Εν μέσω διεθνούς πιέσεως βρίσκεται ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, για την σφοδρότητα των επιχειρήσεων στη Γάζα την ώρα μάλιστα που φάνηκαν τα πρώτα σύννεφα στην σχέση του με τον Τζο Μπάιντεν, ο οποίος του άσκησε κριτική για πρώτη φορά δημοσίως καλώντας τον μάλιστα να κάνει αλλαγές στο κυβερνητικό σχήμα.
Η σχέση με τον Μπάιντεν ωστόσο εδώ και έναν χρόνο ταλαντεύεται και δεν ήταν ο πόλεμος με τη Χαμάς η πρώτη αφορμή. Ο Αμερικανός πρόεδρος αρχικά αρνήθηκε στον Νετανιάχου τα παραδοσιακά τηλεφωνήματα και τις επισκέψεις στον Λευκό Οίκο για να εκφράσει τη δυσαρέσκειά του για την προσπάθεια του να αναμορφώσει το δικαστικό σύστημα του Ισραήλ. Αλλά μετά τις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου, αγκάλιασε πλήρως το Ισραήλ, τους πολεμικούς στόχους και τον ηγέτη του.
Τώρα, καθώς ο καταστροφικός πόλεμος του Ισραήλ στη Γάζα διανύει τον τρίτο μήνα του, η πικρία επανέρχεται καθώς ο αριθμός των αμάχων που έχουν σκοτωθεί πλησιάζει πλέον τις 20.000. Ο Μπάιντεν επανέλαβε την αυξανόμενη κριτική για τις συγκλονιστικές παράπλευρες απώλειες από τη στρατιωτική επίθεση του Ισραήλ κατά της Χαμάς.
Περαιτέρω, ο πρόεδρος επέκρινε προσωπικά τον Νετανιάχου για τους «αδιάκριτους βομβαρδισμούς» που διαβρώνουν τη διεθνή υποστήριξη του Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός ήταν υπόχρεος στα πιο ριζοσπαστικά μέλη της δεξιάς κυβέρνησής του.
Ο Μπάιντεν στην ίδια ομιλία περιέγραψε επίσης λεπτομερώς μια φαινομενικά πρόσφατη συνομιλία που είχε με τον Νετανιάχου στην οποία ο Ισραηλινός αντέκρουσε την κριτική του Αμερικανού προέδρου θυμίζοντας τους αμάχους που σκοτώθηκαν στους αμερικανικούς βομβαρδισμούς της Γερμανίας και στις ατομικές βόμβες της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι.
Από την πλευρά του ο Νετανιάχου δεν φαίνεται να υποκύπτει σε αυτές τις πιέσεις, οι οποίες όπως εντοπίζουν οι αναλυτές είναι η κορυφή του παγόβουνου για μία σειρά παραπόνων στο εσωτερικό των ΗΠΑ αλλά και από τη διεθνή κοινότητα.
Ο Νετανιάχου απάντησε με ένα σχετικά πρόχειρο βίντεο απορρίπτοντας ρητά μια από τις βασικές προτάσεις του ίδιου του Αμερικανού προέδρου: να αναζωογονηθεί η Παλαιστινιακή Αρχή της Δυτικής Όχθης για να αναλάβει τη διακυβέρνηση της Γάζας μετά τον πόλεμο. Ο Νετανιάχου έχει πρόσφατα σηματοδοτήσει την πρόθεσή του να διατηρήσει τα ισραηλινά στρατεύματα στη Γάζα επ’ αόριστον.
«Θέλω να ξεκαθαρίσω τη θέση μου – δεν θα επιτρέψω στο Ισραήλ να επαναλάβει το λάθος του Όσλο», είπε, αναφερόμενος στις συμφωνίες του Όσλο του 1993, οι οποίες προορίζονταν να δημιουργήσουν έναν ιστορικό οδικό χάρτη για την ειρήνη μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων και επέτρεπαν περιορισμένη παλαιστινιακή αυτοδιοίκηση. Τη συμφωνία απεχθάνεται η δεξιά συπ Ισραήλ.
Δεν έμεινε όμως μόνο εκεί, αφού σήμερα κατά τη διάρκεια επίσκεψης σε στρατιωτική βάση στο νότιο Ισραήλ, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός δήλωσε ότι το Ισραήλ θα «φτάσει μέχρι τέλους» στον πόλεμό του κατά της Χαμάς και πως θα συνεχίσει τον πόλεμο κατά της Χαμάς παρά τις «διεθνείς πιέσεις».
«Θα πάμε μέχρι τέλους, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία γι’ αυτό. Το λέω αυτό παρά τον τεράστιο πόνο, αλλά και παρά τις διεθνείς πιέσεις. Τίποτα δεν θα μας σταματήσει, θα πάμε μέχρι τέλους, μέχρι να νικήσουμε, και τίποτα λιγότερο».
Ο Νετανιάχου στα… «σχοινιά»
Οι επικριτές του Νετανιάχου τον κατηγορούν ότι προσπαθεί να ενισχύσει τη βάση του με κίνδυνο να διαταράξει τις σχέσεις με τον πιο κρίσιμο σύμμαχο του Ισραήλ σε ένα σημείο-κλειδί του πολέμου.
Ο Νετανιάχου έχει πέσει κατακόρυφα στις δημοσκοπήσεις μετά το αιφνιδιαστικό αμόκ της Χαμάς που σκότωσε περισσότερους από 1.200 ανθρώπους στο Ισραήλ. Περισσότερα από τα δύο τρίτα των Ισραηλινών λένε ότι περιμένουν από τον Νετανιάχου να αναλάβει την ευθύνη για την αποτυχία του να αποτρέψει τις επιθέσεις και, όταν τελειώσει ο πόλεμος, να εγκαταλείψει το αξίωμά του. Τα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης είναι γεμάτα από αναφορές για αποστασίες που ετοιμάζονται στο εσωτερικό του κόμματος Λικούντ του πρωθυπουργού.
«Το Ισραήλ βρίσκεται σε πόλεμο και ο Νετανιάχου μόλις ξεκίνησε την εκστρατεία επανεκλογής του», ήταν ο τίτλος μιας ανάλυσης του βιογράφου του Νετανιάχου Anshel Pfeffer στην εφημερίδα Haaretz την Τρίτη.
Ακόμη και ορισμένοι υποστηρικτές του απέρριψαν τον πρωθυπουργό. «Είμαστε σε πόλεμο εδώ», δήλωσε ο Michael Oren, ο πάλαι ποτέ πρεσβευτής του Νετανιάχου στις Ηνωμένες Πολιτείες, σε συνέντευξή του την Τετάρτη. «Δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για να γίνουμε πολιτικοί».
Πιέσεις και στον Μπάιντεν
Αντίστοιχα και ο Μπάιντεν βρίσκεται σε αυξανόμενη απομόνωση για την πλήρη δέσμευσή του στον στόχο του Ισραήλ να εξαλείψει τη Χαμάς, ακόμη και όταν οι εκκλήσεις για γενική κατάπαυση του πυρός έχουν αυξηθεί σε όλο τον κόσμο.
Την Παρασκευή, οι Ηνωμένες Πολιτείες άσκησαν βέτο σε ένα ψήφισμα κατάπαυσης του πυρός στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Την Τρίτη, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ψήφισε με συντριπτική πλειοψηφία μη δεσμευτικά υπέρ της ίδιας πρότασης.
Η κριτική στον Μπάιντεν αυξάνεται στο Ισραήλ, αλλά εξακολουθεί να διανθίζεται με ευγνωμοσύνη. «Σεβόμαστε και εκτιμούμε τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών», δήλωσε ο υπουργός Επικοινωνιών Shlomo Karhi σε ανάρτησή του στο X. «Αλλά ζούμε εδώ … Δεν θα υπάρξει Παλαιστινιακό κράτος εδώ. Δεν θα επιστρέψουμε ποτέ στο Όσλο».
Ο υπουργός Εξωτερικών Eli Cohen, εν τω μεταξύ, εξέδωσε μια δήλωση την Τετάρτη ότι οποιαδήποτε κατάπαυση του πυρός θα ήταν ένα «δώρο» στη Χαμάς. «Το Ισραήλ θα συνεχίσει τον πόλεμο κατά της Χαμάς με ή χωρίς διεθνή υποστήριξη».
