«Πρέπει να προετοιμαστούμε για πόλεμο. Αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αποφύγουμε τον πόλεμο», δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε σε συνέντευξή του στην γερμανική Bild am Sonntag, την ώρα που οι ηγέτες των 27 χωρών μελών της ΕΕ, συναντώνται σήμερα στις Βρυξέλλες για να συζητήσουν πιθανές κοινές πρωτοβουλίες για την αμυντική θωράκιση της Ευρώπης.
«Όλες οι χώρες του ΝΑΤΟ – συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ- πρέπει να κάνουν περισσότερα για την άμυνα, είπε ο Ρούτε. «Το πόσο υψηλοί θα είναι οι νέοι στόχοι των αμυντικών δαπανών θα πρέπει να συζητηθεί, ενόψει της επόμενης συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στη Χάγη, τον Ιούνιο», τόνισε ο Ρούτε. «Αλλά μπορώ να σας διαβεβαιώσω για ένα πράγμα: Θα είναι πολύ, πολύ, πολύ παραπάνω από το 2% του ΑΕΠ».
Οι προτροπές του ΓΓ του ΝΑΤΟ θα είναι το βασικό αντικείμενο της σημερινής συνόδου κορυφής στις Βρυξέλλες, στην οποία –για πρώτη φορά μάλιστα-θα μετάσχει και ο βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ.
Ευρωπαίοι διπλωμάτες δηλώνουν στη Ναυτεμπορική πώς «αναμένεται ένα σκληρό παζάρι για έναν υψηλότερο στόχο αμυντικών δαπανών- 3 ή 3,5%». Σημειώνουν όμως ότι το σημαντικό ερώτημα σήμερα θα είναι πώς θα πρέπει να χρηματοδοτηθούν αυτές οι επενδύσεις στην άμυνα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ είχε απειλήσει τους Ευρωπαίους ότι θα αποσύρει την «ομπρέλα» ασφαλείας των ΗΠΑ από την Ευρώπη, αν δεν επενδύσουν αρκετά στην άμυνά τους. Προτρέπει μάλιστα τους Ευρωπαίους συμμάχους του ΝΑΤΟ να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες έως και 5% του ΑΕΠ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι θα απαιτηθούν πρόσθετες αμυντικές επενδύσεις περίπου 500 δισεκατομμυρίων ευρώ τα επόμενα 10 χρόνια. Στα αμυντικά έργα που συζητιούνται, περιλαμβάνεται ένα ευρωπαϊκό σύστημα αεράμυνας και ένα πρόγραμμα αυξημένης ασφάλειας στα ανατολικά σύνορα της ΕΕ.
Ευρωομόλογα
Πολλά κράτη- ανάμεσά τους και η Ελλάδα- προτείνουν την έκδοση ευρωομολόγου για την άμυνα, προκειμένου να μην πληγεί η αναγκαία δημοσιονομική σταθερότητα, σε μια περίοδο, που οι προοπτικές αναιμικής ανάπτυξης στην ΕΕ, δεν αφήνουν και πολλά περιθώρια αισιοδοξίας για εξεύρεση πόρων από εσωτερικές πηγές. Ωστόσο, η Γερμανία και οι δορυφόροι της, όπως η Ολλανδία και η Αυστρία ειδικότερα, το απορρίπτουν.
Η Γερμανία και άλλα 18 κράτη μέλη «ρίχνουν το μπαλάκι» στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ), προκειμένου να αυξήσει τις δαπάνες για την ασφάλεια. Σε κοινή επιστολή τους, οι 19 αναφέρουν ότι ο δανεισμός της ΕΤΕπ στον τομέα της βιομηχανίας ασφάλειας και άμυνας πρέπει να επανεκτιμηθεί και να διευρυνθεί η χρηματοδότηση. Οι υπογράφοντες – συμπεριλαμβανομένου του γερμανού καγκελαρίου Όλαφ Σολτς, του Γάλλου Προέδρου Εμανουέλ Μακρόν και της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι – επισημαίνουν την «επείγουσα ανάγκη της ΕΕ για επενδύσεις» στις αμυντικές τεχνολογίες και τη βιομηχανία όπλων. «Η ΕΤΕπ πρέπει να «διαδραματίσει ισχυρότερο ρόλο» στην αμυντική βιομηχανία της ΕΕ», τονίζεται στην επιστολή.
Τι απαντά η ΕΤΕπ
Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής αναπτυξιακής τράπεζας επεσήμανε ότι η ΕΤΕπ θέλει να «διπλασιάσει και φέτος τις δαπάνες της για την άμυνα και την ασφάλεια σε επίπεδο ρεκόρ», στα δύο δισεκατομμύρια ευρώ. Πέρυσι, οι επενδύσεις σε αυτόν τον τομέα αυξήθηκαν στο ένα δισεκατομμύριο ευρώ. «Αυτό είναι ένα πολύ μικρό ποσοστό του συνολικού προϋπολογισμού των 89 δισεκατομμυρίων ευρώ», τονίζουν πάντως Ευρωπαίοι διπλωμάτες. «Επιπλέον, συζητείται ένα πρόγραμμα στο οποίο η Κομισιόν θα δώσει δάνεια σε κράτη μέλη με ευνοϊκούς όρους. Θεωρητικά, θα μπορούσε επίσης να συμφωνηθεί ο προσωρινός αποκλεισμός ορισμένων αμυντικών δαπανών από τον υπολογισμό των εθνικών ελλειμμάτων», τονίζουν στη «Ν» οι ίδιες πηγές. Θεωρούν όμως πώς μακροπρόθεσμες αποφάσεις για το θέμα αυτό είναι απίθανο να ληφθούν μέχρι το καλοκαίρι.
Η παρουσία Στάρμερ στις Βρυξέλλες
Η συμμετοχή του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ, δείχνει επίσης το μέγεθος του προβλήματος. «Με την επίσκεψή του, προφανώς θέλει να προωθήσει τις προσπάθειες της Βρετανίας να ευθυγραμμίσει εκ νέου τις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Στάρμερ θέλει επίσης να καλέσει τα κράτη της ΕΕ να τηρήσουν ενιαία στάση απέναντι στη Ρωσία», τονίζουν διπλωματικές πηγές.
Η Ντάουνιγκ Στριτ αναφέρει μάλιστα ότι ο Στάρμερ θα πει στην ομιλία του: «Είμαι εδώ για να συνεργαστώ με τους Ευρωπαίους εταίρους μας για να συνεχίσουμε την πίεση στη Μόσχα και να στοχεύσουμε τα ενεργειακά έσοδα και τις εταιρείες που προμηθεύουν τα εργοστάσια πυραύλων του για να υποστηρίξουν την πολεμική μηχανή του Πούτιν. Η πίεση στον Πούτιν πρέπει να αυξηθεί».
