Η διακίνηση ναρκωτικών αποτελεί σημαντική απειλή για την ευημερία των Ευρωπαίων και την ασφάλεια της Ευρώπης, με τα συνθετικά προϊόντα που προέρχονται από κάνναβη, τα οπιοειδή, τις καθινόνες (συνθετικά διεγερτικά με επιδράσεις παρόμοιες με τις αμφεταμίνες) και την κοκαΐνη, να κερδίζουν έδαφος στην Ευρώπη, σύμφωνα με τον EUDA.
Η κοκαΐνη παραμένει το ναρκωτικό που διακινείται περισσότερο στην Ευρώπη – το 2023, οι κατασχέσεις αυξήθηκαν σε 419 τόνους – μέσω μικρότερων και πιο ευάλωτων λιμένων παράλληλα με τα μεγάλα σημεία εισόδου. Η χρήση κοκαΐνης διευρύνεται γεωγραφικά και κοινωνικά, με 2,7 εκατομμύρια νέους ενήλικες (15-34 ετών) να αναφέρουν χρήση πέρυσι.
Τα συνθετικά ναρκωτικά αποτελούν μια δεύτερη πρόκληση για την ΕΕ. Κάθε χρόνο, οι αρχές επιβολής του νόμου διαλύουν 500 εργαστήρια παραγωγής ναρκωτικών, με σχεδιασμένες πρόδρομες ουσίες – χημικές ουσίες χωρίς γνωστή νόμιμη χρήση – να εισάγονται λαθραία στην ΕΕ από το οργανωμένο έγκλημα. Συνεπάγονται κινδύνους για την υγεία, αλλά και επικίνδυνα τοξικά απόβλητα – για παράδειγμα, η παραγωγή ενός κιλού MDMA παράγει περίπου 58 κιλά τοξικών αποβλήτων.
Με αυτά τα στοιχεία, η ΕΕ ενεργοποιείται αποφασιστικά και θα αρχίσει να χρησιμοποιεί δορυφόρους υψηλής ανάλυσης και drones τελευταίας τεχνολογίας για να καταπολεμήσει την διακίνηση ναρκωτικών στα σύνορά της, καθώς η κοκαΐνη και τα συνθετικά ναρκωτικά κατακλύζουν τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και η Ένωση καλείται να αντιμετωπίσει και την αυξανόμενη εγκληματικότητα που συνδέεται με τα ναρκωτικά.
Η Κομισιόν παρουσίασε το σχέδιο δράσης, καθώς και σειρά από νέους κανόνες για την παρακολούθηση και τον έλεγχο νέων ναρκωτικών ουσιών που κυκλοφορούν στην Ευρώπη.
«Η ΕΕ δεν θα ανεχθεί τα εγκληματικά δίκτυα να κατακλύζουν τους δρόμους μας με φθηνά ναρκωτικά, τροφοδοτώντας βίαια εγκλήματα και υπονομεύοντας την υγεία και την ασφάλεια στην Ευρώπη», δήλωσε ο Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης, Μάγκνους Μπρούνερ, σε συνέντευξη Τύπου στις Βρυξέλλες.
Μεταξύ άλλων, προτεραιότητα θα δοθεί στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των τελωνειακών αρχών της ΕΕ και των ιδιωτικών εταιρειών παράδοσης δεμάτων για τη βελτίωση της ανίχνευσης ναρκωτικών. Όπως είπε, ο Επίτροπος Μπρούνερ, η ΕΕ συνεργάζεται με τους εταίρους της σε όλο τον κόσμο, αυστηροποιώντας τα μέτρα ασφαλείας. Η ευρωπαϊκή απάντηση επικεντρώνεται στην ετοιμότητα και την πρόληψη και αποσκοπεί στην παροχή βιώσιμων λύσεων για την προστασία του κοινωνικού ιστού και τον καθορισμό παγκόσμιων προτύπων.
Οι οργανισμοί της ΕΕ διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην εφαρμογή αυτού του Σχεδίου Δράσης: η Europol ως κόμβος επιχειρήσεων και πληροφοριών, ο Οργανισμός Ναρκωτικών της ΕΕ (EUDA), ως η επιστημονική και εγκληματολογική ραχοκοκαλιά και ο Frontex ως ο βασικός παράγοντας διαχείρισης των συνόρων. Μαζί, υποστηρίζουν τα κράτη μέλη στον εντοπισμό οδών, συνθετικών ναρκωτικών και εγκληματικών δικτύων.
Η Europol θα εντείνει την επιχειρησιακή της υποστήριξη προς τα κράτη μέλη, με πιο συστηματική παρακολούθηση των ψηφιακών αγορών ναρκωτικών και συντονίζοντας διακρατικές έρευνες για την εξάρθρωση εγκληματικών δικτύων που εμπλέκονται στη διακίνηση ναρκωτικών.
Ο Οργανισμός Ναρκωτικών της ΕΕ (EUDA) θα διαδραματίσει βασικό ρόλο στον εντοπισμό νέων ψυχοδραστικών ουσιών, στην έκδοση ταχέων ειδοποιήσεων και στην αξιολόγηση των κινδύνων που θέτουν τα εξαιρετικά ισχυρά συνθετικά οπιοειδή. Θα υποστηρίξει επίσης τα κράτη μέλη στις προσπάθειες πρόληψης και στις δραστηριότητες ευαισθητοποίησης σχετικά με τον αντίκτυπο της χρήσης ναρκωτικών και της διακίνησης ναρκωτικών.
Η Frontex θα αυξήσει την υποστήριξή της προς τα κράτη μέλη όσον αφορά την παρακολούθηση των εξωτερικών συνόρων, μεταξύ άλλων με εργαλεία επιτήρησης προηγμένης τεχνολογίας συμπεριλαμβανομένων δορυφόρων υψηλής ανάλυσης και drones, για την ανίχνευση και την πρόληψη της διασυνοριακής διακίνησης ναρκωτικών.
