Από όταν ήμασταν πολλοί μικροί οι γονείς μας προσπαθούσαν να μας εξηγήσουν γιατί δεν πρέπει να τρώμε υπερεπεξεργασμένες τροφές, περιγράφοντας όλες τις βλαβερές συνέπειες που έχουν για την υγεία των ανθρώπων. Τα τρόφιμα αυτά, όμως, δεν έχουν συνέπειες μόνο στη δική μας υγεία, έχουν και στην υγεία του περιβάλλοντος.
Είναι γνωστό ότι τα συστήματα τροφίμων φέρουν συγκεκριμένες ευθύνες για την κλιματική κρίση, από την αποψίλωση των δασών για τη δημιουργία καλλιεργήσιμων εκτάσεων, έως τις εκπομπές μεθανίου από την κτηνοτροφία, έρευνες δείχνουν ότι ό,τι τρώμε δεν είναι αθώο. Ωστόσο, ο περιβαλλοντικός αντίκτυπος των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων αποτελεί ακόμη ένα μυστήριο λόγω του τεράστιου αριθμού συστατικών και διαδικασιών για την παρασκευή τους.
Τι πληροφορίες έχουμε στη διάθεσή μας λοιπόν; «Όσο πιο επεξεργασμένα είναι τα τρόφιμα, τόσο πιο επιβλαβή είναι για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον». Γιατί; Τα συστατικά των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων είναι πολύ ενεργοβόρα. Όταν, μάλιστα, τα συστατικά αυτά συνδυάζονται, το ενεργειακό κόστος της παραγωγής τους αυξάνεται κατακόρυφα.
Η γεωργία για να παράξει συστατικά όπως το κακάο οδηγεί σε συνεχώς αυξανόμενους ρυθμούς αποψίλωσης των δασών σε όλο τον κόσμο.
Από το 1850, η επέκταση της γεωργίας έχει οδηγήσει σε σχεδόν το 90% της παγκόσμιας αποψίλωσης των δασών, η οποία ευθύνεται για το 30% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
«Ένοχη» η ζάχαρη
Σημαντικές πηγές εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου αποτελούν επίσης η ζάχαρη, τα στερεά γάλακτος και το φοινικέλαιο, αλλά φυσικά και τα βιομηχανικά παραγόμενα συστατικά, όπως οι χρωστικές τροφίμων. Χρωστικές όπως η E132 και η E133 παράγονται κυρίως σε κέντρα παραγωγής χρωστικών τροφίμων στην Ινδία και την Κίνα, μέσω μιας χημικής αντίδρασης αρωματικών υδρογονανθράκων (που είναι προϊόντα πετρελαίου) με άλας διαζωνίου, καταλυόμενη από τα μέταλλα του χαλκού και του χρώμιο.
Η παραγωγή λεκιθίνης σόγιας, ενός πρόσθετου που παράγεται από λάδι σόγιας και χρησιμοποιείται για να αλλάξει τη σύσταση της σοκολάτας, απαιτεί χημική απομόνωση φωσφολιπιδίων, αποχρωματισμό με υπεροξείδιο του υδρογόνου και ξήρανση υπό πίεση κενού. Η δεξτρόζη, ένα είδος γλυκαντικού, παράγεται από καλαμπόκι που εμποτίζεται με οξύ πριν αλεσθεί, διαχωριστεί και ξηρανθεί.
Από τα χειρότερα παραδείγματα τα υπερ-επεξεργασμένα προϊόντα σοκολάτας
Τα υπερ-επεξεργασμένα προϊόντα σοκολάτας είναι από τα χειρότερα παραδείγματα, όχι όμως τα μόνα. Για παράδειγμα πατατάκια γνωστής ετικέτας παράγονται από 39 συστατικά, με το καλαμπόκι να είναι το κύριο συστατικό του. Κάθε στρέμμα καλαμποκιού που καλλιεργείται, εκπέμπονται 1.000 κιλά διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα.
Αντίστοιχα, οι καραμέλες σοκολάτας που βρίσκονται σχεδόν σε κάθε νοικοκυριό, παράγουν τουλάχιστον 13,2 κιλά ισοδύναμου άνθρακα ανά κιλό της καραμέλας που παράγεται, σύμφωνα με την εφημερίδα Guardian. Το πραγματικό, όμως, κόστος είναι πιθανώς πολύ υψηλότερο, σύμφωνα με τους ειδικούς.
Επομένως, η κατανόηση του περιβαλλοντικού αντικτύπου των προϊόντων που καταλαμβάνουν σημαντικό χώρο στα ράφια των σούπερ μάρκετ είναι κρίσιμη για την οικοδόμηση ενός πιο φιλικού προς το κλίμα συστήματος τροφίμων.
