Με δημοσίευση της στην επιθεώρηση «Global Change Biology» ερευνητική ομάδα αναφέρει ότι περισσότερο από το 20% των ωκεανών της Γης, οι οποίοι αποτελούν το 70 τοις εκατό της επιφάνειας του πλανήτη, έχει υποστεί το αποκαλούμενο φαινόμενο του σκοταδισμού κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο δεκαετιών.
Το φαινόμενο εμφανίζεται μετά από αλλαγές στις οπτικές ιδιότητες του ωκεανού που μειώνουν το βάθος των ευφωτικών ζωνών του, τα επιφανειακά στρώματα του ωκεανού που δέχονται το φως του Ήλιου και το φως της Σελήνης. Στις ευφωτικές ζώνες το 90 τοις εκατό της θαλάσσιας ζωής.
Οι συνέπειες του περιορισμού αυτών των ζωνών μπορεί να είναι ανησυχητικές τόσο για τα θαλάσσια οικοσυστήματα όσο και σε δεύτερο επίπεδο για τους ανθρώπους.
«Εάν η ευφωτική ζώνη μειωθεί κατά περίπου 50 μέτρα σε μεγάλες εκτάσεις του ωκεανού τα είδη που χρειάζονται φως για να επιβιώσουν θα αναγκαστούν να πλησιάσουν την επιφάνεια όπου θα πρέπει να ανταγωνιστούν για τροφή και άλλους πόρους που χρειάζονται. Αυτό θα μπορούσε να επιφέρει θεμελιώδεις αλλαγές σε ολόκληρο το θαλάσσιο οικοσύστημα» λέει ο Τιμ Σμιθ, επικεφαλής του τμήματος επιστήμης θαλάσσιας βιογεωχημείας και παρατηρήσεων στο Θαλάσσιο Εργαστήριο του Πλίμουθ εκ των επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας.
Η αλλαγή θα μπορούσε επίσης να διαταράξει τη διαθεσιμότητα μικρότερων θηραμάτων, συμπεριλαμβανομένων κάποιων ειδών γαρίδων, του τόνου και άλλων πελαγικών ψαριών. Επιπλέον, θα μπορούσε να στείλει αρπακτικά σε νέα νερά που είναι ολοένα και πιο κοντά στις ακτές σε σημεία που να έρχονται πλέον σε επαφή με τους κολυμβητές. Αυτό συμβαίνει ήδη χάρη στην κλιματική αλλαγή καθώς μεγάλοι θηρευτές όπως καρχαρίες ακολουθούν κοπάδια ψαριών κατά μήκος των ακτών. Οι ακριβείς συνέπειες των αλλαγών, ωστόσο δεν είναι ακόμη «εντελώς σαφείς» σύμφωνα με τους ερευνητές.
Τα ευρήματα
Χρησιμοποιώντας δεδομένα από τον δορυφόρο Ocean Color Web της NASA, ο οποίος διασπά τον παγκόσμιο ωκεανό σε μια σειρά εικονοστοιχείων (pixel) εννέα χιλιομέτρων οι ερευνητές μπόρεσαν να δουν αλλαγές στην επιφάνεια του ωκεανού.
Στη συνέχεια ανέπτυξαν έναν αλγόριθμο για να μετρούν το φως στο θαλασσινό νερό και να γνωρίζουν το βάθος της ευφωτικής ζώνης σε κάθε τοποθεσία. Βασίστηκαν επίσης σε μοντέλα για να δουν πιο προσεκτικά τις αλλαγές κατά τη διάρκεια του φωτός της ημέρας και των συνθηκών της Σελήνης καθορίζοντας ότι οι αλλαγές στο βάθος της ευφωτικής ζώνης τη νύχτα ήταν μικρές σε σύγκριση με τη μέρα.
Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι περισσότερο από το εννέα τοις εκατό του ωκεανού έχει δει τις φωτισμένες ζώνες του να μειώνονται κατά περισσότερο από 50 μέτρα και λίγο λιγότερο από το 3 τοις εκατό τις είδε να μειώνονται κατά περισσότερο από 100 μέτρα.
Οι αλλαγές στις ευφωτικές ζώνες στις παράκτιες περιοχές είναι πιθανό να οφείλονται σε πολλούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων των θρεπτικών ουσιών που εισέρχονται στο νερό λόγω της αυξημένης βροχόπτωσης και της γεωργικής απορροής. Η κλιματική αλλαγή οδηγεί επίσης σε πιο έντονες βροχοπτώσεις. Στον ανοιχτό ωκεανό, οι επιβλαβείς ανθοφορίες φυκιών που προκαλούνται από τις κλιματικές αλλαγές στην επιφάνεια της θάλασσας έχουν βοηθήσει να μπλοκάρει το φως.
Οι πιο εμφανείς αλλαγές παρατηρήθηκαν γύρω από τους πόλους και την κορυφή του Ρεύματος του Κόλπου κοντά στη Φλόριντα. Η Φλόριντα έχει δει πολλές σημαντικές επιβλαβείς ανθοφορίες φυκιών τα τελευταία χρόνια και μια άνθιση ρεκόρ κατευθύνεται στη Νότια Φλόριντα αυτό το καλοκαίρι.
Αλλαγές στο βάθος της φωτικής ζώνης στον ανοιχτό ωκεανό παρατηρήθηκαν επίσης στην κορυφή του Ρεύματος του Κόλπου και γύρω από την Αρκτική και την Ανταρκτική, περιοχές του πλανήτη που παρουσιάζουν τις πιο έντονες μετατοπίσεις ως αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής.
Το φαινόμενο του σκοταδισμού παρατηρείται έντονα πλέον και στη Βαλτική Θάλασσα, η οποία συνορεύει με τη βόρεια Ευρώπη και όπου οι βροχοπτώσεις στη στεριά φέρνουν ιζήματα και θρεπτικά συστατικά στη θάλασσα, διεγείροντας την ανάπτυξη φυτοπλαγκτού. Το φυτοπλαγκτόν είναι μικροσκοπικά θαλάσσια φύκια και η βάση πολλών τροφικών ιστών.
«Υπήρξε έρευνα που δείχνει πώς άλλαξε χρώμα η επιφάνεια του ωκεανού τα τελευταία 20 χρόνια, πιθανώς ως αποτέλεσμα αλλαγών στις κοινότητες πλαγκτού. Αλλά τα αποτελέσματά μας παρέχουν στοιχεία ότι τέτοιες αλλαγές προκαλούν εκτεταμένο σκοτάδι που μειώνει την ποσότητα του ωκεανού που είναι διαθέσιμη για τα ζώα που βασίζονται στον ήλιο και τη σελήνη για την επιβίωση και την αναπαραγωγή τους» αναφέρει ο Δρ. Σμιθ.
«Βασιζόμαστε επίσης στον ωκεανό και τις φωτικές του ζώνες για τον αέρα που αναπνέουμε, τα ψάρια που τρώμε, την ικανότητά μας να καταπολεμούμε την κλιματική αλλαγή και για τη γενική υγεία και ευημερία του πλανήτη. Λαμβάνοντας όλα αυτά υπόψη, τα ευρήματά μας αντιπροσωπεύουν πραγματικό λόγο ανησυχίας» πρόσθεσε.
