Η πρόσφατη νομοθετική παρέμβαση της κυβέρνησης και ο θόρυβος που δημιούργησε, καταδεικνύουν και την αναγκαιότητα εξεύρεσης εργαζομένων, σχεδόν με κάθε τρόπο, καθώς η ελληνική οικονομία αποδείχθηκε ανθεκτική έναντι των εξωτερικών κραδασμών, ενώ η εφαρμογή του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας θα συνεχίσει να υποστηρίζει τις επενδύσεις.
Ετσι, η απασχόληση προβλέπεται να ενισχυθεί περαιτέρω, η μείωση της ανεργίας θα συνεχιστεί και μένει να αποδειχθεί εάν θα ισχύσει τελικά ο πλέον γνωστός οικονομικός νόμος της αγοράς, περί της προσφοράς και της ζήτησης, αναφορικά με τους μισθούς που παραδόξως παραμένουν χαμηλοί σε σχέση με τη ζήτηση εργασίας.
Σε αυτό το περιβάλλον, η αναζήτηση των λόγων που οι επιχειρήσεις μένουν χωρίς προσωπικό και οι άνεργοι χωρίς δουλειές αναδεικνύεται ως αναγκαία συνθήκη για την επίλυση ενός προβλήματος που θα προβληματίζει την αγορά για αρκετά χρόνια ακόμη.
Αλλωστε, η δημογραφική μείωση του πληθυσμού αναπόφευκτα θα περιορίσει την οικονομική ανάπτυξη της χώρας, ενώ οι εγγενείς αδυναμίες του εγχώριου εκπαιδευτικού μας συστήματος αναμένεται να εξακολουθήσουν να δυσκολεύουν την επίλυση ενός εξαιρετικά σύνθετου προβλήματος.
ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΙΤΙΕΣ
1. Αναντιστοιχία δεξιοτήτων μεταξύ προσφοράς και ζήτησης (skills mismatch). Τα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης διαχρονικά δεν είναι συνδεδεμένα με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας, την ίδια στιγμή που προχωράει ταχύτατα η ψηφιακή και πράσινη μετάβαση της οικονομίας.
2. Οι μη ελκυστικές συνθήκες εργασίας και οι χαμηλές απολαβές σε πολλούς κλάδους, ειδικότητες, θέσεις και επιχειρήσεις, μαζί με την έλλειψη συλλογικών διαπραγματεύσεων και τη χαμηλή κάλυψη των εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις.
3. Οι Ελληνες δεν θέλουν να κάνουν χειρωνακτικές εργασίας. Από το 2021 υπάρχει διάταξη που προβλέπει τη δυνατότητα των μακροχρόνια ανέργων να λαμβάνουν επιδότηση της τάξης των 50 ευρώ την ημέρα συν τον μισθό που θα τους δίνει ο εργοδότης που θα τους προσλάβει για να κάνουν αγροτικές εργασίες, χωρίς να χάσουν την κάρτα του μακροχρόνιου ανέργου και μέχρι σήμερα δεν έχει κάνει χρήση της διάταξης αυτής ούτε ένας άνεργος.
4. Οι Ελληνες δύσκολα φεύγουν από τον τόπο διαμονής τους για να πάνε κάπου αλλού –εκτός Αττικής– να εργασθούν.
ΑΛΛΕΣ ΑΙΤΙΕΣ
• Οι διακρίσεις στις πρακτικές προσλήψεων, όπως η διάκριση λόγω ηλικίας ή φύλου, που δυστυχώς δεν έχουν εκλείψει.
• Η έλλειψη πληροφόρησης.
• Η έλλειψη κοινωνικών δομών όπως φύλαξης παιδιών ή ηλικιωμένων κ.λπ. οδηγεί σε άρνηση κυρίως των γυναικών να βγουν στην αγορά εργασίας.
• Η πολύ ακριβή καθημερινότητα, σε ενοίκια, διατροφή, είδη πρώτης ανάγκης και μετακινήσεις.
• Το υψηλό μη μισθολογικό κόστος που αυξάνει τη μαύρη εργασία, η οποία είναι φθηνότερη και χωρίς δεσμεύσεις.
• Η ανάγκη εξισορρόπησης οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής, τάση που αναπτύχθηκε ιδιαίτερα μετά το σοκ της παγκόσμιας υγειονομικής κρίσης που προκάλεσε η πανδημία του κορωνοϊού.
• Το πρόβλημα στην παραγωγική δομή της ελληνικής οικονομίας: Στη χώρα μας δύο στις τρεις επιχειρήσεις συνεχίζουν να βασίζονται στην ένταση εργασίας και όχι στην ένταση γνώσης και την καινοτομία.
• Ο ιδιαίτερα χαμηλός δείκτης επενδύσεων παγίων.
• Η μειούμενη μεν, συνεχιζόμενη δε, εκροή ανθρώπινου κεφαλαίου στο εξωτερικό, χωρίς άμεσα προβλεπόμενη ανάκτηση των εκροών που σημειώθηκαν τα χρόνια της κρίσης.
