεφύρωση του έμφυλου χάσματος αναδεικνύοντας σημαντικές γυναικείες μορφές της ιστορίας που συνέβαλαν καθοριστικά με την παρουσία, τη στήριξη και την προσωπικότητά τους στην εξέλιξη του έργου των μεγαλοφυών συζύγων τους, που άλλαξαν την πορεία της ανθρωπότητας.
Η σκηνοθετική προσέγγιση στην παράσταση συνδυάζει το θέατρο με τον σύγχρονο χορό και εμπνέεται από την ιδιαιτερότητα του σκηνικού χώρου, όπου το βαγόνι αποτελεί το συμβολικό όχημα για τη μετάβαση σε μία κοινωνία απαλλαγμένη από προκαταλήψεις, πατριαρχικά κατάλοιπα, «κολλώδη πατώματα» και «γυάλινες οροφές» για το σύνολο των γυναικών. Μια κοινωνία ίσων δικαιωμάτων και ευκαιριών και για τα δύο φύλα, με τη γυναίκα σύντροφο και όχι ουραγό στην ανέλιξη του ανθρώπινου είδους».
Το έργο έχει παρουσιαστεί από τη θεατρική ομάδα Εnsemble Aspamia με μεγάλη επιτυχία σε φεστιβάλ στο Βουκουρέστι, σε διαδικτυακές πλατφόρμες στη Βόρεια Αμερική και την Τσεχία και επί 4 χρόνια στο Τελ-Αβίβ. Έχει μεταφραστεί στα γεωργιανά και δημοσιεύτηκε σε ανθολογία θεατρικών έργων γυναικών θεατρικών συγγραφέων. Αυτή την εποχή μεταφράζεται στα κινέζικα για να παρουσιαστεί σε περιοδεία στην Κίνα.
Συντελεστές
Συγγραφή: Yossefa Even–Shoshan, Dalia Shimko, Διάλογοι: Yossefa Even–Shoshan, Μετάφραση: Ιωσήφ Βαρδάκης, Σκηνοθεσία-Σκηνικά: Τατιάνα Λύγαρη, Κοστούμια: Μιχάλης Σδούγκος, Πρωτότυπη μουσική σύνθεση: Μηνάς Ι. Αλεξιάδης, Χορογραφίες: Φαίδρα Σούτου, Φωτισμοί: Αλέκος Αναστασίου, Βοηθός Σκηνοθέτη: Μαριάννα Ράντου, Εικαστικός σύμβουλος: Βασίλης Παφίλης, Τεχνικός συνεργάτης: Αντρέας Βελημπασάκης. Ειδικές κατασκευές: Lazaridis Scenic Studio, Κομμώσεις: Κωνσταντίνος Σαββάκης, Μακιγιάζ: Διονυσία Κωνσταντίνου, Εικαστικό αφίσας: Τέτη Καμούτση, Φωτογραφίες: Υπατία Κορνάρου, Video Trailer: Γιώργος Χαρίσης, Επικοινωνία: ArtsPR
