Στον απόηχο της αεροπορικής επιδρομής και τα ΝΑΤΟϊκά μαχητικά που απογειώθηκαν για να αναχαιτίσουν σχεδόν δύο δωδεκάδες ρωσικά drones στον εναέριο χώρο της Πολωνίας, το βασικό ερώτημα στην Ευρώπη είναι διπλό:
- Πρώτον αν η Μόσχα έστειλε εσκεμμένα τα drones για να δοκιμάσει τις άμυνες του ΝΑΤΟ και
- δεύτερον τι δείχνει η αντίδραση του συνασπισμού για τη μακροπρόθεσμη ικανότητά του να αντιμετωπίσει αυτήν την απειλή.
Σύμφωνα με τις πολωνικές αρχές, τα drones ήταν φθηνές κατασκευές από κόντρα πλακέ και φελιζόλ, τύπου «Gerbera», με κόστος περίπου 10.000 δολάρια το καθένα. Για την αναχαίτισή τους, όμως, χρειάστηκαν πανάκριβα F-16 και F-35, με κόστος καυσίμων και συντήρησης δεκάδων χιλιάδων δολαρίων για κάθε απογείωση. Όπως σχολίασε ειδικός, «η οικονομική αυτή διαφορά δεν λειτουργεί υπέρ του ΝΑΤΟ».
Η τεχνολογία για πιο αποτελεσματική και οικονομική άμυνα υπάρχει ήδη, αλλά το ΝΑΤΟ κατηγορείται ότι κινείται πολύ αργά. Εταιρείες από τη Βρετανία, την Ολλανδία, την Πορτογαλία και τη Λετονία έχουν αναπτύξει ραντάρ και αναχαιτιστικά drones, τα οποία χρησιμοποιούνται ήδη στην Ουκρανία. Ωστόσο, οι γραφειοκρατικές διαδικασίες προμηθειών κρατούν την εισαγωγή αυτών των συστημάτων σε εκκρεμότητα.
Η Ουκρανία λειτουργεί σαν «εργαστήριο» για τις νέες τεχνολογίες: χώρες προμηθεύουν εξοπλισμό με διαδικασίες-εξπρές, ενώ για τις δικές τους ανάγκες ακολουθούν χρονοβόρες διαδικασίες. Ενδεικτικά, η βρετανική Πολεμική Αεροπορία υιοθέτησε τα drones AR3 της Tekever μέσα σε έξι μήνες, αξιοποιώντας την εμπειρία από το ουκρανικό πεδίο μάχης.
Την ίδια στιγμή, η Ρωσία αυξάνει θεαματικά την παραγωγή drones, κατασκευάζοντας έως και 5.500 τον μήνα και φτάνοντας να εκτοξεύσει πάνω από 800 μέσα σε μία νύχτα εναντίον της Ουκρανίας. Γι’ αυτό, εταιρείες όπως η νορβηγική Nammo επενδύουν στην παραγωγή φθηνότερων πυραύλων, ώστε το κόστος αναχαίτισης να είναι πιο κοντά στο κόστος του στόχου.
Το μήνυμα των ειδικών είναι σαφές: η τεχνολογία υπάρχει, αλλά χωρίς πιο γρήγορη υιοθέτηση και μαζική παραγωγή, το ΝΑΤΟ θα συνεχίσει να ξοδεύει εκατομμύρια για να καταρρίπτει drones που κοστίζουν ελάχιστα.
