«Τα νέα για τον κοκκύτη είναι δυσάρεστα, καθώς η εξαιρετικά μεταδοτική βακτηριακή νόσος κάνει δυναμική επανεμφάνιση» τόνισε ο κύριος Νικόλαος Σύψας, Πρόεδρος του Δ.Σ της Ε.Ε.Λ, Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος, Καθηγητής Παθολογικής Φυσιολογίας- Λοιμωξιολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ, Πρόεδρος Επιτροπής Νοσοκομειακών Λοιμώξεων Επιστημονικός/Διοικητικός Υπεύθυνος Μονάδας Λοιμώξεων – COVID, ΓΝΑ «Λαϊκό» στο πλαίσιο της πρόσφατης ενημέρωσης για τις εργασίες έναρξης του 24ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Λοιμώξεων που θα διεξαχθεί στο Μέγαρο Διεθνές Συνεδριακό Κέντρο Αθηνών από 13 έως 16 Μαρτίου.
Τα νούμερα είναι ανησυχητικά: To 2023 στην Ελλάδα σημειώθηκαν 9 κρούσματα κοκκύτη, ενώ για το 2024 τα κρούσματα ανήλθαν σε 438. «Πρόκειται για αύξηση κατά 4800%», τονίζει ο κύριος Αριστοτέλης Τσιάκαλος, Μέλος Δ.Σ. της Ε.Ε.Λ., MD, PhD, Παθολόγο Λοιμωξιολόγο, Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Μαιευτικών & Γυναικολογικών Λοιμώξεων, Πρόεδρος Επιτροπής Λοιμώξεων Νοσοκομείου «Λητώ» και συμπληρώνει ότι συγκριτικά το σύνολο των κρουσμάτων για δεκαέξι χρόνια – από το 2000 έως το 2016 – είναι 509.
Οι αριθμοί συνεχίζουν να γεννούν ανησυχία καθώς ο κύρος Τσιάκαλος αναφέρει ότι το 2024 σημειώθηκαν δύο θάνατοι βρεφών με κοκκύτη, ενώ ακόμη δύο νοσηλεύτηκαν σε ΜΕΘ νεογνών.
Ο εμβολιασμός της εγκύου μεταξύ 27ης και 36ης εβδομάδας κύησης αποτελεί το μοναδικό τρόπο να θωρακιστεί το μωρό με τα απαραίτητα αντισώματα που θα το βοηθήσουν να καταπολεμήσει τη λοίμωξη σε περίπτωση έκθεσης, τόνισε ο ειδικός. Πρόκειται για ισχυρή σύσταση εμβολιασμού που υπάρχει εδώ και δεκαετίες.
Ωστόσο εξήγησε ότι σύμφωνα με στοιχεία μελέτης σε δύο ιδιωτικά νοσοκομεία της Αθήνας, που θα παρουσιαστούν στο πλαίσιο του Συνεδρίου, μόλις οι 3,8 στις 10 (38%) των εγκύων πραγματοποιούν το εμβόλιο.
«Ο εμβολιασμός είναι το απόλυτο εργαλείο για να περιορίσουμε την καταστροφική αύξηση των κρουσμάτων κοκκύτη» κατέληξε ο κύριος Τσιάκαλος, ενώ διευκρίνισε ότι η ενδεχόμενη νόσηση της γυναίκας με κοκύτη σε νεαρή ηλικία, δεν αλλάζει την ισχυρή σύσταση εμβολιασμού στην εγκυμοσύνη, καθώς το εμβόλιο αποτελεί τον μοναδικό τρόπο να μεταφερθούν μέσω της μητέρας στο μωρό τα προστατευτικά αντισώματα που θα το θωρακίσουν.
«Τα εμβόλια σώζουν ζωές. Ανεπιθύμητες ενέργειες έχουν τα πάντα. Τα εμβόλια είναι ασφαλή και αποτελεσματικά» συμπληρώνει η κυρία Μαρία Χίνη Μέλος Δ.Σ. της Ε.Ε.Λ., Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος, Επ. Υπεύθυνη Διευθύντρια Γ’ Παθολογικού Τμήματος και Μονάδας Λοιμώξεων Γ.Ν.Α «Κοργιαλένειο – Μπενάκειο» Ε.Ε.Σ.
Μηνιγγίτιδα: Ορθή η στρατηγική αντιμετώπισης του ΕΟΔΥ στην Πάτρα
Ο κοκκύτης δεν αποτελεί, δυστυχώς, το μόνο νόσημα που επανεμφανίστηκε στη μετά-Covid εποχή. «Μετά την πανδημία έχουμε εισέλθει σε μια νέα εποχή με νέες προκλήσεις όπου νέα, αλλά και παλαιά νοσήματα επανέρχονται» τονίζει ο κύριος Σύψας, φέρνοντας ως παράδειγμα τις συρροές μηνιγγίτιδας, ιού RSV, αλλά και την επανεμφάνιση της παλαιάς απειλής της ιλαράς, λόγω ανεπαρκούς εμβολιασμού με αποτέλεσμα να σημειωθούν για πρώτη φορά μετά από δέκα χρόνια δύο θάνατοι από ιλαρά στις ΗΠΑ.
Είναι σοβαρό το ζήτημα των εμβολιασμών που δεν διενεργούνται τόνισε ο κύριος Σύψας, διευκρίνισε ωστόσο ότι ειδικότερα για την περίπτωση της μηνιγγίτιδας και των κρουσμάτων στην Πάτρα που θορύβησαν το Πανελλήνιο, ο μαζικός εμβολιασμός των φοιτητών δεν αποτελούσε την ορθή πρακτική. Όπως εξήγησε τα τελευταία 20 χρόνια στη χώρα μας σημειώθηκαν 1100 κρούσματα μηνιγγίτιδας, 20 εκ των οποίων θανατηφόρα, γεγονός που ανεβάζει τον δείκτη θνητότητας στο 6%, έναν αριθμό «εντός ορίων» σύμφωνα με τον κύριο Σύψα.
Για να γίνει σύσταση μαζικού εμβολιασμού πρέπει να υπάρχουν δεδομένα «μίνι» επιδημίας σύμφωνα με τον καθηγητή, δηλαδή δέκα κρούσματα μηνιγγίτιδας ανά 100.000 πληθυσμού. «Στην περίπτωση της Πάτρας τα κρούσματα ήταν σποραδικά, επομένως ήταν ορθή η στρατηγική του ΕΟΔΥ να χορηγήσει μαζική χημειοπροφύλαξη, αλλά όχι μαζικό εμβολιασμό» εξηγεί ο κύριος Σύψας.
Θύμισε δε ότι η μόνη περίοδος που η μηνιγγίτιδα «ξέχασε» την χώρα μας – και τα κρούσματα ήταν μηδενικά – ήταν εκείνη της πανδημίας, όπου όλοι κλειστήκαμε σπίτι, επομένως δεν υπήρχε μεταδοτικότητα.
Πολυανθεκτικά μικρόβια, η μεγάλη απειλή
Η χώρα μας εξακολουθεί να έχει μια αρνητική πρωτιά στον τομέα των ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων στην Ευρώπη τονίζει Ελληνική Εταιρία Λοιμώξεων, γι’ αυτό και σύντομα θα υπάρξουν συστάσεις για την ορθή χορήγηση των αντιβιοτικών από τους γιατρούς, αλλά και ενημερωτικές εκστρατείες της ΕΕΛ σύμφωνα με τον κύριο Σύψα.
«Στην Ελλάδα σημειώνονται πάνω από 20 θάνατοι ανά 100.000 πληθυσμού από ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις οφειλόμενες σε πολύανθεκτικά μικρόβια, γεγονός που σημαίνει 2.500 θάνατοι το έτος» τονίζει ο ο κύριος Στέλιος Ασημακόπουλος Ταμίας του Δ.Σ. της Ε.Ε.Λ, Αν. Καθηγητής Παθολογίας-Λοιμώξεων, Τμήμα Ιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών, Υπεύθυνος Μονάδας Ειδικών Λοιμώξεων Π.Γ.Ν.Π. αναφερόμενος στο μείζον ζήτημα των ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων από πολυανθεκτικά μικρόβια
Αναζητώντας τα αίτια του φαινομένου ο κύριος Ασημακόπουλος αναφέρει «την υπερχρήση αντιβιοτικών τόσο σε επίπεδο κοινότητας όσο και σε εκείνο των νοσοκομείων, αλλά και την υπερφόρτωση των νοσοκομείων με ασθενείς και λιγοστό προσωπικό για την διαχείρισή τους». Διευκρινίζει ότι είναι δύσκολος ο έλεγχος της διασποράς εντός του νοσοκομείου όπου δεν είναι δυνατό να απομονωθεί ξεχωριστά κάθε ασθενής με λοίμωξη από πολυανθεκτικό βακτήριο και η μόνη μέθοδος που τα διαθέσιμα μέσα επιτρέπουν να εφαρμοστεί είναι το cohorting, όπου περιορίζονται στον ίδιο χώρο οι ασθενείς που έχουν μολυνθεί από το ίδιο παθογόνο.
Το μεγάλο δίλημμα που καλείται να αντιμετωπίσει ο νοσοκομειακός γιατρός σύμφωνα με τον κύριο Ασημακόπουλο αφορά τον τρόπο και τον χρόνο αντιμετώπισης μιας ενδονοσοκομειακής λοίμωξης. Ο γιατρός έχει να επιλέξει είτε την άμεση χορήγηση ενός προωθημένου αντιβιοτικού – γεγονός που ενισχύει την ανθεκτικότητα των μικροβίων – είτε να «χάσει» χρόνο αναμένοντας τα αποτελέσματα της καλλιέργειας, αποφεύγοντας έτσι την υπερχρήση αντιβιοτικών.
Οι εξελίξεις στις μικροβιολογικές τεχνικές γρήγορης ταυτοποίησης των παθογόνων αναμένεται να μειώσουν τον χρόνο αναμονής και να επιτρέψουν την ορθή και στοχευμένη χορήγηση αντιβιοτικών σύμφωνα με τον κύριο Ασημακόπουλο. Ο επιστήμονας εξηγεί ότι με τις νέες τεχνολογίες μπορεί να υπάρξει «κέρδος» τριών έως πέντε ημερών στην έγκαιρη ταυτοποίηση των πολυανθεκτικών παθογόνων. Στα τελευταία «ανήκουν τα Gram αρνητικά βακτήρια, με κυριότερες απειλές τα Acidobacteriota και την κλεμπσιέλλα της πνευμονίας (Klebsiella pneumoniae), αλλά και ο μύκητας Candida auris» τονίζει ο Αν. Καθηγητής Παθολογίας-Λοιμώξεων.
