Η Γροιλανδία αλλάζει, καθώς αιώνες συσσώρευσης πάγου και η σταθερή τήξη του προκαλούν μεταβολές στα θεμέλιά της. Αυτή η παραμόρφωση, σύμφωνα με τους ερευνητές, θα μπορούσε να έχει βαθιά επίδραση στον τρόπο με τον οποίο θα γίνεται η πλοήγηση στην περιοχή στο μέλλον, σε έναν κόσμο με ολοένα και λιγότερο πάγο.
Υπό την ηγεσία του Τεχνικού Πανεπιστημίου της Δανίας (DTU), μια διεθνής ομάδα επιστημόνων ανέλυσε δεδομένα από 20 χρόνια μετρήσεων GPS, παρακολουθώντας 58 συγκεκριμένα σημεία σε ολόκληρη την επικράτεια της Γροιλανδίας. Τα δεδομένα δείχνουν ότι, καθώς το έδαφος μετατοπίζεται προς τα βορειοδυτικά με ρυθμό περίπου δύο εκατοστών τον χρόνο, σε ορισμένες περιοχές διαστέλλεται και σε άλλες συστέλλεται, αναφέρει το Science Alert.
Πώς αλλάζει το έδαφος της Γροιλανδίας
Τρεις γεωλογικές δυνάμεις επηρεάζουν το τμήμα του φλοιού της Γροιλανδίας: οι κινήσεις των τεκτονικών πλακών, η μείωση της πίεσης στο υπέδαφος λόγω της τήξης των σημερινών παγετώνων και η πολύ μακροπρόθεσμη ανάκαμψη που συνεχίζεται από την τελευταία Εποχή των Παγετώνων, γνωστή ως Παγετώδης Ισοστατική Προσαρμογή.
Χρησιμοποιώντας έναν συνδυασμό δεδομένων από σταθμούς GPS σε όλη τη Γροιλανδία, υπολογιστικά μοντέλα, μετρήσεις από αρκετές χιλιάδες άλλους σταθμούς GPS στη Βόρεια Αμερική και υπολογισμούς κινήσεων που καλύπτουν τα τελευταία 26.000 χρόνια, η ομάδα κατάφερε να απομονώσει τους τρεις αυτούς παράγοντες.
Berg et al., J. Geophys. Res. Solid Earth, 2025
Αυτό επέτρεψε στους ερευνητές να καταγράψουν με τη μεγαλύτερη έως σήμερα ακρίβεια τις κινήσεις της Γροιλανδίας, ιδίως την οριζόντια μετατόπισή της. Η μελέτη τους, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Journal of Geophysical Research: Solid Earth, θα μπορούσε να βελτιώσει τα μελλοντικά μοντέλα της κίνησης της Γροιλανδίας και την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ο πλανήτης είναι πιθανό να ανταποκριθεί στις συνεχιζόμενες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Σημαντικές επιπτώσεις
Όταν τόσο μεγάλες μάζες πάγου προστίθενται ή αφαιρούνται από την επιφάνεια της Γης, οι επιπτώσεις μπορεί να είναι σημαντικές. Οι επιστήμονες συνεχίζουν να επανεξετάζουν τις πιθανές συνέπειες της συρρίκνωσης των παγετώνων και στους δύο πόλους.
Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι τέτοιες αλλαγές θα μπορούσαν να «ξυπνήσουν» ανενεργά ηφαίστεια ή να οδηγήσουν σε αυξήσεις των εκπομπών μεθανίου λόγω της σταδιακής «πρασίνισης» των πολικών περιοχών.
Η συνεχιζόμενη συλλογή και ανάλυση δεδομένων θα μπορούσε να συμβάλει στη βελτίωση των εκτιμήσεων για τις μεταβολές στο σχήμα της Γροιλανδίας. «Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε τις κινήσεις των ηπειρωτικών μαζών», αναφέρει γεωφυσικός Danjal Longfors Bergαπό το DTU. «Δεν έχουν μόνο γεωεπιστημονικό, αλλά είναι κρίσιμες και για τη χαρτογράφηση και την πλοήγηση, καθώς ακόμη και τα σταθερά σημεία αναφοράς στη Γροιλανδία μετακινούνται αργά».
