Ημέρα μνήμης η σημερινή για το Ισραήλ και κυρίως για τις οικογένειες των νεκρών και των ομήρων της 7ης Οκτωβρίου 2023, όταν χιλιάδες μαχητές της Χαμάς και άλλων παλαιστινιακών οργανώσεων πέρασαν τον φράκτη της Γάζας και επιτέθηκαν σε στρατιωτικές βάσεις, οικισμούς και στο υπαίθριο φεστιβάλ μουσικής Supernova. Η επίθεση συνοδευόταν από βροχή ρουκετών, σκότωσε περίπου 1.219 ανθρώπους – ως επί το πλείστον πολίτες – και απήχθησαν 251 όμηροι.
Δύο χρόνια μετά, οι Ισραηλινοί εξακολουθούν να ζουν με το τραύμα και τις απώλειες, ενώ οι μάχες συνεχίζονται. Πάνω από 67.160 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί και 170.000 έχουν τραυματιστεί στο πλαίσιο της ισραηλινής εκστρατείας αντιποίνων, με το υπουργείο υγείας της Γάζας να αναφέρει ότι περισσότεροι από τους μισούς νεκρούς είναι γυναίκες και παιδιά. Υπό αυτές τις συνθήκες οι επετειακές εκδηλώσεις στις 7 Οκτωβρίου 2025 είναι βαθιά συγκινησιακές και πολιτικά φορτισμένες.
Επιστροφή στη Ρέιμ – Μνημείο του φεστιβάλ
Στην κοιλάδα κοντά στο κιμπούτς Ρέιμ, όπου είχε στηθεί το φεστιβάλ Nova, συγγενείς θυμάτων και επιζώντες συγκεντρώθηκαν από τα χαράματα. Στις 06:29 -ακριβώς την ώρα που άρχισε η επίθεση δύο χρόνια πριν- κράτησαν ενός λεπτού σιγή μπροστά σε μια μεγάλη νωπογραφία με τα πορτρέτα όλων όσων σκοτώθηκαν στο φεστιβάλ.
Κατά τη διάρκεια της τελετής, οι συγγενείς άναψαν κεριά και άφησαν λουλούδια εκεί που οι δολοφονημένοι είχαν χορέψει.
Μητέρες θυμάτων περιέγραψαν ότι αισθάνονται σαν να επιστρέφουν για να συναντήσουν τα παιδιά τους, ενώ από τη γειτονική Γάζα ακούγονταν ακόμη πυροβολισμοί. Η συγκεκριμένη τελετή σηματοδότησε την έναρξη των επετειακών δράσεων και αποτέλεσε υπενθύμιση του τρόπου με τον οποίο ένα μουσικό φεστιβάλ μετατράπηκε σε σφαγή.
Παράλληλα, εκατοντάδες Ισραηλινοί συμμετείχαν σε ένα ποδηλατικό οδοιπορικό γύρω από τον «γκρεμισμένο» φράκτη της Γάζας. Κατά μήκος της διαδρομής είχαν τοποθετηθεί καμένα οχήματα και εγκαταστάσεις που θύμιζαν τις σκηνές της επίθεσης και την κράτηση των ομήρων, ενώ οι ποδηλάτες ζητούσαν την απελευθέρωση των 48 ομήρων που εξακολουθούν να κρατούνται.
Αναμνηστικές τελετές σε κιμπούτς και κοινότητες
Στα χωριά που επλήγησαν ιδιαίτερα, οι κάτοικοι διοργάνωσαν ξεχωριστές τελετές. Στο Κιμπούτς Κφαρ Αζά, πρώην κάτοικοι συγκεντρώθηκαν πριν την ανατολή του ήλιου για να τιμήσουν τους δεκάδες συγχωριανούς τους που σκοτώθηκαν την 7η Οκτωβρίου 2023· η ατμόσφαιρα ήταν «πολύ ήσυχη αλλά διακόπτονταν από τους αδιάλειπτους ήχους του πολέμου».
Στο Κιμπούτς Νιρ Οζ, ο επιζών Λίατ Ατσίλι υπενθύμισε ότι η κοινότητά τους έχασε 65 ανθρώπους, ενώ 76 οδηγήθηκαν στη Γάζα. Στην ομιλία της παρότρυνε τους Ισραηλινούς να μην ξεχνούν ούτε τα θύματα ούτε τους ομήρους και τόνισε την πρόθεση των κατοίκων να ξαναχτίσουν το χωριό τους.
Σε πολλά κιμπούτς οι σημαίες κυματίζουν μεσίστιες, ενώ άλλοι κάτοικοι διοργάνωσαν μικρές λειτουργίες και φυτεύσεις δέντρων στη μνήμη των σκοτωμένων. Πολλοί διαμαρτυρήθηκαν έξω από τα σπίτια υπουργών στις 06:29, κρατώντας πανό με συνθήματα όπως «δεν έχουμε ξεχάσει την εγκατάλειψη» και «θα λογοδοτήσετε», απαιτώντας από την κυβέρνηση να προχωρήσει σε συμφωνία για την απελευθέρωση των ομήρων.
Τελετή στη «Πλατεία των Ομήρων» και διαμαρτυρίες
Η κεντρική επετειακή τελετή αναμένεται να οργανωθεί από το Φόρουμ Οικογενειών Ομήρων και Αγνοουμένων και πραγματοποιήθηκε στην λεγόμενη «Πλατεία των Ομήρων» (Dizengoff Square) στο Τελ Αβίβ σήμερα το βράδυ.
Εκεί οικογένειες κρατουμένων βρέθηκαν από τις πρώτες πρωινές ώρες και απαίτησαν από την κυβέρνηση να ολοκληρώσει μια συμφωνία.
Οι οργανωτές κάλεσαν τους πολίτες σε μια «πολιτική σειρήνα»· στις 06:29 ζητήθηκε από όλους να σιγήσουν και οι οδηγοί να κορνάρουν σε ένδειξη μνήμης, μια πράξη που θύμισε την θρηνητική σιωπή της εθνικής ημέρας μνήμης στο Ισραήλ.
«Είμαι εδώ για να είμαι μαζί της, επειδή είναι η τελευταία φορά που ήταν ζωντανή, εδώ μαζί με τον αρραβωνιαστικό της, τον Μοσέ», που σκοτώθηκε κι αυτός εκείνη την ημέρα, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο η Ορίτ Μπάρον, 57 ετών, μητέρα της Γιουβάλ Μπάρον, μιας από τα θύματα του φονικού. «Είναι σαν αυτή τη στιγμή να είναι εδώ μαζί μου. Έτσι αισθάνομαι», λέει ενώ από τη γειτονική λωρίδα της Γάζας ακούγονται πυρά πυροβολικού και εκρήξεις.
Την ίδια ώρα, στο Πάρκο Χαγιαρκόν του Τελ Αβίβ, πραγματοποιήθηκε η «Τελετή Μνήμης Οικογενειών Θυμάτων», κατά την οποία χιλιάδες άνθρωποι άκουσαν μαρτυρίες επιζώντων και αφέθηκαν ελεύθερα περιστέρια ως σύμβολο ελπίδας. Η εκδήλωση ήταν ανεπίσημη επειδή η 7η Οκτωβρίου συνέπεσε με τη γιορτή Σουκότ· οι επίσημες κρατικές τελετές μετατέθηκαν για τις 16 Οκτωβρίου.
Η απουσία επίσημης τελετής θεωρήθηκε από πολλούς ως ένδειξη της πολιτικής αποστασιοποίησης της κυβέρνησης, η οποία έχει βρεθεί στο στόχαστρο για τους χειρισμούς της κατά την επίθεση και το χειμώνα των διαπραγματεύσεων.
Παράλληλες δράσεις μνήμης στο εξωτερικό
Οι Εβραϊκές κοινότητες της διασποράς διοργάνωσαν δικές τους εκδηλώσεις. Στη Νέα Υόρκη, οι αρχές αύξησαν την αστυνομική παρουσία γύρω από συναγωγές και σχολεία ενόψει τόσο μνημοσύνων όσο και προγραμματισμένων διαδηλώσεων. Στο Πανεπιστήμιο Columbia στήθηκαν πάνω από 1.200 άδειες καρέκλες με φωτογραφίες θυμάτων για να συμβολίσουν τις ζωές που χάθηκαν.
Στην πόλη προγραμματίστηκαν μια σειρά από εκδηλώσεις: η «Israelis for Peace Memorial Vigil» στην Union Square, η εκδήλωση «Circle of Unity» στο Central Park, αλλά και διαδηλώσεις υπέρ της Γάζας όπως το «Flood New York City for Gaza» και το «No Business as Usual» στο Μπρονξ.
Στην Γερμανία εκατοντάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν μπροστά από την Πύλη του Βραδεμβούργου· πολλοί φορούσαν μπλουζάκια με τη φράση «Bring Them Home», ενώ οι συμμετέχοντες άναψαν κεριά και άκουσαν προσευχές.
Παρόμοιες εκδηλώσεις διοργανώθηκαν στο Λονδίνο, το Τορόντο και την Αυστραλία, με τους διοργανωτές να υπογραμμίζουν ότι πρόκειται για «ασφαλείς, μη πολιτικές συγκεντρώσεις» που στόχο έχουν την ενότητα, τη μνήμη και την υποστήριξη των ομήρων.
Η κυβέρνηση της Αυστραλίας με ανακοίνωσή της τόνισε ότι θυμάται τα θύματα, συμπεριλαμβανομένης της Αυστραλιανής Γκαλίτ Καρμπόνι, ζητώντας την άμεση απελευθέρωση των ομήρων και εκφράζοντας υποστήριξη σε μια λύση δύο κρατών.
