Του Θεόδωρου Λουλούδη*
Τα Καλάβρυτα και τα Καλαβρυτοχώρια δεν είναι απλώς ένας όμορφος τόπος. Είναι κεφάλαιο. Είναι ιστορία, μνήμη, φύση, παραγωγή, άνθρωποι. Είναι ένας τόπος με τεράστιες δυνατότητες – και ταυτόχρονα ένας τόπος που βιώνει την εγκατάλειψη, τη δημογραφική φθορά και την απομόνωση.
Ο Δήμος Καλαβρύτων μοιάζει πράγματι με τον διπρόσωπο Ιανό: από τη μία η φθορά, το γηρασμένο οδικό δίκτυο, η ερήμωση των χωριών, οι νέοι που φεύγουν. Από την άλλη, η ακμή: ο Οδοντωτός, το Χιονοδρομικό, τα Μοναστήρια, το Μουσείο Ολοκαυτώματος, οι λίμνες, η απαράμιλλη φύση. Ένας πασίγνωστος προορισμός εκατοντάδων χιλιάδων επισκεπτών.
Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι αν τα Καλάβρυτα έχουν προοπτική. Το ερώτημα είναι πώς αυτή η προοπτική θα γίνει βιώσιμη ανάπτυξη. Πώς θα περάσουμε από τον τουρισμό του Σαββατοκύριακου και του χειμώνα στον 12μηνο τουρισμό. Και πώς αυτή η ανάπτυξη θα κρατήσει τον κόσμο εδώ, θα δημιουργήσει δουλειές, θα στηρίξει τα χωριά.
- 12μηνος τουρισμός σημαίνει ποικιλία – όχι μονοκαλλιέργεια
Δεν μπορεί ο τόπος να εξαρτάται μόνο από το χιόνι ή μόνο από τα Σαββατοκύριακα. Χρειάζεται:
- Θρησκευτικός τουρισμός: Αγία Λαύρα, Μέγα Σπήλαιο, ιστορικά μοναστήρια με παγκόσμια απήχηση.
- Ιστορικός και εκπαιδευτικός τουρισμός: Μουσείο Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος – ένας χώρος μνήμης που μπορεί να λειτουργεί όλο τον χρόνο.
- Φυσιολατρικός – πεζοπορικός – ορειβατικός τουρισμός: Βουραϊκός, Χελμός, μονοπάτια, φαράγγια.
- Αγροτουρισμός και γαστρονομία: τοπικά προϊόντα, φέτα Καλαβρύτων, βιολογική παραγωγή, επισκέψιμα αγροκτήματα.
- Αθλητικός τουρισμός: βουνό, ποδήλατο, trail running, χειμερινά και θερινά αθλήματα.
- Συνεδριακός και εκπαιδευτικός τουρισμός μικρής κλίμακας.
Αυτό είναι 12μηνος τουρισμός: διαφοροποίηση, εμπειρίες, λόγοι για να έρθει και να ξανάρθει ο επισκέπτης.
- Ο Οδοντωτός: όχι απλώς μέσο μεταφοράς – μοχλός ανάπτυξης
Ο Οδοντωτός είναι παγκόσμιο brand. Είναι στις ωραιότερες σιδηροδρομικές διαδρομές του κόσμου. Κι όμως, παραμένει υποαξιοποιημένος, με περιορισμένα δρομολόγια, προβλήματα συντήρησης, έλλειψη στρατηγικής.
Δεν είναι δυνατόν ένα τέτοιο πλεονέκτημα να λειτουργεί με λογική «αγγαρείας».
Ο Οδοντωτός μπορεί και πρέπει:
- να λειτουργεί όλη την ημέρα και όλο τον χρόνο,
- να συνδέεται με εκδηλώσεις, πακέτα διαμονής, επισκέψεις,
- να επεκταθεί – ως όραμα – μέχρι την Αγία Λαύρα, ενισχύοντας τον θρησκευτικό τουρισμό.
Και εδώ χρειάζεται τοπική διεκδίκηση. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση, σε συνεργασία με την Περιφέρεια και το Επιμελητήριο, πρέπει να απαιτήσει ρόλο στη διαχείριση. Κανείς δεν θα αγαπήσει και δεν θα αναπτύξει τον Οδοντωτό περισσότερο από τους ίδιους τους ανθρώπους της περιοχής.
- Καλάβρυτα – Θάλασσα: σπάμε τα στεγανά
Ο τουρίστας σήμερα δεν θέλει μόνο βουνό ή μόνο θάλασσα. Θέλει εμπειρίες. Θέλει εναλλαγές.
Τα Καλάβρυτα μπορούν και πρέπει να «κουμπώσουν» με:
- Αιγιάλεια – Διακοπτό – παραλίες,
- Πάτρα – πολιτισμός, αγορά, εστίαση,
- λιμάνια, κρουαζιέρα, city break.
Το αφήγημα πρέπει να είναι:
«Σε μία ώρα είσαι στο βουνό, σε μία ώρα είσαι στη θάλασσα».
Αυτό είναι συγκριτικό πλεονέκτημα εθνικής κλίμακας.
- Υποδομές – χωρίς αυτές δεν υπάρχει ανάπτυξη
Ας είμαστε ειλικρινείς. Χωρίς:
- σύγχρονο οδικό δίκτυο,
- ασφαλείς μετακινήσεις,
- ψηφιακές υποδομές,
- βασικές υπηρεσίες υγείας και παιδείας,
δεν κρατάς κόσμο στον τόπο. Και χωρίς κόσμο, δεν υπάρχει τουρισμός, δεν υπάρχει αγορά, δεν υπάρχει μέλλον.
Εδώ είναι και το μεγάλο στοίχημα: η ανάπτυξη να γίνει εργαλείο αντιμετώπισης του δημογραφικού.
- Ο ρόλος του Επιμελητηρίου Αχαΐας – από θεατής σε πρωταγωνιστή
Το Επιμελητήριο δεν είναι μόνο γραφείο πιστοποιητικών. Είναι θεσμικός μοχλός ανάπτυξης.
Και ήδη κάνει βήματα:
- φέρνει το ΔΣ στα Καλάβρυτα,
- ακούει τους επαγγελματίες,
- ανοίγει διαύλους επικοινωνίας με παραγωγούς, επιχειρήσεις, φορείς.
Ο ρόλος του πρέπει να είναι:
- στήριξη των τοπικών επιχειρήσεων με συμβουλευτική, εκπαίδευση, ψηφιακά εργαλεία,
- διεκδίκηση χρηματοδοτήσεων από ΕΣΠΑ και άλλα εργαλεία,
- προώθηση συνεργειών και clusters στον αγροδιατροφικό τομέα,
- ανάδειξη της τουριστικής ταυτότητας της περιοχής,
- πίεση για υποδομές, μαζί με Δήμο και Περιφέρεια.
Το Επιμελητήριο οφείλει να είναι ο συνδετικός κρίκος: επιχειρηματίες – παραγωγοί – αυτοδιοίκηση – κράτος.
- Συμπέρασμα – Το στοίχημα είναι κοινό
Τα Καλάβρυτα δεν χρειάζονται άλλα λόγια. Χρειάζονται σχέδιο, συνέργειες και διεκδίκηση.
Ο τόπος έχει τα πάντα: φύση, ιστορία, μνήμη, προϊόντα, ανθρώπους.
Αυτό που χρειάζεται είναι:
- να πιστέψουμε στον εαυτό μας,
- να σταματήσουμε να λειτουργούμε απομονωμένοι,
- να διεκδικήσουμε ρόλο και μέλλον.
Η ανάπτυξη δεν θα έρθει «από πάνω». Θα έρθει από εδώ, από την τοπική κοινωνία, με συμμάχους το Επιμελητήριο, την Αυτοδιοίκηση, την Περιφέρεια.
Γιατί, στο τέλος της ημέρας, το πραγματικό ερώτημα δεν είναι:
«Έχουν τα Καλάβρυτα προοπτική;»
Το πραγματικό ερώτημα είναι:
«Έχουμε εμείς τη βούληση να την κάνουμε πράξη;»
*Πρόεδρος Επιμελητηρίου Αχαίας
