Οι δρόμοι της πόλης έχουν μετατραπεί σε χωμάτινα φαράγγια και, σε πολλά σημεία, η ατμόσφαιρα είναι ανυπόφορη από τη δυσοσμία των πτωμάτων που δεν έχουν ακόμη ανακαλυφθεί. Συντρίμμια και μπάζα παντού. Η Γάζα μπαίνει στο δεύτερο έτος του πολέμου με μία άνευ προηγουμένου ανθρωπιστική κρίση να είναι σε εξέλιξη.
Μετά τη φριχτή τρομοκρατική επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023, όταν η Χαμάς εισέβαλε στο νότιο Ισραήλ και σφάγιασε 1.200 ανθρώπους, αρπάζοντας παράλληλα 251 ομήρους, το Ισραήλ εξαπέλυσε μια από τις πιο θανατηφόρες και καταστροφικές στην πρόσφατη ιστορία κατά της οργάνωσης στη Λωρίδα της Γάζας. Πάνω από 41.400 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί, μεταξύ των οποίων 11.000 παιδιά και 6.000 γυναίκες, όπως υπολογίζει ο ΟΗΕ. Επιπλέον 97.000 έχουν τραυματιστεί – στη συντριπτική τους πλειονότητα έχουν χάσει μέλη του σώματός τους.
Χωρίς ορατό τέλος του πολέμου και χωρίς σχέδιο για την επόμενη μέρα, είναι αδύνατο να πούμε πότε – ή ακόμα και αν – θα ξαναχτιστεί οτιδήποτε.
Ακόμη και μετά τη λήξη των μαχών, εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι θα μπορούσαν να μείνουν κολλημένοι ζώντας σε άθλια στρατόπεδα σκηνών για χρόνια. Οι ειδικοί λένε ότι η ανοικοδόμηση μπορεί να διαρκέσει δεκαετίες. Οι συνεχείς αεροπορικές επιδρομές έχουν αφήσει στον παλαιστινιακό θύλακα συντρίμμια 40 εκατ. τόνων. Υπολογίζεται ότι μόνο για να καθαριστούν αυτά θα απαιτηθούν 650 εκατ. δολάρια και θα πρέπει να περάσουν…15 χρόνια!
«Αυτός ο πόλεμος είναι καταστροφή και δυστυχία. Θα έκανε τις πέτρες να φωνάζουν», λέει στο Associated Press η Σιφάα Χέτζο, μια 60χρονη γυναίκα σε μια σκηνή στη γη, όπου κάποτε βρισκόταν το σπίτι της.
Το Ισραήλ κατηγορεί τη Χαμάς για την ανείπωτη καταστροφή. Λέει ότι η τρομοκρατική οργάνωση ενσωμάτωσε μεγάλο μέρος της στρατιωτικής της υποδομής, συμπεριλαμβανομένων εκατοντάδων χιλιομέτρων (μίλια) σηράγγων, σε πυκνοκατοικημένες περιοχές όπου έγιναν μερικές από τις πιο σκληρές μάχες. Παράλληλα υποστηρίζει ότι μετέτρεψε δεκάδες σχολεία, νοσοκομεία και άλλα δημόσια κτίρια σε κέντρα διοίκησης, ελέγχου και αποθήκευσης εξοπλισμού. Από την άλλη υπάρχουν πολλές καταγγελίες για χτυπήματα σε κτίρια, όπου ήταν γνωστό πως έχουν καταφύγει εκτοπισμένο άμαχοι.
Διαλυμένες υποδομές και σύστημα ύδρευσης και αποχέτευσης – 18,5 δισ. η ζημιά
Το 66% των υποδομών στη Γάζα έχει καταστραφεί ολοσχερώς. Πάνω από 227.000 κατοικίες έχουν εξαφανιστεί. Εάν υπάρξει κατάπαυση του πυρός, περίπου οι μισές οικογένειες «δεν έχουν πού να επιστρέψουν», είπε στο AP η Άλισον Έλι, συντονίστρια του Shelter Cluster. Τα κτίρια που έχουν καταστραφεί στον παλαιστινιακό θύλακα σε έναν χρόνο είναι όσα καταστράφηκαν σε ολόκληρη την Ουκρανία σε δύο χρόνια πολέμου. Και για να αντιληφθεί κανείς τη διαφορά μεγέθους. Η έκταση της Γάζας είναι λιγότερο από τη μισή εκείνης της πρωτεύουσας της Ουκρανίας, του Κιέβου.
Το σύστημα ύδρευσης και αποχέτευσης της Γάζας έχει καταρρεύσει. Πάνω από το 80% των υγειονομικών εγκαταστάσεων της —και ακόμη περισσότεροι από τους δρόμους της έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές.
Στα τέλη Ιανουαρίου, η Παγκόσμια Τράπεζα υπολόγισε ζημιές 18,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων – σχεδόν το συνδυασμένο οικονομικό προϊόν της Δυτικής Όχθης και της Γάζας το 2022. Το ποσό έχει σίγουρα ανέβει.
Περίπου το 90% των 2,3 εκατομμυρίων ανθρώπων της Γάζας έχουν εκτοπιστεί από τον πόλεμο, συχνά πολλές φορές, σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΟΗΕ. Η πείνα είναι ευρέως διαδεδομένη.
Το πρώτο εμπόδιο σε οποιαδήποτε σημαντική ανοικοδόμηση είναι τα βουνά των ερειπίων. Εκεί που κάποτε βρίσκονταν σπίτια, σχολεία, καταστήματα, γραφεία, υπάρχουν τώρα γιγάντια ερείπια με ανθρώπινα υπολείμματα, επικίνδυνες ουσίες και πυρομαχικά που δεν έχουν εκραγεί.
