Από την ίδρυση της από τον Μέγα Αλέξανδρο το 331 π.Χ έως τη γέννηση της Κλεοπάτρας, αυτή η αρχαία πόλη υπήρξε ο τόπος ορισμένων από τις πιο σημαντικές στιγμές της ιστορίας. Αλλά τώρα οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η Αλεξάνδρεια βυθίζεται εξαιτίας της ανόδου της στάθμης της θάλασσας φαινόμενο που οφείλεται στην κλιματική αλλαγή.
Μια νέα μελέτη δείχνει ότι η Αλεξάνδρεια βιώνει μια «δραματική αύξηση» στις καταρρεύσεις κτιρίων. Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι η πόλη – κάποτε έδρα δύο θαυμάτων του αρχαίου κόσμου, της Μεγάλης Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας και του Φάρου της Αλεξάνδρειας – τώρα σταδιακά εξαφανίζεται.
Μόνο την τελευταία δεκαετία, ο ρυθμός των καταρρεύσεων έχει επιταχυνθεί από μία ετησίως σε «ανησυχητικές» 40 ετησίως, καθώς το αλμυρό νερό… σέρνεται πλέον κάτω από τα θεμέλια της πόλης. Τα τελευταία 20 χρόνια, 280 κτίρια έχουν καταστραφεί από τη διάβρωση των ακτών, ενώ άλλα 7.000 κινδυνεύουν να καταρρεύσουν στο μέλλον.
«Για αιώνες, οι κατασκευές της Αλεξάνδρειας ήταν θαύματα ανθεκτικής μηχανικής, ανθεκτικών σεισμών, καταιγίδων, τσουνάμι και άλλων φυσικών καταστροφών. Αλλά τώρα, η άνοδος των θαλασσών και οι εντεινόμενες καταιγίδες —που τροφοδοτούνται από την κλιματική αλλαγή— αναιρούν σε δεκαετίες αυτό που χρειάστηκαν χιλιετίες ανθρώπινης εφευρετικότητας για να δημιουργηθεί»
λέει η Σάρα Φουάντ αρχιτέκτονας τοπίου στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο του Μονάχου, επικεφαλής της μελέτης.
Καθώς ο πλανήτης θερμαίνεται λόγω της συσσώρευσης αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα, η μέση θερμοκρασία του ωκεανού αυξάνεται.
Καθώς το νερό θερμαίνεται, διαστέλλεται επίσης και σε συνδυασμό με το πρόσθετο γλυκό νερό από στρώματα πάγου που λιώνουν γρήγορα ωθεί την παγκόσμια στάθμη της θάλασσας.
Σύμφωνα με την Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (NOAA), η παγκόσμια στάθμη της θάλασσας έχει αυξηθεί μεταξύ 20 και 23 εκατοστών από το 1880, με 10 εκατοστά από αυτήν την άνοδο να σημειώνεται μόνο από το 1993.
Μια πρόσφατη μελέτη από το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Nanyang στη Σιγκαπούρη προέβλεψε ότι η παγκόσμια στάθμη της θάλασσας θα μπορούσε να αυξηθεί κατά 1,9 μέτρα μέχρι το 2100, εάν οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα συνεχίσουν να αυξάνονται.
Η αποκάλυψη
Οι ερευνητές συνδύασαν δορυφορικές εικόνες με ιστορικούς χάρτες για να δουν πόσο γρήγορα είχε εξαφανιστεί η ακτή της Αλεξάνδρειας από τη δεκαετία του 1880. Αυτό αποκάλυψε ότι η ακτογραμμή της Αλεξάνδρειας έχει μετακινηθεί στην ενδοχώρα κατά δεκάδες μέτρα τις τελευταίες δεκαετίες, με ορισμένες περιοχές να υποχωρούν κατά 3,6 μέτρα ετησίως.
«Βρισκόμαστε μάρτυρες της σταδιακής εξαφάνισης των ιστορικών παράκτιων πόλεων, με την Αλεξάνδρεια να κρούει τον κώδωνα του κινδύνου. Αυτό που κάποτε φαινόταν σαν μακρινοί κλιματικοί κίνδυνοι είναι τώρα μια πραγματικότητα. Η μελέτη μας αμφισβητεί την κοινή παρανόηση ότι θα χρειαστεί να ανησυχούμε μόνο όταν η στάθμη της θάλασσας ανέβει κατά ένα μέτρο. Η μελέτη μας αμφισβητεί την κοινή παρανόηση ότι θα χρειαστεί να ανησυχούμε μόνο όταν η στάθμη της θάλασσας ανέβει κατά ένα μέτρο»
λέει ο Δρ. Έσαμ Χέγκι επιστήμονας του νερού στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνια, μέλος της ερευνητικής ομάδας.
Αλλά η αύξηση της στάθμης της θάλασσας δεν χρειάζεται να είναι δραματική για να έχει καταστροφικές συνέπειες.
Η αύξηση της στάθμης της θάλασσας κατά λίγα μόλις εκατοστά αυξάνει τον κίνδυνο πλημμύρας και επιτρέπει στο αλμυρό νερό να διεισδύσει περαιτέρω στις παράκτιες πόλεις.
Καθώς η στάθμη των υπόγειων υδάτων ανεβαίνει, έρχεται σε επαφή με τα θεμέλια των κτιρίων και η προκύπτουσα διείσδυση αλμυρού νερού υπονομεύει τις κατασκευές πολύ πριν έρθουν σε άμεση επαφή με τη θάλασσα.
Οι ερευνητές πήραν δείγματα εδάφους σε όλη την πόλη για να εξετάσουν το «χημικό αποτύπωμα» που σχετίζεται με την εισβολή αλμυρού νερού.
«Η ανάλυση ισοτόπων μας αποκάλυψε ότι τα κτίρια καταρρέουν από κάτω προς τα πάνω, καθώς η διείσδυση του θαλασσινού νερού διαβρώνει τα θεμέλια και αποδυναμώνει το έδαφος» εξηγεί ο Ιμπραήμ Σαλέχ, εδαφολόγος από το Πανεπιστήμιο της Αλεξάνδρειας.
