Πως ξεπέρασε ακόμη και αυτό το ορόσημο του ενός τρισεκατομμυρίου δολαρίων, μέσα σε μόλις 11 μήνες, ανακοίνωσε η Κίνα, καθώς η τελωνειακή υπηρεσία της χώρας γνωστοποίησε ότι το συσσωρευμένο εμπορικό πλεόνασμα έφτασε τα 1,08 τρισεκατομμύρια δολάρια έως τον Νοέμβριο, έναντι εισαγωγών που καμία χώρα δεν είχε φτάσει ποτέ.
Οι δασμοί που επέβαλε ο Ντόναλντ Τραμπ στην Κίνα οδήγησαν τις κινεζικές εξαγωγές προς τις Ηνωμένες Πολιτείες σε μείωση σχεδόν κατά ένα πέμπτο. Αλλά η Κίνα έχει ήδη προλάβει να μειώσει σε σχεδόν αντίστοιχο ποσοστό τις αγορές αμερικανικής σόγιας και άλλων προϊόντων, συνεχίζοντας να πουλάει στις Ηνωμένες Πολιτείες τριπλάσια αξία από ό,τι αγοράζει.
Το εμπορικό πλεόνασμα των 111,68 δισ. δολαρίων τον Νοέμβριο ήταν το τρίτο μεγαλύτερο που έχει καταγραφεί σε έναν μόνο μήνα. Το συνολικό πλεόνασμα των πρώτων 11 μηνών του έτους είναι αυξημένο κατά 21,7% σε σχέση με την ίδια περίοδο πέρυσι.
Η Κίνα έχει ενισχύσει σημαντικά τις πωλήσεις της σε άλλες χώρες. Από αυτοκίνητα και ηλιακούς συλλέκτες μέχρι ηλεκτρονικά καταναλωτικά προϊόντα, ένα «τσουνάμι» κινεζικών εξαγωγών πλημμυρίζει τη Νοτιοανατολική Ασία, την Αφρική, την Ευρώπη και τη Λατινική Αμερική. Αυτοκινητοβιομηχανίες και άλλοι εξαγωγείς σε παραδοσιακές βιομηχανικές δυνάμεις όπως η Γερμανία, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα χάνουν πελάτες από τους Κινέζους ανταγωνιστές τους. Εργοστάσια σε αναπτυσσόμενες χώρες όπως η Ινδονησία και η Νότια Αφρική αναγκάστηκαν να περιορίσουν την παραγωγή ή ακόμη και να κλείσουν, καθώς αδυνατούν να ανταγωνιστούν τις χαμηλές κινεζικές τιμές.
Οι κινεζικές εταιρείες έχουν μεταφέρει το τελικό στάδιο συναρμολόγησης των προϊόντων τους στη Νοτιοανατολική Ασία, στο Μεξικό και στην Αφρική, απ’ όπου αποστέλλονται τα τελικά προϊόντα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτό τους έχει επιτρέψει να παρακάμψουν εν μέρει τους δασμούς Τραμπ για προϊόντα που προέρχονται απευθείας από την Κίνα.
Η Κίνα πλέον πουλάει στην Ευρωπαϊκή Ένωση περισσότερο από το διπλάσιο των προϊόντων που αγοράζει από αυτήν. Το κινεζικό εμπορικό πλεόνασμα με την ήπειρό μας έχει μάλιστα διευρυνθεί σημαντικά φέτος.
Ένας βασικός λόγος είναι ότι το κινεζικό νόμισμα έχει παραμείνει ασθενές τα τελευταία χρόνια έναντι πολλών άλλων νομισμάτων, ιδίως του ευρώ. Ένας άλλος είναι ότι οι τιμές στην Κίνα υποχωρούν, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη αυξάνονται.
Η υποτίμηση του κινεζικού νομίσματος, του γουάν, έχει ενισχύσει τις εξαγωγές. Πάνω από το ένα δέκατο της κινεζικής οικονομίας πλέον αποτελείται από το εμπορικό πλεόνασμα σε βιομηχανικά προϊόντα. Η Ευρώπη βιώνει σήμερα δεδομένα πιο έντονα αυτό το πλήγμα.
«Με το γουάν υποτιμημένο κατά 30% έναντι του ευρώ, πιθανότατα και περισσότερο, θα είναι εξαιρετικά δύσκολο -αν όχι αδύνατο- να ανταγωνιστούμε τους Κινέζους κατασκευαστές, ακόμη κι αν η Ευρώπη κάνει όλα όσα πρέπει, από την απορρύθμιση έως τη μείωση του ενεργειακού κόστους και την ενοποίηση της αγοράς», σημείωσε μετά τις ανακοινώσεις από το Πεκίνο ο Γενς Έσκελουντ, πρόεδρος του Εμπορικού Επιμελητηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Κίνα.
Το κινεζικό εμπορικό πλεόνασμα σε βιομηχανικά προϊόντα είναι πλέον μεγαλύτερο ως ποσοστό της οικονομίας της χώρας από αυτό που είχαν οι Ηνωμένες Πολιτείες τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, όταν οι περισσότερες βιομηχανίες του κόσμου ήταν κατεστραμμένες, ή ακόμη και στις αρχές του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονταν εκτός συγκρούσεων και παρήγαν μαζικά καταναλωτικά αγαθά.
Οι κορυφαίοι αξιωματούχοι του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, που παρακολουθεί τις οικονομίες με στόχο την αποτροπή κρίσεων, πραγματοποιούν αυτή την εβδομάδα την ετήσια επίσκεψή τους στην Κίνα για να εξετάσουν τις νομισματικές και χρηματοπιστωτικές της πολιτικές και αναμένεται να παρουσιάσουν μια προκαταρκτική σύνοψη των πορισμάτων τους την Τετάρτη.
Ένας αυξανόμενος αριθμός οικονομολόγων και επιχειρηματικών στελεχών, μεταξύ των οποίων και πρώην ανώτατοι αξιωματούχοι της κινεζικής κεντρικής τράπεζας, καλούν το Πεκίνο να επιτρέψει στο γουάν να ανατιμηθεί έναντι του δολαρίου και άλλων νομισμάτων.
Για την Κίνα, ένα ισχυρότερο γουάν θα έκανε φθηνότερες τις εισαγωγές προϊόντων όπως βενζίνη, γαλλικά κρασιά ή ιαπωνικά καλλυντικά. Οι αποταμιεύσεις από αυτές τις αγορές θα άφηναν περισσότερα χρήματα στα κινεζικά νοικοκυριά για να δαπανήσουν σε εγχώριες υπηρεσίες και προϊόντα, από εστιατόρια και συναυλίες έως ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Η αναθέρμανση της κατανάλωσης αποτελεί βασική επιδίωξη των ηγετών του Πεκίνου. Αλλά η ενίσχυση του γουάν θα είχε και κόστος.
Ένα ισχυρότερο νόμισμα θα έπληττε τους Κινέζους εξαγωγείς. Τα δολάρια που κερδίζουν από τις πωλήσεις στο εξωτερικό θα μετατρέπονταν σε λιγότερα γουάν, δυσκολεύοντάς τους να πληρώσουν εργαζομένους και άλλα έξοδα. Τα εργοστάσια δημιουργούν εκατομμύρια θέσεις εργασίας στην Κίνα, και η ανατίμηση του γουάν θα μπορούσε να επιβραδύνει τον ρυθμό μεταφοράς παραγωγής από άλλες χώρες στην κινεζική επικράτεια.
Η Κίνα προσπαθεί να διατηρήσει το εμπορικό της πλεόνασμα πιέζοντας άλλες χώρες να μην επιβάλλουν εμπορικά εμπόδια. «Ο προστατευτισμός δεν μπορεί να λύσει τα προβλήματα που προκαλεί η παγκόσμια αναδιάρθρωση της βιομηχανίας, αλλά μόνο να επιδεινώσει το διεθνές περιβάλλον για το εμπόριο», δήλωσε την Πέμπτη ο Πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ κατά την διάρκεια της συνάντησής του με τον Εμανουέλ Μακρόν.
Ωστόσο, ορισμένοι Κινέζοι οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι κάποια στιγμή η Κίνα θα πρέπει να δεχθεί ένα μικρότερο εμπορικό πλεόνασμα για να ανακουφίσει τους πολυδοκιμασμένους καταναλωτές της. Μέχρι εκείνη την στιγμή όμως η Κίνα θα είναι με διαφορά ο ισχυρότερος και κυρίως ο πλέον ανθεκτικός αντίπαλος – προς το παρόν μόνο σε οικονομικό επίπεδο – των ΗΠΑ που ο Ντόναλντ Τραμπ φιλοδοξεί να «χτίσει».
