Λίγες ώρες απομένουν για την «ημέρα της κρίσης» στην τελευταία συνεδρίαση της Ολομέλειας της απερχόμενης βουλής, όπου αναμένεται η σημαντική ψηφοφορία για μια συνταγματική αναθεώρηση του κανόνα του χρεόφρενου, που εδώ και χρόνια κρατούσε τη Γερμανία σε τροχιά αυστηρής δημοσιονομικής πειθαρχίας.
«Παραδέχομαι ότι τις τελευταίες εβδομάδες η κατάσταση έχει αλλάξει δραματικά» ανέφερε ο επικεφαλής των Χριστιανοδημοκρατών, Φρίντριχ Μερτς, που πιθανότατα σε λίγο καιρό θα είναι ο επόμενος καγκελάριος, με φόντο τις διεθνείς εξελίξεις αλλά και την εικόνα των γερμανικών ταμείων. «Σε δραματική κατάσταση» βρίσκεται όμως και ο γερμανικός προϋπολογισμός, «σε χειρότερη κατάσταση από ό,τι είχε εκτιμήσει η γερμανική κυβέρνηση», είπε χαρακτηριστικά ο Μερτς, μιλώντας στην εκπομπή Bericht aus Berlin της δημόσιας τηλεόρασης ARD το βράδυ της Κυριακής.
Η συναίνεση των Πρασίνων για την επίτευξη πλειοψηφίας 2/3 στη γερμανική βουλή την Τρίτη δεν ήταν εύκολη, ούτε δεδομένη. Τόσο οι Χριστιανοδημοκράτες, όσο και οι Σοσιαλδημοκράτες, που πιθανώς θα συγκυβερνήσουν, καλούνται σε υποχωρήσεις. «Αν είχαμε λάβει την απόλυτη πλειοψηφία των ψηφοφόρων, θα είχαμε δράσει διαφορετικά» παραδέχτηκε ο Φρίντριχ Μερτς, υπογραμμίζοντας ότι επίκεινται «δύσκολες συνομιλίες».
«Οι καιροί του παραδείσου τελείωσαν»
Σε ασυνήθιστα αυστηρούς τόνους και χωρίς να αφήνει περιθώρια για πολλές ελπίδες, ο Φρίντριχ Μερτςπροετοιμάζει του πολίτες για δύσκολες μέρες. «Οι καλές εποχές, όταν κάθε επιθυμία ήταν εφικτό να υλοποιηθεί, έχουν παρέλθει», ανέφερε, σημειώνοντας ότι η μεγαλύτερη πρόκληση για έναν «μεγάλο συνασπισμό» Χριστιανικής Ένωσης και Σοσιαλδημοκρατών θα είναι η εφαρμογή μεγάλης κλίμακας μεταρρυθμίσεων. Η ανάγκη για εξοικονόμηση πόρων και περικοπές φαντάζει μονόδρομος, παρά τις ευκαιρίες που θα δημιουργήσει το νέο Ειδικό Ταμείο των 500 δις για επενδύσεις τα επόμενα χρόνια.
Όσο για την αύξηση των έκτακτων αμυντικών δαπανών και τις εξαιρέσεις από τον κανόνα του χρεόφρενου, ο Μερτς παρέπεμψε στην γερμανική ιστορία. «Έχουμε αποδείξει ότι στα 70 χρόνια από την ένταξή μας στο ΝΑΤΟ, ο δρόμος που επιλέξαμε ήταν σωστός» τόνισε ο Φρίντριχ Μερτς, παραπέμποντας στην απόφαση του «πατέρα» των Χριστιανοδημοκρατών Κόνραντ Αντενάουερ για πρόσδεση της Γερμανίας στη Βορειοατλαντική Συμμαχία και τις ΗΠΑ. Ωστόσο, όπως επισήμανε, πλέον είναι αναγκαίο η Ευρώπη να πορευθεί πιο ανεξάρτητα από τις ΗΠΑ.
Πράσινο φως από την Επιτροπή Προϋπολογισμού
Μέσα στην Κυριακή η Επιτροπή Προϋπολογισμού σε ειδική συνεδρίαση άνοιξε το δρόμο για την αναθεώρηση του Γερμανικού Συντάγματος, που απαιτείται για να προχωρήσει στην πράξη η σύσταση του Ειδικού Ταμείου και η αύξηση των αμυντικών δαπανών. Η κρίσιμη ψηφοφορία αναμένεται την Τρίτη και η ευδοκίμηση των πρωτόγνωρων αυτών κοινοβουλευτικών επιλογών των Χριστιανοδημοκρατών εξαρτάται τελικά από τους Πρασίνους.
Η επικεφαλής της Κ.Ο. των Πρασίνων Καταρίνα Ντρέγκε δήλωσε ότι η συμφωνία ήταν δυνατή μόνο επειδή υπήρξαν βελτιώσεις στο αρχικό προσχέδιο Χριστιανικής Ένωσης και Σοσιαλδημοκρατών. Όπως έχει δηλώσει ξανά, τα χρήματα του Ειδικού Ταμείου θα πρέπει να διοχετευθούν στη σωστή κατεύθυνση.
Σύμφωνα με τη σχεδιαζόμενη μεταρρύθμιση, οι δαπάνες για την άμυνα και την ασφάλεια θα εμπίπτουν στον κανόνα του χρεόφρενου μόνο εάν κυμαίνονται στο 1% του ΑΕΠ δηλαδή μέχρι 44 δις ευρώ. Από εκεί και πέρα, οι πρόσθετες δαπάνες θα πρέπει να χρηματοδοτούνται με επιπλέον δανεισμό χωρίς να προσδιορίζεται ανώτατο όριο.
Αντίστοιχα και τα κρατίδια θα αποκτήσουν περισσότερη ευελιξία δανεισμού στο μέλλον, ενώ από το χρεόφρενο θα εξαιρεθεί και το δωδεκαετές Ειδικό Ταμείο των 500 δις για επενδύσεις σε υποδομές και στην κλιματική ουδετερότητα. Ένα μέρος των κονδυλίων του Ειδικού Ταμείου ύψους 100 δις ευρώ προβλέπεται να διοχετευθεί στα κρατίδια.
Το πράσινο φως της βουλής για την αναθεώρηση είναι το πρώτο βήμα, εντούτοις δεν αρκεί: Με αντίστοιχη πλειοψηφία 2/3 θα πρέπει να περάσει και από τo Μπούντεσρατ, το δεύτερο νομοθετικό σώμα, όπου εκπροσωπούνται τα κρατίδια, με ορισμένα εκ των 16 κρατιδίων να θέτουν όμως επίσης ενστάσεις.
