Είναι μια ιδέα που μέχρι σήμερα υπάρχει μόνο σε ταινίες επιστημονικής φαντασίας. Όμως επιστήμονες στην Κίνα αναπτύσσουν το πρώτο στον κόσμο «ρομπότ εγκυμοσύνης» ικανό να κυοφορεί ένα μωρό μέχρι τον τοκετό.
Το ανδροειδές που κατασκευάζει η εταιρεία Kaiwa Technology θα είναι εξοπλισμένο με μια τεχνητή μήτρα που θα λαμβάνει θρεπτικά συστατικά μέσω σωλήνα όπως λένε οι δημιουργοί του. Η συσκευή που αναπτύσσουν δεν είναι απλώς ένας επωαστήρας αλλά ένα ανδροειδές που θα μπορεί να αναπαράγει ολόκληρη τη διαδικασία από τη σύλληψη έως τον τοκετό.
«Η τεχνολογία τεχνητής μήτρας βρίσκεται ήδη σε ‘ώριμο στάδιο’ και τώρα πρέπει να εμφυτευτεί στην κοιλιά του ρομπότ ώστε ένας πραγματικός άνθρωπος και το ρομπότ να μπορούν να αλληλεπιδράσουν για να επιτευχθεί εγκυμοσύνη» δήλωσε σε συνέντευξη που έδωσε σε κινεζικά μέσα ενημέρωσης ο Δρ. Ζάνγκ Κιφένγκ ιδρυτής της Kaiwa Technology. Ένα πρωτότυπο αναμένεται να παρουσιαστεί το 2026 με τιμή πώλησης περίπου δέκα χιλιάδες ευρώ.
Όσον αφορά τα ηθικά και νομικά ζητήματα ο Κιφένγκ ανέφερε: «Έχουμε πραγματοποιήσει φόρουμ συζητήσεων με τις αρχές της επαρχίας Γκουανγκντόνγκ και έχουμε καταθέσει σχετικές προτάσεις στο πλαίσιο συζήτησης πολιτικών και νομοθεσίας».
Η ανάπτυξη αυτή θυμίζει την ταινία «The Pod Generation» όπου ένας τεχνολογικός κολοσσός προσφέρει στα ζευγάρια τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν αποσπώμενες τεχνητές μήτρες ή «κάψουλες» για να πραγματοποιείται η διαδικασίας της κύησης. Οι ειδικοί δεν έχουν δώσει ακόμη λεπτομέρειες για το πώς γονιμοποιούνται και εμφυτεύονται το ωάριο και το σπερματοζωάριο στην τεχνητή μήτρα.
Πολλοί υποστήριξαν ότι η στέρηση της μητρικής επαφής από το έμβρυο είναι σκληρή, ενώ τέθηκαν ερωτήματα για το πώς θα εξασφαλίζονται τα ωάρια.
Ωστόσο, αρκετοί εξέφρασαν υποστήριξη στην καινοτομία, θεωρώντας την ως μέσο απαλλαγής των γυναικών από τα προβλήματα που επιφέρει η εγκυμοσύνη.
Πολλοί εκφράζουν αντιρρήσεις ηθικού αλλά και τεχνικού περιεχομένου ενώ άλλοι στέκονται θετικά απέναντι σε αυτή την προοπτική αναφέροντας ότι πολλές οικογένειες ξοδεύουν τεράστια ποσά για τεχνητή γονιμοποίηση και αποτυγχάνουν και η ανάπτυξη μιας τέτοιας τεχνολογίας θα συμβάλλει στην κοινωνία. Στο παρελθόν, επιστήμονες κατάφεραν να κρατήσουν πρόωρα αρνιά ζωντανά για εβδομάδες μέσα σε μια τεχνητή μήτρα που έμοιαζε με πλαστική σακούλα.
Η διαδικασία
Η «βιοσακούλα» παρείχε στο έμβρυο όλα όσα χρειαζόταν για να συνεχίσει να μεγαλώνει και να ωριμάζει, συμπεριλαμβανομένης μιας θρεπτικής παροχής αίματος και ενός προστατευτικού σάκου με αμνιακό υγρό.
Στις δοκιμές, οι ερευνητές έδειξαν ότι τα πρόωρα αρνιά όχι μόνο επέζησαν αλλά πήραν βάρος και ανέπτυξαν τρίχωμα.
Μετά από 28 ημέρες στη σακούλα, τα αρνιά – που διαφορετικά πιθανότατα θα είχαν πεθάνει – είχαν αυξηθεί σε βάρος και αποκτήσει μαλλί.
Ενώ η «βιοσακούλα» λειτουργεί σαν επωαστήρας, επιτρέποντας σε πρόωρα έμβρυα να αναπτυχθούν σε περιβάλλον παρόμοιο με τη μήτρα, οι επιστήμονες ελπίζουν ότι το ρομπότ εγκυμοσύνης θα μπορεί να στηρίξει το έμβρυο από τη σύλληψη έως τον τοκετό.
Οι αντιδράσεις
Από τη δεκαετία του 1970, φεμινίστριες ακτιβίστριες, όπως η Αντρεα Ντουόρκιν αντιτίθενται σθεναρά στη χρήση τεχνητών μητρών, υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να οδηγήσει στο «τέλος των γυναικών». Το 2012 η Ντουόρκιν έγραψε: «Οι γυναίκες ήδη έχουν τη δύναμη να εξαλείψουν τους άνδρες και στη συλλογική σοφία τους αποφάσισαν να τους κρατήσουν. Το πραγματικό ερώτημα τώρα είναι: θα θελήσουν οι άνδρες, όταν τελειοποιηθεί η τεχνητή μήτρα, να κρατήσουν τις γυναίκες;».
Το 2022 μια ομάδα ερευνητών από το Παιδιατρικό Νοσοκομείο της Φιλαδέλφειας όπου γίνονται προσπάθειες για την ανάπτυξη τεχνητών μητρών δημοσίευσε άρθρο για τις ηθικές προεκτάσεις της τεχνολογίας. Οι ερευνητές έγραψαν: «Ένα ζήτημα είναι ότι θα μπορούσε να οδηγήσει στην υποτίμηση ή ακόμη και στην παθολογικοποίηση της εγκυμοσύνης, μειώνοντας την εμπειρία των γυναικών να αντλούν νόημα, δύναμη και αυτοπραγμάτωση από αυτήν τη μοναδική πτυχή της γυναικείας βιολογίας».
Νωρίτερα φέτος, όμως μια έρευνα έδειξε ότι το 42% των ανθρώπων ηλικίας 18–24 ετών θα υποστήριζαν την ιδέα να «μεγαλώνει ένα έμβρυο εντελώς έξω από το σώμα της γυναίκας». Ανθρωποειδή με τεχνητές μήτρες, όπως το πρωτότυπο που παρουσίασε το Πανεπιστήμιο του Αϊτχόβεν το 2019, επιτρέπουν σε ένα παιδί να ανατραφεί χωρίς βιολογική μητέρα.
Εάν υλοποιηθεί, το ανδορειδές εγκυμοσύνης θα μπορούσε να θεωρηθεί εργαλείο για την αντιμετώπιση των αυξανόμενων ποσοστών υπογονιμότητας στην Κίνα. Σύμφωνα με αναφορές, τα ποσοστά υπογονιμότητας στην Κίνα αυξήθηκαν από 11,9% το 2007 σε 18% το 2020. Ως απάντηση, τοπικές κυβερνήσεις στην Κίνα συμπεριλαμβάνουν πλέον την τεχνητή γονιμοποίηση και τις θεραπείες εξωσωματικής γονιμοποίησης στην ιατρική ασφάλιση, ώστε να στηρίξουν τη γέννηση παιδιών από άτεκνα ζευγάρια.
